Speel een beetje vrijelijk met de feiten, maar met de juiste hoeveelheid woede “Hondenmiddag” het is behoorlijk aanwezig in Gus Van Sant “Dodemansdraad” een thriller gebaseerd op een waargebeurd verhaal over gijzelaars, diep jaren 70 en hedendaags.
In februari 1977 liep Tony Kiritsis de Meridian Mortgage Company in het centrum van Indianapolis binnen en gijzelde een van de leidinggevenden, Dick Hall. Kiritsis hield een afgezaagd jachtgeweer vast, gericht op de achterkant van Halls hoofd en wikkelde een draad om zijn nek die met het pistool was verbonden. Als hij te veel bewoog, zou hij sterven.
De daaropvolgende impasse verplaatste zich naar het appartement van Kiritsis en eindigde uiteindelijk met een live persconferentie op televisie. De hele affaire kreeg hernieuwde aandacht in een podcast-dramatisering uit 2022 met Jon Hamm.
Maar in ‘Dead Man’s Wire’, met Bill Skarsgård in de hoofdrol als Kiritsis, worden deze gebeurtenissen levendig tot leven gebracht door Van Sant. Het is zeven jaar geleden dat Van Sant regisseerde, na ‘Don’t Worry, He Won’t Get Far on Foot’ uit 2018, en een van de hoogtepunten van zijn nieuwe film is dat het een te lange pauze is voor een regisseur van het kaliber van Van Sant.
De regisseur van ‘My Own Private Idaho’ en ‘Good Will Hunting’, gebaseerd op een scenario van Austin Kolodney, verandert ‘Dead Man’s Wire’ niet in een tijdcapsule, maar in een actueel drama van verontwaardiging en ongelijkheid. Tony voelt zich gekleineerd door zijn hypotheekmaatschappij vanwege een grondtransactie die volgens de bank is geblokkeerd. We krijgen nooit veel details te horen, maar tegelijkertijd bestaat er in “Dead Man’s Wire” weinig twijfel dat Tony’s zaak rechtvaardig is. Zijn middelen zijn misschien wanhopig en weerzinwekkend, maar de film staat beslist aan zijn kant.
Dit is voor een groot deel te danken aan Skarsgård, die een van zijn beste en minst versierde uitvoeringen geeft. Hoewel hij vooral bekend is van films als ‘It’, ‘The Crow’ en ‘Nosferatu’, heeft Skarsgård hier weinig meer dan wat groen polyester en een jaren ’70-snor om zijn uiterlijk te veranderen. De openhartige, nerveuze intensiteit van zijn optreden drijft ‘Dead Man’s Wire’ aan.
Toch ambieert Van Sants film een groter ensembledrama, en daar slaagt hij maar ten dele in. Tony’s situatie is verre van eenzaam, zoals talloze draadjes in Kolodneys hectische script suggereren. Eerst is er Colman Domingo als lokale DJ genaamd Fred Temple. (Als er ooit een geschikte acteur, met een bariton, was om een radio-dj uit de jaren 70 te spelen, zou het Domingo zijn.) Tony, een fan, belt Fred om zijn verzoeken kenbaar te maken. Maar voor hem is het niet alleen een mediamiddel. Fred noemt zichzelf ‘de stem van het volk’.
Iets soortgelijks zou kunnen worden gezegd van Tony, die al snel naar voren komt als een soort volksheld. Hoezeer hij zijn gijzelaar (een zeer goede Dacre Montgomery) ook martelt, hij is aardig voor de politieagenten om hem heen. En naarmate hij en Dick meer tijd samen doorbrengen, komt Dick zelf naar voren als een soort slachtoffer. Het is de bank van zijn vader, en wanneer Tony ML Hall (Al Pacino) belt, lijkt hij pijnlijk ongevoelig, bereid zijn zoon op te offeren in plaats van enig wangedrag te erkennen.
Pacino’s aanwezigheid in ‘Dead Man’s Wire’ is een eerbetoon aan ‘Dog Day Afternoon’, een film die veel beter zou kunnen zijn – maar dat geldt ook voor de meeste films vergeleken met Sidney Lumets onovertroffen klassieker uit 1975. De film van Van Sant draagt echter een deel van dezelfde woede en desillusie over de vleesmolen van het kapitalisme met zich mee als ‘Dog Day’.
Er is ook een aanzienlijk, zo niet geheel succesvol, subplot van een lokale tv-journalist (Myha’la) die vecht tegen stereotypen. Zelfs als hij het nieuws dat op het punt staat te worden onthuld volledig begrijpt, maakt de manier waarop zijn producer zegt om het “in stukken te snijden” en in de ether te zetten het duidelijk: waar Tony ook tegen in opstand komt, hij is het, en niet zijn situatie, die in prime time zal worden opgediend.
We hebben geen recente soortgelijke gevallen nodig nationale charme, Bijvoorbeeld Luigi Mangione, beschuldigd van moord een gezondheidszorgmanager, om de hedendaagse echo’s van Kiritsis’ verhaal te zien. Het echte verhaal is uiteraard ingewikkelder en minder geschikt voor metaforen dan de film, wat iets van het rauwe gevoel van waarheidsgetrouwheid van de film wegneemt. Dichter bij de waarheid blijven had een dynamischere film kunnen opleveren.
Maar “Dead Man’s Wire” werkt nog steeds. In de film eisen Tony’s $ 5 miljoen en een verontschuldiging. Het is duidelijk dat dit laatste meer voor hem betekent dan geld. De tragedie in “Dead Man’s Wire” is hoe ongrijpbaar “Het spijt me” kan zijn.
“Dead Man’s Wire”, een release van Row K Entertainment, krijgt overal een R-beoordeling voor taalgebruik. Duur: 105 minuten. Drie sterren van de vier.
