“Zoek nu niet naar de antwoorden die je niet gegeven kunnen worden, omdat je ze niet zou kunnen leven. En het punt is om alles te leven. Leef de vragen nu. Misschien zul je dan geleidelijk, zonder het te beseffen, in een verre dag leven tot het antwoord.” ―Rainer Maria Rilke
Het is moeilijk om dit jaar betekenis te geven. Het lijkt erop dat 2025 veel waarheden heeft weggenomen die we ooit als vanzelfsprekend beschouwden. Hoe ouder ik word, hoe minder ik kan zeggen dat ik het zeker weet. Wij mensen willen geloven dat we de antwoorden hebben op de meest prangende vragen van het leven. Maar de zekerheid vervaagt naarmate de jaren verstrijken en vervalt om de onderliggende aannames bloot te leggen. In een tijdperk van desinformatie en kunstmatige intelligentie is kennis zelf nog nooit zo verdacht geweest. Dus waar gaan we heen vanaf hier?
We kunnen beginnen met het omarmen van de vrijheid van het niet weten. Deze nieuwsbrief markeert de 300e editie van Het overzicht. Vijf jaar lang is dit een praktijk van overgave geweest: toegeven dat je de antwoorden niet hebt en leren ze elders te zoeken. Toen ik aan mijn transitie begon, richtte ik me tot insecten, die geen onbekenden zijn met metamorfose. Toen ik verdriet moest verwerken, zocht ik naar ontleders. Toen ik me uitgeput voelde, vond ik troost in lange uitzichten op vulkanen. Keer op keer ontmoette de wereld van de levenden mij waar de menselijke kennis onvoldoende is geweest.
In de loop van de tijd ben ik het gaan begrijpen als een praktijk van Leer van de natuur in plaats van over de natuur. Dit was de basis van mij gesprek met Robin Wall Kimmerer voor De aard van podcasts deze week. We spraken over de nederigheid die nodig is om ons open te stellen voor de wijsheid van de meer dan menselijke wereld en wat mogelijk wordt als we het idee bevrijden dat mensen de enige bewaarders van intelligentie zijn. Wanneer we iedereen als een leraar gaan zien, zijn de antwoorden – of, zoals Robin zegt, de wegen ernaartoe – plotseling overal.
Deze manier van kijken vormt ook de kern van biomimicry, een manier waarop de leringen van de natuur kunnen worden geïntegreerd in de manier waarop we leven. Het is een ontwerpstructuur die elk ander levend wezen als voorbeeld neemt het leven heeft het goed gedaan. Leren van Janine Benyus en het Biomimicry Instituut dit jaar heeft taal gegeven aan een filosofie die ik via deze nieuwsbrief heb leren leven, een filosofie die andere soorten erkent als gidsen en mentoren.
Een paar jaar na deze reis schreef ik voor een reguliere publicatie over de lancering van Het overzicht boek toen mijn redacteur mijn gebruik van de uitdrukking ‘niet-menselijk dier’ als overbodig bestempelde. Ik moest hem er zachtjes aan herinneren mensen het zijn dieren. Dit is een veel voorkomend verschijnsel. We gebruiken uitdrukkingen als ‘dierlijk’ en ‘dierlijk’ alleen in pejoratieve zin voor mensen, echo’s van het geloof uit de Verlichting dat kennis en rationeel denken ons boven de rest van het leven op aarde zouden verheffen.
Waar heeft dit ons gebracht? De top van een piramide is een eenzame plek. In een ander gesprek dat ik dit jaar had, schrijver Robert Macfarlane bood het idee van de opwekking als metgezel aan– of misschien een tegengif – voor verlichting. Voorbij de rationele geest, voorbij de fantasie van alwetendheid, wacht de levende wereld op ons om onszelf opnieuw te belichamen. Door onze trouw aan menselijke kennis en exceptionisme over te geven, grenzeloos wijsheid gaat voor ons open.
Als u zich onzeker voelt over de weg die voor u ligt, als u niet eens weet welke vraag u moet stellen, bent u niet de enige. Zeker aan het einde van een jaar als dit. Maar de visie van het innerlijke oog is altijd goudkleurig als je naar de grond kijkt. Als je je verloren voelt, ga dan wandelen. Let op wie er verschijnt. Lees de antwoorden geschreven in hun veren en schubben, wortels en sporen. Vind je mentoren. Laat jezelf nieuw leven inblazen. De wereld is zowel een bibliotheek als een kaart, ons naar huis rijden.
