Elke dag ontvangen New Yorkers maar liefst 2,3 miljoen pakketjes die bij hen thuis worden afgeleverd. Bijna 90% van deze goederen slingert met vrachtwagens door de stad en veroorzaakt onderweg verkeersopstoppingen en vervuilende lucht. Om dit probleem aan te pakken stelt het mondiale architectenbureau KPF een ambitieuze vraag: “Wat als New York ontworpen was voor perfecte levering?”
Het antwoord, uiteengezet in het nieuwste boek van het bedrijf, Connectieve stedenbouw – New York, beschikt over enorme distributiecentra, drones en een hyperverbonden logistiek netwerk dat de spoorwegen en waterwegen van de stad omvat. KPF presenteert zijn oplossing als provocerende speculatie, bedoeld om een dialoog op gang te brengen over het transportprobleem van de stad, maar deze is meer op de werkelijkheid gebaseerd dan het lijkt. “We wilden niet dat de speculaties alleen maar dromen zouden zijn”, zegt Bruce Fisher, hoofd van KPF Urban en co-auteur van het boek.
Op een plek zo dichtbevolkt als New York City, zowel qua bevolking als qua gebouwenbestand, is goede logistiek alles. Zoals Fisher in het boek schrijft: “Het economische potentieel van een stad is gekoppeld aan haar logistieke efficiëntie.”
Gecentraliseerd transport op snelwegen. Kan het gediversifieerd worden?
Er was een tijd dat de meeste goederen via treinen en vrachtschepen in New York aankwamen. Vóór de opening van de Holland Tunnel in 1927 eindigde bijna alle binnenlandse vracht met bestemming New York in New Jersey en stak vervolgens de rivier over met vrachtschepen of ‘carfloats’ uitgerust met spoorlijnen.
In de jaren vijftig maakten treinen, onder impuls van het Interstate Highway System, plaats voor vrachtwagens op verbeterde wegen, terwijl goederen zich verplaatsten naar containers die grotere open ruimtes in New Jersey nodig hadden. De stad stapte ook over op vrachtwagens en de distributie-infrastructuur veranderde mee.
Nu wil KPF de manier waarop goederen door de stad bewegen diversifiëren, naast het wegvervoer. De architecten voorzien een distributienetwerksysteem dat gebruik maakt van de bestaande goederenspoorlijnen van New York, de uitgestrekte kustlijn en de overvloedige bevaarbare waterwegen.
Goederen zouden eerst in de stad aankomen via een combinatie van treinen en schepen die naar regionale havens zoals Red Hook, Brooklyn of Elizabeth, New Jersey voeren.
Vervolgens gingen ze naar strategisch geplaatste distributiecentra, vanwaar geautomatiseerde kranen en robots de vracht oppikten en distribueerden naar logistieke centra verspreid over de stad. Van daaruit zouden goederen worden afgeleverd met behulp van een verscheidenheid aan micromobiliteitsopties, zoals elektrische fietsen, onbemande luchtvaartuigen (UAV’s) of drones.
Sommige leveringen van goederen worden al omgeleid naar de waterwegen
Als het voorstel van de architecten een scène uit een sciencefictionfilm oproept, komt dat omdat het het soort infrastructuur vereist dat we ons voor de toekomst alleen maar kunnen voorstellen. Maar volgens Fisher is elk idee dat in het boek wordt verteld gebaseerd op voorbeelden uit het echte leven.
Decennia lang heeft het New York City Department of Sanitation de waterwegen van de stad gebruikt om afval en recycling te transporteren van zes strategisch gelegen faciliteiten naar stortplaatsen buiten de stad. Meest recentelijk, in december 2025, lanceerde het New York Department of Transportation (NYC DOT) zijn Blue Highways-programma, dat tot doel heeft een aanzienlijk deel van de vrachtleveringen uit drukke straten en naar de 850 kilometer aan bevaarbare waterwegen van de stad te halen.
Het herontwerpt in essentie het pakketdistributiesysteem van de stad. Via het programma, dat nu in a piloot Tijdens deze fase zal de stad 300 tot 400 kleine huishoudelijke pakketjes per dag vervoeren van een veerboot naar vijf elektrische bakfietsen met trapondersteuning, waarmee de laatste leveringsfase wordt afgerond. Het wordt momenteel getest in een aangewezen bezorggebied in Manhattan. Als de pilot succesvol is, is de stad van plan het programma uit te breiden.
“Water is de nieuwe snelweg van New York City”, zei New York DOT-commissaris Ydanis Rodriguez destijds in een persbericht. “De waterwegen van New York hebben deze stad gebouwd – nu helpen ze ons een schonere, veiligere en slimmere manier te creëren om de goederen te leveren waar New Yorkers van afhankelijk zijn.”
In haar inspanningen om het vrachtwagenverkeer te verminderen en congestie te beteugelen, heeft NYC DOT ook een piloot “Microhubs”-programma met speciale ruimtes waar vrachtwagenchauffeurs hun leveringen kunnen verplaatsen naar duurzamere transportmiddelen, zoals elektrische bakfietsen, handkarren en elektrische sprinterbusjes, voor last mile-leveringen.
Oude distributiecentra kunnen nieuwe ideeën opleveren voor het heden
Voorlopig zijn deze proefprojecten kleinschalig en reikwijdte, en geen ervan reikt verder dan de grenzen van Manhattan. Om de activiteiten uit te breiden naar de buitendistricten zou de stad waarschijnlijk distributiecentra en logistieke centra moeten bouwen zoals die in het voorstel van KPF.
In zijn hypothese stelt KPF een cilindrisch gebouw voor, vergelijkbaar met de Marina City-torens in Chicago. Het gebouw, dat idealiter in de buurt van een haven of treinstation zou staan, beschikt over een doorlopende oprit naar de haven Elektrische voertuigen en bezorgrobots, dockingstations voor UAV’s en een lanceerplatform op het dak voor grote vrachtdrones.
Het idee van dergelijke geïntegreerde gebouwen is niet zo nieuw. In de jaren dertig deed het Starrett-Lehigh Building in New York ooit dienst als ‘drive-in-gebouw’: treinwagons arriveerden direct op de begane grond, hun lading werd overgebracht naar vrachtwagens, die vervolgens met speciale liften naar aangewezen verdiepingen met laadperrons werden gehesen. Hierdoor konden goederen worden geladen, opgeslagen, opnieuw verpakt en opnieuw gedistribueerd zonder gebruik te maken van stoeprandruimte.
Tegenwoordig is het Starrett-Lehigh-gebouw omgetoverd tot een modern kantoorgebouw. Maar er verschijnen nieuwe gebouwen om steden te helpen de vrachtlogistiek te verbeteren.
In april 2025 werd een industriële ontwikkeling met meerdere verdiepingen geopend in Long Island City, Queens. Met een oppervlakte van 1 miljoen vierkante meter verdeeld over zes verdiepingen, Industriële voorsprong betonnen sporthellingen waarmee vrachtwagens op de bovenste verdiepingen kunnen laden en lossen. Het gebouw lijkt gericht op vrachtwagenlogistiek, maar zoals Fisher opmerkt, het bevindt zich ook in de buurt van actieve spoorwegemplacementen en grenst aan Newtown Creek, een belangrijke industriële waterweg voor binnenvaartschepen en vracht.
Je zou je kunnen voorstellen dat als er genoeg gebouwen zoals Borden Industrial zouden openen op strategische locaties in New York City, de visie van KPF snel werkelijkheid zou worden. En terwijl steden over de hele wereld racen om hun nul-emissiedoelstellingen te bereiken, experimenteren velen al met alternatieve leveringsoplossingen.
Al tien jaar vervoert de grootste supermarktketen van Frankrijk, Franprix, goederen per binnenschip naar zijn 300 Parijse winkels. En dit jaar, nieuwe elektrische vrachtschepenUitgerust met elektrische bakfietsen staan ze klaar om reguliere post te bezorgen in de buitenwijken van Parijs. Ondertussen is Peachtree Corners, een klein stadje ten noordoosten van Atlanta, Georgia, een proeftuin geworden voor een nieuwsgierig experiment in de vorm van een kilometerslang ondergronds metronetwerk dat broodjes en kleine pakjes bezorgt tussen microhubs in de voorsteden. Ook dronebezorgingen worden steeds populairder, bij bedrijven als Amazon en Walmart leidt de leiding in de Verenigde Staten
Deze experimenten laten zien dat de stukken al in veel steden over de hele wereld aanwezig zijn, en dat New York niet iets radicaals zou pionieren: het zou zich aansluiten bij een groeiende beweging. Maar uiteindelijk zal het allemaal neerkomen op politieke wil en particuliere investeringen.
“Iemand moet de echte pleitbezorger voor (deze modellen) zijn en ze vooruit helpen”, zegt Fisher. “Totdat er een algemeen regelgevingssysteem is dat dit toestaat, kan dit niet echt gebeuren.”
