Toen Kaouther Ben Hania de roep hoorde van een vijfjarig Palestijns meisje dat door Israëlische troepen was neergeschoten, kon ze “niet doorgaan” met haar dagelijkse leven. De stem van Hind Rajab vertelt zijn verhaal
Filmmakers beschikken over talloze middelen om emoties op te roepen, maar geen enkele filmtechniek kan ooit de schokkende kracht van de stem van de jonge Hind Rajab evenaren. Op 29 januari 2024 smeekte dit vijfjarige meisje via een knetterende mobiele telefoonlijn de Palestijnse noodhulpcoördinatoren van de Rode Halve Maan om haar te redden uit Gaza-stad, waar ze doodsbang zat in een met kogels bezaaide auto omringd door de lichamen van zes passagiers, allemaal familieleden, die waren getroffen bij een aanval door het Israëlische leger.
Ondanks de inspanningen van het Rode Halve Maan-team werden de kreten van Hind niet op tijd beantwoord om haar te redden, maar haar verhaal is niet vergeten dankzij audio-opnamen van haar laatste uren die online zijn geplaatst. Kaouther Ben Hania Ik hoorde voor het eerst de wanhopige, verwarde stem van Hind terwijl ik door sociale media scrolde. “Het was een klein fragment, maar dit jonge meisje smeekte voor haar leven”, herinnert de Tunesische regisseur zich. “Het is niet normaal om te horen; het heeft mij diep geraakt. Ik kon niet verder met mijn dagelijkse leven. Ik vroeg mezelf af: ‘Wat kan ik doen?'”
Het antwoord van Ben Hania? Maak een film. “Ik dacht: ‘Als ik de juiste manier vind om zijn stem in filmische vorm te eren, zal de wereld misschien rechtop gaan zitten en luisteren?'” Minder dan twee jaar na de dood van Hind zou zijn stem een breed publiek moeten vinden wanneer De stem van Hind Rajab arriveert in de Britse bioscopen en krijgt lovende kritieken.
Hoewel Ben Hania aanvankelijk het gevoel had dat Hind haar rechtstreeks aansprak, besefte ze al snel dat ze de film wilde presenteren vanuit het perspectief van de mensen met wie Hind daadwerkelijk sprak: de telefonisten van de Rode Halve Maan. “Ik moest bij hen zijn, omdat de film niet alleen het verhaal is van de moord op een kind, wat een tragedie is, maar ook het verhaal van degenen die verantwoordelijk zijn voor het redden van levens in Gaza.”
Ben Hania begon zijn carrière in het maken van non-fictiefilms, maar zegt dat een eenvoudige documentaire niet de emoties zou hebben overgebracht die hij voelde. “Ik had een documentaire kunnen maken met al het speurwerk over de moord, maar ik dacht: ‘We zijn klaar met uitleggen. Al deze elementen bestaan al online. Ik moest cinema gebruiken voor empathie.'”
Er was ook het probleem dat sommige leden van het Rode Halve Maan-team zich niet op hun gemak voelden bij het geven van hun getuigenis voor de camera. Dus, zoals Ben Hania heeft gedaan in eerdere films – zoals Four Daughters uit 2024, waarin het verhaal van een familie werd bezworen door pijnlijke gebeurtenissen na te spelen met een mix van acteurs en echte familieleden – koos hij voor een vorm waarin fictie en realiteit samensmelten.
Ben Hania gebruikt verschillende technieken om aan te geven dat wat we zien niet voortkomt uit de verbeelding van een Hollywood-scenarioschrijver, waaronder het vragen aan acteurs om af en toe te stoppen met acteren. “Ik zou ze willen vragen om gewoon te stoppen en ze naar de echte stemmen op de opname te laten luisteren.” Een andere van deze Brechtiaanse onderbrekingen doet zich voor wanneer de ambulance Hind te hulp schiet, maar een paar meter van zijn positie wordt opgeblazen, waarbij twee paramedici binnenin omkomen. Op het scherm legt een personage de situatie vast op zijn telefoon, maar op het telefoonscherm zien we de Rode Halve Maan-werkers in het echt. “Dit is het eigenlijke archief van die avond”, bevestigt Ben Hania, “van die arme mensen die zich afvragen wat er zojuist met hun collega’s is gebeurd.”
Het vestigen van de aandacht op de constructie van de film doet niets af aan de oorspronkelijke emotie, integendeel. Maar Ben Hania en zijn producer vreesden dat hun film verloren zou gaan in het festivalcircuit. “We dachten dat het gezien zou worden als een nichefilm”, legt hij uit, “dus dachten we dat we een aantal grote namen uit de filmindustrie om ons heen moesten bereiken en hen moesten vragen hun naam in de film te zetten.”
De namen die ze hebben veiliggesteld zijn niet veel groter: Brad Pitt, Joaquin Phoenix, Rooney Mara, Jonathan Glazer. “We hoopten dat er misschien één van hen aan boord zou komen, maar ze zeiden allemaal ja. Zo kwamen we op deze lange lijst terecht.” En het wordt steeds groter. “Gisteren hebben we twee nieuwe uitvoerende producenten toegevoegd: Spike Lee en Michael Moore.”
Ik ben er niet van overtuigd dat het zoveel sterrenkracht nodig had. Dit moet Ben Hania duidelijk zijn geweest tijdens de wereldpremière van zijn film op het filmfestival van Venetië vorig jaar, waar hij een staande ovatie van 23 minuten ontving, naar verluidt de langste in de geschiedenis van het festival. “Het was overweldigend”, bekent hij over die spannende debuutvertoning. “Ze stopten alleen met klappen omdat ze ons vroegen de bioscoop te verlaten, omdat er vlak daarna nog een film was. Ik herinner me de opluchting die avond toen ik zei: ‘Ik denk dat de stem van Hind luid zal galmen.'”
The Voice of Hind Rajab is nu beschikbaar in de Britse bioscopen.
