NA twintig uur vastzitten in een koude rivier in een afgelegen ravijn, met zijn been vastgeklemd tussen twee rotsblokken, leefde Valdas Bieliauskas nauwelijks meer.
In een poging om het ondenkbare leven van Valdas te redden, werd een team van topartsen gedwongen de beslissing te nemen om het been van de getroffen wandelaar te amputeren onder krachtige wildwaterstroomversnellingen, zonder ruimte voor fouten.
In november 2024 bracht een groep van elf ervaren avonturiers vijf dagen door op een expeditie nabij de Franklin River in het zuiden van Tasmanië. Australië.
Het was het soort reis dat ze al vaker hadden gemaakt.
Toen ze het Grote Ravijn bereikten – een kloof tussen rotswanden van meer dan 300 meter hoog – liepen Valdas en zijn vrienden langzaam langs de rivier.
Valdas sprong tussen twee rotsen, verloor zijn evenwicht en belandde in een ravijn, met zijn been vast.
Dr. Jo Kippax, die per helikopter ter plaatse werd gevlogen om zijn been te amputeren, vertelde de zon: “Er was een perfecte knievormige holte en op de een of andere manier gleed zijn been erin.
‘Valdas zou pijn hebben geleden, maar we hebben hier te maken met een ongelooflijk stoer persoon. Hij klaagde niet. Hij raakte niet in paniek.’
Alleen in een afgelegen gebied worstelden zijn vrienden bijna een uur lang met hun handen en touwen om zijn been los te krijgen, maar het been wilde niet bewegen. Op dat moment lanceerden ze een SOS-oproep.
Tijdens de Volgende Binnen enkele uren kwamen teams van paramedici, reddingswerkers en… Politie ze kwamen ter plaatse, allemaal vanuit een helikopter naar beneden getild.
Ze probeerden elke beschikbare methode, van pneumatische spreiders tot het 6-op-1 katrolsysteem, maar alles mislukte.
Toen de avond viel, verloor Valdas de hoop niet.
Dr. Kippax zegt: “De inspanningen gaan de hele nacht door en Valdas is absoluut vastberaden. Hij werkt de hele nacht met de reddingswerkers.”
Maar terwijl het ijskoude water over hem heen stroomde, daalde de lichaamstemperatuur van Valdas snel.
Dr. Kippax zei: “Amputatie was de enige overgebleven optie. Maar al vrij vroeg was afgesproken dat de procedure alleen bij daglicht mogelijk zou zijn, dus moesten ze wachten.”
Om ongeveer 7 uur ’s ochtends krijgt Dr. Kippax een telefoontje terwijl hij de auto aan het inpakken is voor een kajaktocht met zijn vrouw en twee kinderen.
Hij werd gebeld omdat hij veel ervaring heeft met herstel geneeskrachtig – en, cruciaal, omdat hij is getraind voor wildwateromstandigheden, wat betekent dat hij in de rivier kan werken.
Terwijl Jo op weg was naar de plaats delict, kregen de medici ter plaatse opnieuw een ongeluk.
De eerste dokter viel achterover en brak zijn arm, maar bleef Valdas behandelen, zelfs met een verstuikte pols.
Dr. Kippax zegt: “Plotseling merk ik dat ik per helikopter naar het afgelegen zuidwesten van Taz ga, gekleed in een droogpak.
“Het was echt een ongelooflijk tafereel toen ik de lier omhoog trok. Het team werkte van een hellend rotsblok naar een knoestig uitziende stroomversnelling. Er klonk een constant gebrul van de rivier die ons passeerde.
“Maar het was voor mij geruststellend om een team van mensen te zien met wie ik al jaren samenwerk en die ik volledig vertrouw.”
Op dat moment was Valdas “nauwelijks bij bewustzijn” en een van de reddingswerkers hield zijn hoofd omhoog om te voorkomen dat hij in het water zou vallen.
Na een korte run positioneerde Dr. Kippax zichzelf op de hand- en voetsteunen.
Hij zei: “Precies aan het uiteinde van mijn arm kon ik net voelen waar zijn knie vastzat.”
Normaal gesproken bleef Valdas bewusteloos onder algemene anesthesie voor amputatie, maar dat was geen optie, dus gaf het team hem ketamine.
Amputaties worden normaal gesproken gedaan met een chirurgisch mes, maar de plaatsing is “te ongemakkelijk” om te kunnen werken, zei Dr. Kippax.
In plaats daarvan haalde hij een gekarteld bushcraftmes van 10 cm tevoorschijn.
Hij slaagde erin lagen vlees en spieren weg te snijden met het zakmes en pakte vervolgens een Gigli-zaag – een stuk gekarteld draad dat speciaal voor deze klus was ontworpen – voor het volgende deel van de operatie.
Toen brak de zaagdraad, zei Dr. Kippax.
“Er was een verschrikkelijk moment toen ik naar de intensive care-paramedicus keek die mij verzorgde”, zei de dokter.
“Hij keek me in de ogen en we dachten allebei: ‘Oh man, wat nu? We hebben hier nog geen seconde van gehad.’
Op dit punt moesten ze improviseren: Dr. Kippax dompelde de arm onder in water en brak de rest van het bot.
“Het was een beetje brutaal, maar er waren in dit stadium eigenlijk geen andere opties”, zei hij.
Het team werd gedwongen te improviseren als het ging om het aanbrengen van een tourniquet, een smalle band die rond een ledemaat gaat om de bloedstroom te stoppen.
De klittenbandriemen wilden niet binden in het water, dus bonden ze het been van Valdas vast met een nokkengesp die werd gebruikt voor het laden van vlotten.
Maar het volgende anderhalf uur is het gevaarlijkst voor Valdas.
Toen Valdas een drie meter hoge klif op werd gesleept, vertraagde zijn ademhaling en uiteindelijk kreeg hij, zoals het team vreesde, een hartstilstand en stopte zijn hart even, zei Dr. Kippax.
“De kans om een hartstilstand te overleven in de binnenstad is zeer laag”, aldus de arts.
“De overlevingskans midden in het afgelegen Tasmanië is zo laag als maar kan.
“Toen hij volledig verdoofd was en niet meer ademde, wisten we dat er maar een kleine overlevingskans was. Hij zag er behoorlijk verdrietig uit, hij zag er behoorlijk hopeloos uit.”
Nu was het een concurrentie tegen de tijd a vervoer naar het ziekenhuis gebracht om hem enige overlevingskans te geven – en het feit dat Valdas ernstig onderkoeld is, maakte de situatie beter, zei dr. Kippax.
Vastgebonden aan een brancard en in de helikopter gehesen – terwijl hij vastzat aan een beademingsapparaat, een mechanisch reanimatieapparaat en verschillende infusen – werd hij naar het Hobart Hospital gebracht.
Dr. Kippax zegt: “Dit was een ontzettend technische stap. Het is iets dat wij als dienst nog nooit eerder hebben geprobeerd, een beademde patiënt op deze manier optillen.”
De helikoptervlucht duurde ongeveer 45 minuten, en naarmate zijn lichaamstemperatuur steeg, begon Valdas weer bij bewustzijn te komen.
Dr. Kippax bezocht Valdas meerdere keren tijdens haar verblijf in het ziekenhuis – en ze deelden een unieke band die alleen kan worden gesmeed onder de druk van een bijna-doodervaring – ook al stonden ze aan weerszijden.
Valdas’ reactie op zijn nieuwe realiteit met één been minder was de bevestiging dat ‘het leven goed is’, onthulde Dr. Kippax.
“Hij is een buitengewoon veerkrachtig persoon, hij is gewoon onfeilbaar optimistisch”, zei ze.
Valdas bracht twee maanden door in het ziekenhuis in Hobart voordat hij voldoende herstelde om terug te vliegen Litouwen – waar dokter Kippax hem later bezocht.
“Het was echt geweldig om dit te zien”, zei hij.
Nu, meer dan een jaar na zijn ongelooflijke redding, vertelde Valdas aan de zon dat zijn kracht “zeer langzaam terugkeert”.
Hij vertelt aan de Sun: “Pas nu, na een jaar, heb ik het gevoel dat mijn lichaam zich bijna herstelt naar de toestand van vóór het ongeval.
“Ik heb een beenprothese met het nieuwste model hydraulisch kniegewricht van Ottobock.
“OP YouTubeIk vond een Oekraïense man met een kort ledemaat na een amputatie boven de knie, vergelijkbaar met de mijne en met hetzelfde kniegewrichtspatroon, die in drie maanden leerde lopen.
“Al anderhalve maand loop ik elke dag met elleboogkrukken en ik denk dat ik ze op een dag niet meer nodig zal hebben. Voorlopig kan ik er maar een paar dragen. stappen zonder krukken.”
Voor zijn rol in het werk werd Dr. Kippax uitgeroepen tot Australiër van het Jaar voor Tasmanië 2026 en kon hij de nationale competitie winnen.
Maar het is overduidelijk dat zijn rol slechts een klein onderdeel was van een veel grotere teaminspanning, waarvoor tientallen mensen de eer verdienen.
Hij zegt: “Dit was absoluut de meest gecompliceerde baan waar ik ooit deel van heb uitgemaakt. Het is geweldig als zo’n baan goed gaat.”
“Dit vereist ieders vaardigheden, buitengewoon teamwerk en zeer vloeiend leiderschap.
‘Er is iemand met een been dat bekneld zit en het risico loopt op een hartstilstand, en hij is vier dagen lopen verwijderd van waar dan ook.
“Het is vrijwel onmogelijk dat iemand het zou overleven. Dat is te danken aan een werkelijk ongelooflijke groep collega’s en bureaus die die dag zo goed hebben samengewerkt.”
Om een idee te geven van hoe moeilijk de redding was, legde Dr. Kippax uit dat een ingewikkelde klus ‘vaak twee, drie of vier cycli van de lier vereist’.
Voor de ongelooflijke Franklin River Rescue waren 57 mensen nodig.
