Ooit een denkbeeldige grote man verklaard: “Ik geloof vrijwel alles wat ik lees.” David St. Hubbins, zanger en gitarist van Spinal Tap, spotte op dezelfde manier met het oprechte vertrouwen van rocksterren NAAR DE futuristen maken nu grapjes over het kritisch denken zelf.
Op dit moment heeft het grootste deel van de technologie-industrie de lijn van St. Hubbins zonder ironie gevolgd. Google integreert kunstmatige intelligentie in Chrome. Technologieleiders roepen het einde van websites uit. Honderden links zullen uiteenvallen in enkele antwoorden, het verkeer zal verdwijnenhet open netwerk wordt leeggemaakt. De toekomst is van iedereen die wordt opgenomen in de AI-reactieniet wie de beste site bouwt.
Zucht.
We hebben de afgelopen tien jaar geleerd dat je niet alles op Facebook kunt geloven. Nu staan we op het punt dezelfde fout te maken met ChatGPT, Claude en Gemini.
Schoon verhaal. Verkeerde conclusie. Het veronderstelt dat mensen zullen stoppen met kritisch nadenken over informatie, alleen maar omdat deze in een mooiere verpakking zit.
Zelfde probleem, nieuwe behuizing
De nepnieuwscrisis heeft ons iets geleerd: een verfijnde presentatie staat niet gelijk aan betrouwbare informatie. Mooie opmaak, een zelfverzekerde toon en deelbare afbeeldingen garanderen niet de waarheid.
We moesten de basismediageletterdheid opnieuw leren. Controleer de bron. Begrijp de methodologie. Zoek naar vooroordelen. Lees meer perspectieven. Denk kritisch na. Nu komen de reactiemotoren met een verleidelijke belofte: “Maak je daar geen zorgen over. Vertrouw gewoon op wat we je vertellen.” Dit is nepnieuws 2.0.
De aankondiging van vertraging van het werk
Harvard bedrijfsrecensie gedocumenteerd wat er gebeurt als mensen stoppen met het bevragen van AI-uitvoer. Ze noemen het ‘workslop’, inhoud die er professioneel uitziet maar inhoud mist. Verzorgde slides, gestructureerde rapporten, gedetailleerde samenvattingen die onvolledig zijn, context missen en vaak onjuist zijn.
Medewerkers zijn nu gemiddeld twee uur bezig met het opruimen van elk exemplaar. Eén beschreef het als ‘het creëren van een mentaal luie en langzaam denkende samenleving’.
Een ander zei: “Ik moest tijd verspillen aan het verifiëren hiervan met mijn eigen onderzoek, en vervolgens meer tijd verspillen aan het opnieuw doen van het werk.”
Dit is wat er gebeurt als we kritisch denken uitbesteden. Het emaille ziet er goed uit. De stof is er niet. Iemand stroomafwaarts betaalt de prijs. Als AI intern niet op betrouwbare wijze goed werk kan produceren, waar context en verantwoordelijkheid bestaan, waarom zouden we er dan blindelings op vertrouwen als er geen van beide bestaat?
Hoge inzetten vereisen verificatie
Stel je voor dat je arts een AI-samenvatting gebruikt voor je diagnose. Voor contractueel advies doet uw advocaat een beroep op ChatGPT. Uw financieel adviseur vertrouwt het advies van Gemini zonder het te controleren. Je zou ze vragen om dit te verifiëren, toch? Controleer de bronnen. Methodologie tonen. Het laat zien dat ze niet zomaar accepteren wat het algoritme zegt.
Medische beslissingen, juridische vragen, financiële keuzes en veiligheidsproblemen vereisen allemaal brontransparantie. Je moet het werk zien. Je hebt context nodig. Je moet het controleren. Een chatinterface verandert niets aan deze basisbehoefte. Het maakt het alleen maar gemakkelijker om deze stappen over te slaan.
Het bestaan van deze feiten wijst op een duidelijke, maar tegenculturele conclusie.
Websites gaan nergens heen
Ja, ontdekkingsmodellen veranderen. Ja, het verkeer verandert. Ja, AI brengt bepaalde inhoud naar boven terwijl andere wordt begraven. Dit maakt websites niet overbodig. Het maakt ze belangrijker.
De sites die doodgaan zullen het verdienen: de SEO-bedrijven, de spelalgoritmen, de inhoudfabrieken die afval produceren. De sites die overleven zullen bieden wat gecomprimeerde antwoorden niet kunnen: verifieerbare bronnen, transparante methodologieën, diepgaande context die niet kan worden samengevat zonder de betekenis te verliezen.
Toen nepnieuws de sociale media domineerde, was de oplossing niet ‘stoppen met het gebruik van bronnen’. Het was ‘beter worden in het evalueren ervan’. Hetzelfde hier. Reactiemotoren zijn een nieuw toegangspunt en geen vervanging voor testen. Het intelligente antwoord op een AI-antwoord is niet ‘dank u, ik geloof u’. Dat is “interessant, laat me nu dieper graven.”
Wij zijn niet zo lui
De ‘websites zijn dood’-stelling gaat uit van iets sombers: dat mensen niet langer nieuwsgierig, kritisch en aandachtig zullen zijn voor de informatie die er toe doet. Dat we gewoon accepteren wat Google ons vertelt.
Mensen willen dingen diepgaand begrijpen, niet alleen het antwoord weten. Ze willen meningen vormen, en deze niet van algoritmen erven. Ze willen claims verifiëren als er veel op het spel staat. Dit vereist dat je naar de bronnen gaat. Vergelijking van perspectieven. Denk kritisch na in plaats van de technologie het denkwerk voor je te laten doen. Je kunt dit niet allemaal in een chatvenster doen.
De lat is alleen maar hoger geworden
AI-reactiemotoren vermoorden geen websites. Ze laten zien welke nooit de moeite waard waren om te bezoeken.
De vraag is niet of websites zullen overleven. De vraag is of uw website iets biedt wat een algoritme niet kan: echte expertise, transparante bronnen en inhoud die waardevol genoeg is om ervoor te zorgen dat mensen het volledige verhaal willen, en niet alleen de samenvatting.
Dat hebben we geleerd met nepnieuws. Nu leren we dit opnieuw met responsmotoren.
Vertrouw, maar verifieer. Controleer altijd.
