Het Australische parlement heeft gestemd voor een ingrijpende hervorming van de wapenwet en voor hardhandig optreden tegen haatzaaiende uitlatingen, een maand nadat twee aanvallers vijftien mensen hadden gedood tijdens een Joods festival op Bondi Beach.
Beide wetsvoorstellen zijn dinsdagavond in een bijzondere zitting aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer. Maatregelen voor wapenhervorming omvatten onder meer een nationaal programma voor de terugkoop van wapens en nieuwe antecedentenonderzoeken bij aanvragen voor vuurwapenvergunningen.
Minister van Binnenlandse Zaken Tony Burke zei dat de Bondi-schutters niet legaal toegang zouden hebben gehad tot vuurwapens als een dergelijke wet van kracht was geweest vóór de aanval, de ergste massaschietpartij in het land in tientallen jaren.
Regerende Labour-senatoren werden in het anti-haatwetsvoorstel gesteund door liberale wetgevers, waarvan de coalitiepartners zich onthielden.
Na de massale schietpartij van vorige maand kwam premier Anthony Albanese onder enorme druk te staan omdat hij niet genoeg deed om de aanval te voorkomen, te midden van de groeiende angst voor antisemitisme in de Joodse gemeenschap.
Politici werden twee weken eerder teruggeroepen om de wetgeving te bespreken. Bij de introductie van de hervormingen zei Burke dat de aanslagen van 14 december werden uitgevoerd door individuen met ‘haat in hun hart en wapens in hun handen’.
De vader van het vader-zoonduo zou achter de aanval zitten en bezat legaal zes vuurwapens, terwijl zijn zoon op de radar stond van inlichtingendiensten.
Het wapenhervormingswetsvoorstel, dat het Huis van Afgevaardigden met 96 tegen 45 stemmen goedkeurde, omvat strengere controles op de invoer van vuurwapens en bepalingen om de informatie-uitwisseling tussen inlichtingendiensten over mensen die wapenvergunningen proberen te verkrijgen te verbeteren.
Het terugkoopplan zal zich richten op ‘overtollige vuurwapens en nieuwe beperkingen’, zei Burke, waardoor de vier miljoen geregistreerde wapens van het land worden verminderd.
Burke voegde eraan toe dat “het een schok is voor de meeste Australiërs” om te weten dat dit land dat wel is heeft meer wapens dan vóór de aanval op Port Arthur in 1996waarbij een schutter 35 mensen doodde in Tasmanië.
Die aanval, de ergste massaschietpartij in het land, had de toenmalige regering ertoe aangezet enkele van de strengste wapencontroles ter wereld in te voeren. De nieuwe wet zal enkele van de belangrijkste wijzigingen in de Australische wapenwetten sindsdien introduceren.
De hervormingen van de haatzaaiende uitlatingen waren oorspronkelijk opgenomen in een omnibuswetsvoorstel met de wapenhervorming, maar de regering splitste de wetgeving vorige week nadat zowel de liberaal-nationale oppositiecoalitie als de Groenen zeiden dat ze er tegen zouden stemmen.
Hoewel de Labour-regering een comfortabele meerderheid in het lagerhuis heeft, heeft zij steun nodig van andere partijen in de Senaat.
Coalitieparlementsleden uitten hun zorgen over de vrijheid van meningsuiting en zeiden onder meer dat de wetgeving niet duidelijk gedefinieerd was, terwijl de Groenen zeiden dat ze deze niet konden steunen tenzij er veranderingen werden aangebracht om alle minderheden te beschermen en protest te legitimeren.
Maar dinsdag zei de liberale leider Susan Ley, die het wetsvoorstel vorige week ‘onherstelbaar’ noemde, dat haar partij een akkoord had bereikt met de regering over een afgezwakte versie.
De liberalen waren “in actie gekomen om wetgeving aan te passen” die de regering “slecht had beheerd”, zei hij in een verklaring, eraan toevoegend dat het wetsvoorstel “verkleind, versterkt en goed gericht was op de veiligheid van Australiërs”.
Het wetsvoorstel bevat bepalingen die groepen die geacht worden haat te verspreiden zullen verbieden en zwaardere straffen zullen invoeren voor predikers die geweld bepleiten. Het zal om de twee jaar worden herzien door een gemengde parlementaire commissie. Ook zal de oppositie worden geraadpleegd over het opnemen en verwijderen van extremistische organisaties van de lijst.
Het wetsvoorstel werd goedgekeurd door het lagerhuis en gaf laat in de avond groen licht aan de Senaat – met 38 stemmen voor en 22 tegen – nadat de Nationale Partij zich van stemming onthield terwijl haar liberale coalitiepartners vóór stemden. De Groenen stemden tegen en zeiden dat het een “huiveringwekkend effect” zou hebben op het politieke debat en protest.
