Tientallen grote rivieren ter wereld worden zo geëxploiteerd dat ze vaak opdrogen voordat ze de zee bereiken. Meer dan de helft van alle grote meren krimpt, en de meeste van de belangrijkste ondergrondse bronnen ter wereld nemen onomkeerbaar af, omdat landbouwpompen water afvoeren dat eeuwen of zelfs duizenden jaren nodig heeft gehad om zich op te hopen.
In een rapport van deze week waarschuwen wetenschappers van de Verenigde Naties dat de wereld een nieuw tijdperk van ‘mondiaal waterfaillissement’ is binnengegaan – een term die op krachtige wijze de urgentie onderstreept van de inspanningen die nodig zijn om te beschermen wat er nog over is.
“Te lang hebben we buiten onze hydrologische mogelijkheden geleefd”, zegt hoofdauteur Kaveh Madani, directeur van het Instituut voor Water, Milieu en Gezondheid van de Universiteit van de Verenigde Naties.
Op basis van uitgebreid onderzoek stelt het rapport dat steeds meer regio’s in de wereld feitelijk te veel uitgeven aan al hun waterrekeningen en dat hun reserves slinken. De term ‘watercrisis’ wordt vaak lokaal en mondiaal gebruikt, maar wetenschappers zeggen dat het een tijdelijke noodsituatie aanduidt waarvan een regio zich kan herstellen, terwijl veel delen van de wereld zonder veilige grenzen zonder water zitten en nu failliet zijn of bijna failliet zijn.
Veel rivieren, meren, aquifers en wetlands zijn voorbij de ‘omslagpunten’ geduwd en kunnen zich niet meer herstellen, aldus het rapport.
“Miljoenen boeren proberen meer voedsel te produceren door slinkende, vervuilde of verdwijnende waterbronnen te exploiteren,” zei Madani.
Er wordt geschat dat ongeveer 70% van het water wereldwijd wordt gebruikt voor de landbouw. Uitputting van de watervoorraden kan de ineenstorting van economieën, ontheemding en conflicten betekenen. DE relatie stelt dat ongeveer 3 miljard mensen, en meer dan de helft van de mondiale voedselproductie, geconcentreerd zijn in gebieden waar de watervoorraden afnemen.
Wetenschappers zeggen dat meer dan de helft van de grote meren ter wereld sinds de jaren negentig is gekrompen. Ongeveer 35% van de natuurlijke wetlands van de planeet, bijna de totale omvang van de Europese Unie, is sinds de jaren zeventig weggevaagd.
Het leidde tot overmatig oppompen van grondwater langdurige dalingen in ongeveer 70% van de belangrijkste watervoerende lagen ter wereld, en in veel gebieden zorgt deze achteruitgang ervoor dat het land wegzakt. Landdaling als gevolg van het overpompen van grondwater vindt volgens het rapport plaats over meer dan 2,3 miljoen vierkante kilometer, bijna 5% van het mondiale landoppervlak. Hierdoor wordt de capaciteit van de aquifers permanent verminderd en neemt ook het risico op overstromingen toe.
Ongeveer 4 miljard mensen lijden minstens één maand per jaar onder ernstige waterschaarste.
Waterfaillissement is niet alleen een probleem in droge gebieden van de wereld, zei Madani. “Net als bij financieel falen is de vraag niet hoe rijk of arm je bent. Het gaat erom hoe je je budget beheert.”
En in veel regio’s is het watergebruik jaar na jaar consistent groter dan het aanbod, waardoor feitelijk de budgetten worden overschreden.
Het rapport benadrukt de Colorado-rivier en de uitgeputte reservoirs, waarvan Californië en andere westerse staten afhankelijk zijn, als symbolen van te veel beloofd water. Andere hotspots van chronisch overgebruik zijn onder meer delen van Zuid-Azië, het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
“We moeten prioriteit geven aan het voorkomen van verdere schade aan ons resterende spaargeld”, zei Madani. “Door de realiteit van het waterfaillissement te erkennen, kunnen we eindelijk harde keuzes maken die mensen, economieën en ecosystemen zullen beschermen. Hoe langer we uitstellen, hoe dieper het tekort wordt.”
Waterfalen wordt ook veroorzaakt door ontbossing, verlies van wetlands en vervuiling, aldus de onderzoekers. Bij deze problemen komt nog de klimaatverandering, die de watercyclus verstoort en ernstigere droogtes en overstromingen veroorzaakt.
DE relatie werd vrijgelaten vóór a Conferentie van de Verenigde Naties over water in de Verenigde Arabische Emiraten in december.
Madani is ook een peer-reviewed auteur item deze week wordt een definitie van waterfalen gepresenteerd, waarin wordt gesteld dat de term een diagnose is om “de ernst van het probleem en de urgentie van een transformerend nieuw begin over te brengen.”
De bancaire analogie die in het hele rapport wordt gebruikt, wijst volgens hem op oplossingen die vergelijkbaar zijn met het beheersen van een financiële mislukking door het resterende kapitaal te behouden en te bezuinigen.
Oplossingen om uitgeputte waterbronnen te beheren zullen van regio tot regio verschillen, zei Madani, en zullen er rekening mee moeten houden dat “het simpelweg wegnemen van water van boeren werkloosheid, onmiddellijke spanning en chaotische situaties kan betekenen” en dat boeren en anderen hulp nodig hebben om minder water te gebruiken en zich aan te passen.
In een gerelateerd studie Vorig jaar gepubliceerd, analyseerden wetenschappers meer dan twintig jaar aan satellietgegevens en ontdekten dat grote delen van de wereld zoet water verliezen en droger worden.
In een recente Rapport van de Wereldbankde onderzoekers zeiden dat het mondiale watergebruik “tussen 2000 en 2019 met 25% is gestegen, waarbij ongeveer een derde van deze toename plaatsvond in regio’s die al aan het opdrogen waren.”
Jay Famiglietti, een hydroloog en professor aan de Arizona State University, zei dat het omarmen van de term waterfaillissement “een briljante manier is om duidelijk te maken dat watervoorraden slecht beheerd en overmatig gebruikt zijn en niet langer beschikbaar zijn voor huidige en toekomstige generaties.”
Hij zei dat waterexperts moeite hebben om de juiste ‘haak’ te vinden om de ernst en urgentie van het probleem over te brengen, en dat het een waterstoring wordt genoemd, belooft aan te slaan.
