Het grootste spionageproces dat in tientallen jaren in Oostenrijk is gevoerd, zet een voormalige inlichtingenofficier in de beklaagdenbank

Voormalig inlichtingenfunctionaris Egisto Ott zal donderdag in Wenen terechtstaan, beschuldigd van spionage voor Rusland in wat het grootste Oostenrijkse spionageproces in jaren wordt genoemd.

Egisto Ott, 63, wordt beschuldigd van het verstrekken van informatie aan Russische inlichtingenofficieren en Jan Marsalek, de voortvluchtige directeur van het failliete Duitse betalingsbedrijf Wirecard.

Ott ontkent de beschuldigingen.

Jan Marsalek, ook een Oostenrijks staatsburger, wordt door de Duitse politie gezocht wegens vermeende fraude en wordt momenteel verondersteld zich in Moskou te bevinden, nadat hij in 2020 via Oostenrijk was gevlucht.

Hij is het onderwerp van een rode kennisgeving van Interpol en wordt verondersteld een inlichtingenmiddel te zijn van de FSB, de Russische geheime veiligheidsdienst.

Het spionageschandaal heeft de angst doen herleven dat Oostenrijk een broeinest van Russische spionageactiviteiten blijft en waarnemers zullen ook nauwlettend in de gaten houden of er details over Marsalek naar boven komen.

De aanklagers van Wenen zeggen dat Egisto Ott “zijn gezag heeft misbruikt” als Oostenrijkse inlichtingenfunctionaris door grote hoeveelheden persoonlijke gegevens te verzamelen, zoals locaties, voertuigregistratienummers of reisbewegingen.

Ze zeggen dat hij dit tussen 2015 en 2020 zonder toestemming heeft gedaan, waarbij hij vaak gebruik maakte van nationale en internationale politiedatabases.

Het parket beschuldigt hem er ook van dat hij tussen 2017 en 2021 “een geheime inlichtingendienst van de Russische Federatie ten nadele van de Republiek Oostenrijk” heeft gesteund door geheime feiten en een grote hoeveelheid persoonlijke gegevens uit politiedatabases te verzamelen.

Egisto Ott zou deze informatie hebben verstrekt aan Jan Marsalek en onbekende vertegenwoordigers van de Russische inlichtingendiensten en in ruil daarvoor een betaling hebben ontvangen.

Aanklagers zeggen dat Jan Marsalek hem in 2022 de opdracht heeft gegeven een laptop te verkrijgen met daarop geheime elektronische beveiligingshardware die door de EU-landen wordt gebruikt voor veilige elektronische communicatie. De laptop, zo zeggen ze, werd overgedragen aan de Russische geheime diensten.

Volgens berichten wordt hij er ook van verdacht de telefoongegevens van hoge functionarissen van het Oostenrijkse ministerie van Binnenlandse Zaken aan Rusland te hebben doorgegeven.

Volgens de Oostenrijkse krant Standard heeft Egisto Ott de werktelefoons in handen gekregen nadat ze per ongeluk in de Donau waren gevallen tijdens een boottocht van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Hij zou de inhoud ervan hebben gekopieerd en aan Jan Marsalek en Moskou hebben doorgegeven.

Egisto Ott wordt beschuldigd van machtsmisbruik, corruptie en spionage tegen Oostenrijk en riskeert, als hij schuldig wordt bevonden, een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar.

Toen hij in 2024 werd gearresteerd, beschreef de toenmalige Oostenrijkse bondskanselier Karl Nehammer de zaak als “een bedreiging voor de democratie en de nationale veiligheid van ons land”.

In een aparte ontwikkeling vertelden aanklagers in de Oostenrijkse stad Wiener Neustadt tegen de BBC dat een voormalig parlementslid, Thomas Schellenbacher, ervan werd beschuldigd Marsalek te helpen ontsnappen na de ineenstorting van het bedrijf Wirecard in 2020, toen bleek dat er 1,9 miljard euro op de rekeningen ontbrak.

Schellenbacher zou Jan Marsalek in juni 2020 hebben geholpen om vanuit Bad Vöslau in Oostenrijk naar Wit-Rusland te vliegen.

Schellenbacher was een parlementariër van de extreemrechtse Vrijheidspartij (FPÖ), die door de inmiddels oppositiepartij Oostenrijkse Groene Partij werd beschuldigd van het mogelijk maken van Russische spionage en van het optreden als “een verlengstuk van de Russische arm” in Oostenrijk.

De FPÖ en haar leider Herbert Kickl ontkenden de beschuldigingen en ondernamen geen juridische stappen in verband met deze beschuldigingen.

Marsalek, Chief Operating Officer van Wirecard, is sindsdien beschuldigd van fraude en verduistering, verdacht van het opblazen van het balanstotaal en het verkoopvolume van het bedrijf.

Er wordt ook aangenomen dat hij de controleur was van een groep Bulgaren die in 2025 in Londen werd veroordeeld wegens spionage voor Rusland.

Uit berichten uit dat proces blijkt dat Marsalek plastische chirurgie heeft ondergaan om zijn uiterlijk te veranderen, evenals details van zijn leven als voortvluchtige.

“Ik ga naar bed. Ik heb weer een cosmetische operatie ondergaan, in een poging er anders uit te zien, en ik ben doodmoe en mijn hoofd doet pijn”, schreef hij in februari 2022 aan een van de Bulgaren, Roussev, op Telegram.

In een andere, gedateerd 11 mei 2021, feliciteerde Roussev Marsalek met het leren van Russisch.

“Nou, ik probeer mijn vaardigheden op een paar fronten te verbeteren. Talen zijn daar één van”, antwoordde de Oostenrijker.

“In mijn nieuwe rol als internationale voortvluchtige moet ik James Bond overtreffen.”