“Ik worstelde onlangs met het isolement van een groep vrienden en vond het moeilijk om een les uit de natuur te leren, omdat alles in de natuur zo nauw met elkaar samenwerkt.”
—Ingezonden door een anonieme lezer
In de nieuwsbrief van vorige weekIk kondigde aan dat ik zou beginnen met het beantwoorden van vragen van lezers over onderwerpen of situaties waar mensen mee worstelen, en dat ik zou kijken welke wijsheid de natuur hen te bieden had. Mijn oorspronkelijke plan was om te wachten tot februari, maar ik was zo geïnspireerd door de brieven dat ik besloot er vroeg naar te kijken. De eerste komt van een worstelende lezer gevoelens van isolatie.
Wie van ons heeft zich niet minstens één keer een buitenstaander gevoeld? Het digitale leven heeft eenzaamheid veranderd in wat deskundigen op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg een epidemie noemen. Vooral sociale media kunnen ons de indruk geven dat alle anderen in een roedel thuishoren en dat wij degenen zijn die buiten beschouwing worden gelaten. Vanuit evolutionair perspectief is dit onze ergste nachtmerrie. Mensen zijn sociale dieren. In principe, Ons Ik wil erbij horen. En wij zijn niet de enigen.
Wolven zijn ook sociale wezenshet vormen van hechte kuddes van gemiddeld zes tot acht individuen. Door samen te werken, kunnen ze op veel grotere prooien jagen dan ze alleen zouden kunnen, grote delen van het grondgebied beschermen en elkaars veiligheid garanderen, inclusief kwetsbare welpen. Toch is het idee van de eenzame wolf het dwaalt ook rond in onze collectieve verbeelding: wolven waarvan we zouden kunnen aannemen dat ze zijn verjaagd of hebben besloten in eenzaamheid te leven.
Meestal zijn eenzame wolven individuen die alleen op pad zijn gegaan, sommigen tot wel 800 kilometer, om een partner te zoeken en samen een nieuwe roedel te beginnen. Dit gedrag, bekend als verspreiding, is van cruciaal belang voor het behoud van de gezondheid en diversiteit van de soort en komt zeer vaak voor in de natuur. Het leven op aarde zou zich niet zo hebben ontwikkeld als de individuen niet hun eigen weg waren gegaan. Wat als het achterlaten van een pakketje een uitnodiging was om zich te verspreiden en een ander vinden of vormen?
Het grootste deel van mijn leven verlang ik ernaar dat een roedel erbij hoort. Ik heb er veel geprobeerd. Dat veranderde pas toen ik dertig werd en een periode doormaakte die ik zou beschouwen als mijn eenzame wolvenjaren. Ik leerde mezelf kennen en leerde dat ik van eenzaamheid houd. Gedurende die tijd besefte ik ook dat ik een menigte heb die niet door één groep mensen tevreden kan worden gesteld. Ik merk nu dat ik deel uitmaak van vele roedels, waarvan ik sommige zelf heb gevormd, en elk daarvan spreek met verschillende delen van mijn ziel.
Hoewel ik vaak de meer symbiotische aspecten van de natuur belicht, vooral als tegenwicht voor verhalen over overheersing, betekent dat niet dat alles samenwerkt. De levende wereld is een ingewikkeld netwerk van organismen – groepen en individuen – die op elkaar en op hun omgeving handelen en reageren. Charles Darwin had geen ongelijk toen hij geloofde dat concurrentie ook een drijvende kracht in de evolutie is geweest, net als verspreiding, predatie, enzovoort. De natuur bevat zelden slechts één waarheid, maar er zijn er talloze.
Een leven kent vele seizoenen. In sommige gevallen hoor je misschien tot een roedel (of een paar). In andere gevallen zou je dat misschien wel kunnen doen vind jezelf. Wees niet bang om een tijdje de eenzame wolf te zijn, ook al lijkt het gebied je onbekend. En, zoals Rainer Maria Rilke ooit schreef: probeer van je eenzaamheid te houden. Wees aardig voor degenen die je achterlaat en ga op zoek naar anderen met wie je interesses deelt. Er zijn andere roedels en andere eenzame wolven die wachten om één met jou te vormen.
