LONDEN– Geen slaafse lof meer. Geen beleefde oplossingen en ouderwetse diplomatie meer. En niemand belt Donald Trump “Paus” Nu.
Europese leiders die een jaar lang gezwommen begrijpen hoe om te gaan met a moedigde de Amerikaanse president aan in zijn tweede ambtstermijn kwam hij bijna in de buurt van het zeggen van ‘nee’, of iets soortgelijks op diplomatiek niveau, tegen zijn minachting voor het internationaal recht en zijn eisen voor hun grondgebied. Trumps belofte om Groenland te veroveren en elk land dat zich verzet, straffenlijkt de smeltkroes te zijn geweest.
Er wordt aangenomen dat de ‘rode lijnen’ dit jaar zijn overschreden toen Trump plotseling zijn eis deed herleven dat de Verenigde Staten Groenland ‘absoluut’ zouden moeten regeren, de semi-autonome regio die deel uitmaakt van NAVO-bondgenoot Denemarken. Dat bracht zelfs de mildste diplomaten ertoe strenge waarschuwingen te uiten tegen Trump, over wie ze hadden gefascineerd metkoninklijke behandeling EN dienstbare lof.
“Groot-Brittannië zal zijn steun voor de soevereiniteit van Groenland niet opgeven”, zei de Britse premier Keir Starmer. Veel leiders op het continent hebben gezegd dat “Europa niet zal worden gechanteerd” over Groenland.
“Voor bedreigingen is geen plaats onder bondgenoten”, zei de Noorse premier Jonas Gahr Støre.
Zware diplomatieke gesprekken tijdens de confrontatie van vorige week in Davos, Zwitserland, waren niet de enige factor die druk uitoefende op Trump. De Amerikaanse congresverkiezingen in november naderen midden in een dalende aandelenmarkt EN vernietigende goedkeuringsclassificaties. Bovendien zijn de Europese leiders niet de eersten die Trump in de weg staan tijdens zijn tweede termijn Voorzitter van de Federal Reserve, Jerome Powell.
Maar de dramatische wending onder de Europese elites van het ‘verzoenen’ van Trump naar het uitdagen van hem biedt aanwijzingen in de aanhoudende pogingen in sommige landen om ‘nee’ te zeggen tegen een president die er een hekel aan heeft om het te horen en waarvan bekend is dat hij wraak neemt.
“Wij willen een stuk ijs voor de bescherming van de wereld, en dat willen ze ons niet geven”, zei Trump tegen het publiek op het World Economic Forum. “Je kunt ja zeggen en we zullen je heel dankbaar zijn. Of je kunt nee zeggen en we zullen het onthouden.”
De afgelopen dagen heeft Europa overvloedig geweigerd Trump te bevredigen, te beginnen met zijn verzoek om Groenland toetreden tot zijn nieuwe Vredesraad en ook wat de Canadees Mark Carney de ‘fictie’ noemde dat de alliantie meer in het voordeel van welk land dan ook werkt dan het machtigste land. Dit moment markeerde een eenheid onder de Europese leiders waar ze een jaar lang moeite mee hadden gehad.
“Als Europa niet verdeeld is, als we verenigd blijven en als we duidelijk en sterk zijn, ook in onze wil om onszelf te verdedigen, dan zullen de resultaten zichtbaar zijn”, zei de Deense premier Mette Frederiksen. “Ik denk dat we iets hebben geleerd.”
Federiksen zelf was een voorbeeld van de leercurve. Een jaar geleden zaten zij en andere leiders hen op de hielen en beantwoordden ze vooral de regering-Trump. Hij vond het nodig vertellen journalisten in februari 2025“We zijn geen slechte bondgenoot”, nadat vicepresident J.D. Vance zei dat Denemarken “geen goede bondgenoot” was.
Trump is transactioneel. Het heeft weinig nut voor diplomatie en heeft “geen behoefte aan internationaal recht”, vertelde hij deze maand aan de New York Times. Daarin ligt de discrepantie tussen typisch coöperatieve Europese leiders en de Republikeinse president toen hij terugkeerde naar het Witte Huis en zei dat hij wilde dat de Verenigde Staten de controle zouden overnemen over Groenland, Panama en misschien zelfs Canada.
“Tijdens de eerste termijn van Trump wist Europa niet wat het kon verwachten en probeerde het met hem om te gaan volgens de oude regels van de diplomatie, in de verwachting dat als ze in afgemeten termen met hem zouden blijven praten, hij zijn gedrag zou veranderen en naar de club zou verhuizen”, zegt Mark Shanahan, universitair hoofddocent politiek engagement aan de Universiteit van Surrey.
“Het is erg moeilijk voor andere leiders om met elkaar om te gaan via de finesses van een op regels gebaseerd systeem en diplomatieke gesprekken,” zei Shanahan. “Het is moeilijk voor hen om te veranderen.”
Vijf maanden na het aantreden van Trump vorig jaar, toen de Groenlandse dreiging in de lucht hing, waren de Europese leiders voldoende gefocust op het management van Trump om een bijeenkomst van NAVO-landen in Nederland. De NAVO-leden kwamen overeen om meer bij te dragen en gaven Trump in brede kring de eer dat hij hen dwong te moderniseren.
Secretaris-generaal Mark Rutte, bekend als degene uit de coalitie “Trump-fluisteraar” hij vergeleek de rol van de president bij het kalmeren van de oorlog tussen Iran en Israël met die van een ‘vader’ die tussenbeide komt in een schoolgevecht.
Traditionele diplomatie bestaat om de mogelijkheden van samenwerking te behouden. Dit betekent vaak dat je, indien mogelijk, een plat ‘nee’ moet vermijden. Maar de stap van Trump richting Groenland was zo’n sterke bedreiging van het ene NAVO-lid naar het andere dat de Groenlandse premier dat woord daadwerkelijk zei.
“Genoeg”, zei Jens-Frederik Nielsen in een verklaring kort na de opmerkingen van Trump op 5 januari. “Geen druk meer. Geen suggesties meer. Geen fantasieën meer over annexatie.”
Dat speelde een rol bij het zetten van de toon. De leider van Denemarken zei dat elke invasie van Groenland dat zou doen markeert het einde van de NAVO en drong er bij de alliantieleden op aan de dreiging serieus te nemen.
Dat deden ze, waarbij ze verklaring na verklaring uitbrachten waarin ze de hernieuwde dreiging afwezen. Trump reageerde afgelopen weekend vanaf zijn golfbaan in Florida door te dreigen binnen een maand een importbelasting van 10% te heffen op goederen uit acht Europese landen: Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland. Het tarief, zo schreef hij, zou op 1 juni stijgen tot 25% als er geen overeenstemming werd bereikt over “de volledige en totale aankoop van Groenland” door de Verenigde Staten.
De strijdlustige woorden van Trump staken vuur onder de leiders die in Davos aankwamen. Maar ze leken ook te erkennen dat Trumps bredere wereld hem kwetsbaar maakte.
“Trump bevond zich in een vrij zwakke positie omdat hij nog veel andere dreigende problemen heeft”, nationaal gezien, waaronder een aanstaande beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof. op zijn tarieven en een reactie op Immigratie-invallen in Minnesotazei Duncan Snidal, emeritus hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit van Oxford en de Universiteit van Chicago.
De Canadees Carney zei nee door de vraag niet te herformuleren alsof het over Groenland ging, maar of de tijd was gekomen voor de Europese landen om samen macht op te bouwen tegen een ‘pestkop’ – en zijn antwoord was ja.
Zonder de Verenigde Staten of Trump bij naam te noemen, zei Carney ronduit: Europa, zei hij, zou de ‘dwang’ en ‘uitbuiting’ van grote mogendheden moeten afwijzen. Het was tijd om te accepteren, zei hij, dat er sprake was van een ‘breuk’ in de alliantie, en niet van een transitie.
Er werd niet gezegd, zo merkte Snidel op, dat de breuk geheel nieuw was, en toch het kan moeilijk zijn om te repareren in de toekomst blijft dit met adequate regels in het belang van de Verenigde Staten en Europa, zelfs na het presidentschap van Trump. ‘Het is een te goede deal om ze allemaal niet te doen,’ zei Snidel.
Voordat Trump het podium in Davos verliet, begon hij terug te krabbelen.
Hem hij heeft zijn dreigement ingetrokken gebruik ‘geweld’ om Groenland te veroveren. Niet lang daarna, hij het was helemaal omgekeerd, hij kondigde “het raamwerk” aan voor een deal die zijn tariefdreiging overbodig zou maken.
Trump vertelde Fox Business dat “we volledige toegang zullen hebben tot Groenland”, onder het “kader”, zonder te onthullen wat dat zou kunnen betekenen.
Frederiksen drukte nogmaals op de waarschuwingsknop. In een verklaring zei hij: “We kunnen niet onderhandelen over onze soevereiniteit.”
Met andere woorden: “Nee.”
