Het geluid van diepe, langzame ademhalingen echoot een ijskoude trap op, gevolgd door voetstappen.
Tatiana, 70, heeft geleerd haar ademhaling onder controle te houden om de druk op haar hart te verminderen terwijl ze langzaam zigzaggend een weg baant naar de negende verdieping van een groot appartementencomplex in Kievwaar hij woont.
Door stroomstoringen zijn de liften grotendeels buiten werking en heeft ze de afgelopen twee weken zonder verwarming gezeten. In plaats daarvan heeft ze een gasoven in haar keuken aangezet om wat warmte te genereren.
‘Het is gevaarlijk, maar wat kun je doen? Doodvriezen?’ zei hij.
Tatiana behoort tot miljoenen mensen over de hele wereld Oekraïne die deze winter een stroomstoring hebben meegemaakt Rusland brengt zijn oorlog bij de mensen thuis.
Herhaald Russisch Luchtaanvallen gericht op het energiesysteem hebben in verschillende delen van het land de warmte, elektriciteit en water uitgeschakeld, soms dagenlang.
“Ik loop trillend rond”
Sky News bezocht Tatiana’s appartementencomplex om erachter te komen hoe zij en andere bewoners omgaan met wat de Oekraïense autoriteiten tot de noodtoestand in de energiesector hebben verklaard, nu de temperatuur daalt tot -20°C (-4°F).
‘Koud. Koud. Het is erg koud,’ zei Tatiana, gehuld in een lange jas van schapenvacht.
“Ik loop trillend rond. Vooral ’s morgens. Als ik wakker word, is het verschrikkelijk.”
Daria en Misha
Het leven in Oekraïne was al zwaar genoeg gezien de dreiging van Russische raket- en drone-aanvallen die zelfs op woonwijken waren gericht.
De verwarming van dit 17 verdiepingen tellende gebouw werd op 9 januari afgesloten na een staking in een naburig gebouw.
Ook de elektriciteit werd afgesloten, hoewel deze weer terugkomt.
Ook het water is getroffen: sommige van de 380 appartementen hebben nog steeds geen werkende kranen.
Terug op de trap kwamen we een jonge, zwangere moeder en haar tweejarige zoon tegen op wat een eindeloze klim naar de 16e verdieping moet hebben geleken.
“Kom op, kom op, laten we naar boven gaan,” zei Daria, 29, tegen de kleine Misha.
“We zijn er nu bijna.”
“Het is gewoon onmogelijk”
Hij gebruikte de zaklamp van zijn telefoon om door de duisternis van een gang naar hun appartement te dringen.
De temperatuur binnen was na de raketaanval slechts 3°C (37°F).
“Je loopt naar binnen en er komt letterlijk voortdurend stoom (ijsadem) uit je mond. Met een kleine baby is dat gewoon onmogelijk”, zei Daria.
Tenten opgezet waar mensen zich kunnen opwarmen en ’s nachts kunnen slapen in Kiev. Foto: AP
Zij en haar zoon zijn tijdelijk bij familie ingetrokken, maar komen om de paar dagen terug om hun huis en het appartement van de buurman te controleren.
“We kwamen gisteren en bleven maar twee of drie uur, en ik bevroor zo erg dat mijn keel pijn begon te doen,” zei Daria.
Iedereen heeft het moeilijk, maar niet alleen.
Omdat de jongste en oudste het zwaarst getroffen zijn, sms’en bewoners elkaar op hun telefoon om erachter te komen wie hulp nodig heeft en kan bieden.
Degenen die fit zijn, halen voedsel, water en medicijnen voor de minder mobiele mensen, vooral degenen die op de bovenste verdiepingen van het gebouw wonen en de ijskoude trappen niet kunnen beklimmen.
Een veldkeuken in een door de overheid beheerd humanitair hulpcentrum in Kiev. Foto: Reuters
“Laten we sterk zijn”
Gekleed in een felroze jas woont Yeva, 23, nog steeds in haar appartement met haar vriend en hun hond.
Help mee met het vervoeren van goederen naar bewoners die in hun huizen zijn gestrand.
“Laten we proberen sterk te zijn, laten we proberen te glimlachen”, zei hij, sprekend in een mix van Engels en Oekraïens.
“Het beste medicijn voor ons is een grapje… We maken altijd grapjes met elkaar. Het verbetert onze sfeer, ons humeur, onze kracht en helpt ons vooruit.”
Hij liet ons zien waar een kapotte leiding op de zevende verdieping onder water kwam te staan en bevroor, waardoor een gevaarlijk stuk ijs op de grond achterbleef.
Vooravond
Yeva bleef op de trap staan, glimlachte en wees naar haar voeten.
Op de vraag hoeveel paar sokken ze droeg, antwoordde ze: “Een, twee, drie. En laarzen. Maar thuis heb ik er nog twee paar bovenop gedaan. Het is erg koud.”
Iedereen die we tegenkwamen was in lagen kleding gewikkeld.
“Een basisregel is dat broeken in sokken worden gestopt en warme truien”, zegt Yeva.
“Er zijn ook veel overhemden die in broeken worden gestopt. Eigenlijk sokken in sokken en zelfs korte broeken in sokken. Dit is essentieel.”
Een gezamenlijke inspanning om te proberen de verwarming te repareren is ook van fundamenteel belang.
Vsevolod, 34, woont op de tweede verdieping met zijn vrouw en kind, hoewel ze vanwege de crisis allemaal tijdelijk zijn verhuisd.
Maar hij keert terug om hulp te bieden.
Vsevelod hielp met fakkels de pijpen te ontdooien
Hij vertelde ons hoe hij en een groep buren fakkels gebruikten om de bevriezing van sommige leidingen te ontdooien die de slagaders van het gebouw vormen en water en warmte transporteren.
‘Het noodteam heeft het geprobeerd,’ zei hij, terwijl zijn ijskoude adem zichtbaar was terwijl hij sprak.
“Ze verwarmden de leidingen op de tweede verdieping, gingen naar de derde, en terwijl ze daar aan het verwarmen waren, bevroor alles weer.
“Het was volkomen nutteloos. Maar als veel mensen tegelijkertijd werken en alles opeenvolgend verwarmen, worden de resultaten bereikt.”
Toch staat de verwarming nog steeds uit en is de vrieskou zelfs voor de sterkste karakters moeilijk te verdragen.
“Ik denk dat de uitputting het moeilijkste is”, zei Yeva.
“Elke dag moet je vechten, je moet overleven. Je leeft niet echt. Je leeft niet echt.”
“De dagen lopen in elkaar over. Er is geen maandag, dinsdag of woensdag meer. Het is gewoon één aaneengesloten dag van overleven.”
