HoofdafbeeldingMakenna GoodmanMet dank aan de auteur
Een jonge moeder stapt in haar auto vanuit het landelijke Vermont en rijdt de hele nacht naar New York om een vrouw te vinden met wie ze online geobsedeerd is geraakt. Dit is het basisplot voor Makenna Goodmanzijn debuutroman, Schande, welke sSommige mensen veranderden in Goodman zelf, een jonge moeder die op een boerderij op het platteland van Vermont woonde. Het boek (geen autofictie, voordat je het vraagt) is diep geïnteresseerd in het soort leven dat we onszelf toestaan te leven en het soort leven dat anderen kunnen hebben, in de verhalen die we onszelf vertellen en die ons voeden, in hoe vrouwen zijn en wat ze kunnen zijn.
Met zijn tweede roman Elena van nergensGoodman blijft zich laten inspireren door zijn eigen levensstijl op het platteland, waarbij hij zich afvraagt wie het ‘goede leven’ wordt geboden en bestaat het echt? Een in ongenade gevallen professor zoekt naar een idyllische landelijke enclave en wordt rondgeleid door een huis door een makelaar die de gelijknamige Helen, de vorige eigenaar, aanwijst als een toonbeeld van groen leven. Het boek, dat in vijf bedrijven is opgebouwd, is even surrealistisch als kosmisch onthullend; het is zowel een meditatie over cultuur en empathie als een onderzoek naar de manier waarop we van iemand anders houden. In de handen van Goodman is het verhaal een aangrijpend, grappig en boeiend portret van een steeds veranderende man, die terughoudend is in het accepteren van het leven om hem heen.
Hier vertelt Makenna Goodman over de verhuizing van haar boerderij naar een stad, en de effecten ervan op haar creatieve proces, verliefdheid, en de koloniale kenmerken van het idee van het ‘goede leven’.
Jemima Skala: Hoe kwam je op het idee voor Helen of Nowhere na The Shame, en wanneer besloot je over de vorm en structuur ervan?
Makenna Goodman: Voor mijn beide boeken begon ik met een vraag en het formulier diende zich aan. De schaamte het is in essentie een verkenning van wat er gebeurt als je het Zelf tegenkomt; je ziet het werkelijk met volledig bewustzijn. Het idee van het zelf is natuurlijk erg intern, dus het boek nam uiteraard de vorm aan van een interne monoloog. Elena van nergens gaat nog een stap verder en vraagt zich af wat er gebeurt als je de Ander tegenkomt. Hoe leren we ons idee van het Zelf in twijfel te trekken en ruimte te maken voor een andere persoon om zich in onze psyche te vestigen? Om dit te doen, moet je een echt, eerlijk gesprek met iemand anders hebben. Dus ik wist dat het boek de vorm van een dialoog moest aannemen. Dat gebeurde pas veel later in het bewerkingsproces Elena van nergens het werd meer game-achtig van structuur. En uiteindelijk merkte ik dat ik me voorstelde dat het boek werd uitgevoerd in een lege houten kamer, verlicht als een podium, dus extrapoleerde ik het zo veel als ik kon, terwijl ik technisch gezien nog steeds in een romanruimte woonde.
JS: Waar komt Helen vandaan als aanwezigheid? De naam doet denken aan de Griekse mythologie, maar ook aan Helen Nearing, waarvan ik weet dat dit voor jou reden tot zorg is.
MG: Ik wist dat Helen een tegenstrijdige essentie moest hebben, dat ze over diepgaande wijsheid moest beschikken en tegelijkertijd onbetrouwbaar en mogelijk gevaarlijk moest zijn. In zekere zin, heel losjes, is het gebaseerd op een samensmelting tussen Helena van Troje, die zo’n tegenstrijdige maar symbolische macht heeft op het gebied van oorlog en liefde, en Helen Nearing, die mij al lang fascineert met haar ideeën over ethisch leven en ‘het goede leven’. Nearing was een actieve partner en medewerker van mannen met geweldige ideeën; in haar vroege leven had ze een relatie met Jiddu Krishnamurti, de Indiase filosoof die de gezalfde leider werd van de Theosophical Society, voor wie ze naar verluidt als medium optrad.
Vervolgens ontmoet hij Scott Nearing, een socialistische academicus met wie hij de stad verlaat op zoek naar een autonoom leven in nauwe relatie met de natuur. The Nearings schreven samen een boek met de titel Het goede leven leiden, waarin hun tien jaar durende experiment met landbouw werd geschetst in een met de hand gebouwd stenen huis in Vermont. Scott Nearing was een eugeneticus, zo ontdekte ik later, en een nogal rigide karakter, die geloofde dat iedereen kon leven zoals zij, zolang ze maar de moed hadden om dat te doen. Deze grit heeft mij lange tijd gefascineerd, zowel in mijn verlangen om het te hebben als in mijn wantrouwen tegenover de onderliggende definitie ervan. Uiteraard is dit niet zonder tegenstellingen en geweld.
“Liefde is een van die sleutelwoorden waarvan iedereen denkt iets te weten, en toch is het een staat van zijn en ontvangen die oneindig onmogelijk te begrijpen is.” – Makenna Goodman
JS: Hoe kunnen in de natuur zijn en schrijven samengaan met jou? Zijn ze qua mentaliteit en praktijk nauw verweven?
MG: Het staat centraal in de manier waarop ik schrijf, het ervaren van de natuur in haar dagelijks leven. Ik veronderstel op dezelfde manier dat een schrijver die in Parijs woont, zijn schrijven doordrenkt heeft met een sterk gevoel voor Parijs, of waar dan ook. Natuurlijk zijn er schrijvers die werelden kunnen schrijven die volledig gescheiden zijn van de wereld waarin ze leven, maar ik ben erg geïnteresseerd in de relatie tussen de mens en onze omgeving, en dit is sterk aanwezig in mijn werk. Ik vind de grens tussen mij en de wereld om mij heen erg poreus, en ik moet opzettelijk die porositeit beschermen. Ik ben niet bijzonder introvert, maar ik leef nogal hermetisch. Ik loop elke dag door het bos. Ik bracht veel tijd door in mijn tuin. Het is een groot voorrecht om zoveel tijd te kunnen doorbrengen in gesprek met de natuurlijke omgeving om mij heen, en het geeft mij een gevoel van troost om op verschillende tijdstippen van de dag het licht door de bladeren te zien bewegen. In de winter vind ik het erg leuk om de houtkachel op te stoken, dat soort dingen.
JS: Hoe was het voor jou om naar een stad te verhuizen, gezien het feit dat je zo landelijk bent geweest en de boerderij een tijdje een centraal onderdeel van je leven en werk is geweest?
MG: Ik heb eigenlijk geschreven Elena of Nowhere terwijl ik op een boerderij woonde waar ik meer dan tien jaar voedsel had verbouwd, voor dieren had gezorgd, enz., en ik schreef het boek terwijl ik me voorbereidde om het achter te laten. Ik werd verteerd door het idee mijn ethiek op te geven en de angst het gevoel te verliezen om in een vijver te springen als ik het warm had. Het voelde een beetje alsof je een kerk uitliep. Zou ik kunnen bestaan als ik niet ‘all-in’ ben? Hierdoor kon ik de paradoxen ontdekken die bestaan in de ‘juiste’ manier van leven, omdat ik mezelf er zowel deel van als los van zag.
“Verhalen vertellen is iets dat ons kan beperken, maar verhalen zijn ook manieren om ons te bevrijden” – Makenna Goodman
JS: Empathie, perspectief en liefde lijken cruciaal Elena van nergens. Kunt u hier iets meer over vertellen in relatie tot het boek en uw manier van denken toen u het schreef?
MG: Liefde is een van die sleutelwoorden waarvan iedereen denkt iets te weten, en toch is het een staat van zijn en ontvangen die oneindig onmogelijk te begrijpen is. Hoe werkt liefde? Echt Werk? Het mysterie van hoe het werkt was voor mij van groot belang tijdens het schrijven van dit boek. Een deel van mijn inspiratie was een gesprek met een genezer (zo zullen we hem noemen) naar wie ik ging in een tijd dat ik niet wist hoe ik op de juiste manier verliefd kon worden. Hij zei dat ik echt moest denken vanuit het perspectief van de Ander, wat zo fundamenteel leek, weet je? Hij gaf me nog een ander bizar advies over hoe ik het precies moest doen en in eerste instantie was ik echt beledigd. Ik, gaat het om een man? En mijn slachtofferschap? Ik had veel vertrouwen in mijn verhaal. Maar toen ik deed wat hij zei, heb ik het echt geprobeerd Zien vanuit het standpunt van de Ander begreep ik dat liefde misschien betekent dat het verhaal wordt geëlimineerd. Het gaat er niet om dwang voor de Ander, althans niet volledig, of zo ja, niet voor altijd. Wanneer je echter je eigen verhaal presenteert, nodig je de Ander uit hetzelfde te doen. Verhalen vertellen is iets dat ons kan beperken, maar verhalen zijn ook manieren om ons te bevrijden. De kracht van storytelling is werkelijk diepgaand.
Elena van nergens door Makenna Goodman wordt uitgegeven door Fitzcarraldo Editions en is nu beschikbaar.
