In 2010 publiceerde klinisch psychiater Dale Archer het boek New York Times bestseller Beter dan normaaleen boek dat de vaak onderschatte voordelen van verschillende psychiatrische diagnoses benadrukte.
Het boek onderzocht de sterke punten die verband houden met aandoeningen zoals een bipolaire stoornis, obsessieve-compulsieve stoornis en schizofrenie. Maar er was één hoofdstuk dat iets te dicht bij huis kwam.
Nadat hij het had gepost, vroeg Archer een collega om een psychiatrische diagnose bij hem uit te voeren.
“Hij zei: ‘Je staat niet in de hitlijsten vanwege ADHD’, en ik zei: ‘Ja, ik weet het, ik wilde alleen maar bevestiging'”, zegt ze.
In 2015 publiceerde Archer een vervolgboek, Het voordeel van ADHD, zich te concentreren op enkele van de meer positieve kenmerken van zijn toestand. Daarin profileerde hij zeer succesvolle mensen met ADHD, waaronder de meest succesvolle atleet in de Olympische geschiedenis, Michael Phelps, cabaretier, acteur en tv-presentator Howie Mandel, en Jet Blue-oprichter David Neeleman.
Archers onderzoek leidde hem uiteindelijk tot een hypothese die nog moet worden bewezen in een klinische studie: dat ADHD – en trouwens alle psychiatrische diagnoses – bestaat op een continuüm, dat hij uitzet op een schaal van tien punten. Degenen die een vier of lager scoren, weten misschien niet eens dat ze de aandoening hebben, degenen die een negen of hoger scoren, zullen waarschijnlijk problemen hebben in het dagelijks leven en mogelijk medicijnen nodig hebben.
Degenen die in zijn boek voorkomen, waren tussen de vijf en acht jaar oud. Degenen die binnen dit bereik vallen, melden vaak dat ze op sommige gebieden moeite hebben, terwijl ze op andere gebieden voordelen genieten.
Volgens Archer is dit bereik echter een goede plek: het wordt geassocieerd met bovengemiddelde veerkracht en creativiteit. Deze mensen houden ook van multitasken, blijven kalm tijdens crises, zijn meer extravert en kunnen zich overmatig concentreren op dingen waar ze gepassioneerd over zijn.
ADHD blijft een mysterie en een paradox
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, beter bekend als ADHD, is een ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door onoplettendheid, hyperactiviteit en/of impulsiviteit. het Nationaal Instituut voor Geestelijke Gezondheid. Het is ook juridisch geclassificeerd als een handicap onder de American with Disabilities Act.
Hoewel ons begrip van de stoornis de afgelopen jaren een lange weg heeft afgelegd, is er nog steeds veel dat we nog niet weten. Om de zaken nog verwarrender te maken: veel van wat we weten lijkt paradoxaal.
Aan de ene kant voelen velen met ADHD zich bijna verlamd door alledaagse taken, worstelen ze in traditionele academische en werkomstandigheden, en lijden ze onder andere geestelijke gezondheidsproblemen-inbegrepen angst, depressie, middelenmisbruik EN eetstoornissen– tegen hogere tarieven. De kans is ook groter dat ze het hebben ongeplande zwangerschappen, verkeersongelukken krijgen en heb het zelfs kortere gemiddelde levensduur.
Aan de andere kant zijn dat er velen creatiever, ondernemend EN intuïtief. Sterker nog, enkele van ’s werelds grootste hits, waaronder Simone Biles, Parijs Hilton, Michele Giordano, Greta Gerwig, Richard Branson EN Jamie Oliver– zij crediteren ADHD voor hun succes.
“Iemand kan het als een handicap ervaren, en dat is van cruciaal belang, omdat ADHD functionele beperkingen veroorzaakt”, legt Sarah Greenberg uit, een erkende psychotherapeut voor de neurodivergentie-non-profitorganisatie Understood.org. “ADHD heeft ook een aantal sterke punten, vooral als de omgeving geschikt is voor dat brein.”
Een mengeling van krachten en strijd
In plaats van de aandoening als een continuüm te beschouwen, beschouwt Greenberg neurodiversiteit als het creëren van ‘grillige profielen’, wat betekent dat velen met neurologische verschillen op sommige gebieden beter presteren en op andere lager.
“Ik ga iemand interviewen die een ongelooflijke leider is, een ongelooflijke manager, heel goed in relaties, maar geen vriendschappen kan onderhouden, omdat hij slecht is in het reageren op sms’jes of het onthouden van verjaardagen”, legt hij uit.
Daarom moedigt Greenberg degenen die werken, leven, liefhebben of andere nauwe banden hebben met iemand met ADHD aan om sommige kenmerken van de aandoening niet persoonlijk op te vatten.
Velen met ADHD hebben bijvoorbeeld moeite met het waarnemen van hoeveel tijd er is verstreken – ook wel ‘tijdblindheid’ genoemd – waardoor te laat komen een chronisch probleem wordt.
“Als ik een relatie met iemand heb en diegene is altijd tien minuten te laat, dan ga ik dat uiteraard persoonlijk opvatten, alsof hij of zij mijn tijd niet respecteert”, zegt Greenberg. “Die veronderstelde intentie zal echt een impact hebben op de relatie, en dat zien we voortdurend op de werkvloer.”
Cognitieve “rolstoelen en hellingen”.
Er zijn veel dagelijkse activiteiten die obstakels vormen voor mensen met ADHD, en toegang tot ondersteuning kan een echt verschil maken.
“Laten we iemand nemen die niet kan lopen: als hij of zij toegang heeft tot een rolstoel en een oprit, heeft hij/zij toegang tot het gebouw, zodat hij/zij in die ervaring minder gehandicapt is”, legt Megan Anna Neff uit, auteur, klinisch psycholoog en oprichter van Neurodivergent Insights, een online platform voor educatie en informatie over neurodiversiteit.
“Hoe gehandicapt we zijn, vindt plaats op het kruispunt van onze beperking en onze omgeving. De meeste scholen en de meeste werkplekken zijn niet gebouwd voor ADHD-hersenen, dus daarom is het een handicap.”
Neff legt uit dat het medische model van handicap vaak binair is – je hebt een handicap of je hebt het niet – terwijl het “sociale model” rekening houdt met omgevingsfactoren.
“Veel oudere strategieën zijn erop gericht om het ADHD-brein minder ADHD te maken”, zegt hij. “(Het sociale model) gaat meer over: ‘Hoe kunnen we het ADHD-brein begrijpen, zodat we er daadwerkelijk mee kunnen werken?'”
Neff is van mening dat ADHD moet worden geclassificeerd als een handicap, zodat degenen die ondersteuning, middelen en wettelijke bescherming nodig hebben, er toegang toe kunnen blijven houden. Het is echter ook belangrijk om te erkennen dat velen met ADHD zichzelf niet als gehandicapt beschouwen en niet als zodanig moeten worden bestempeld.
“Als we structuren en omgevingen hebben waarin ze dat uiteenlopende denken kunnen ondersteunen – als we onze interesse kunnen kanaliseren in onze carrière, creativiteit of buiten de gebaande paden denken – kunnen daar absoluut krachtige dingen uit voortkomen”, zegt hij.
Door de controle over zijn werkomgeving heeft Neff kunnen gedijen als medische professional met ADHD en autisme.
Greenberg van Understood.org zegt dat ze zich bij de organisatie heeft aangesloten als ADHD-psychotherapeut om leerverschillen te bestuderen en deze strategieën toe te passen op organisaties in alle soorten en maten.
Dale Archer grapt dat hij de medische opleiding alleen heeft afgerond door te accepteren dat hij zijn best heeft gedaan door uit te stellen totdat een sluipende deadline zijn hyperconcentratie als reactie op de crisis teweegbracht.
Net als zij heb ik het ook moeilijk gehad in traditionele academische en werkomstandigheden, maar ik heb een succesvolle carrière als freelance journalist en auteur gehad, niet ondanks mijn ADHD, maar dankzij mijn ADHD.
Naarmate ons collectieve begrip van neurodiversiteit groter wordt, vinden mensen met ADHD manieren om veel natuurlijke krachten beter te benutten en onze natuurlijke uitdagingen te overwinnen.
