Relaties kunnen aanvoelen als zowel een zegen als een vloek van uw bestaan, een bron van vreugde en een bron van frustratie of wrok. Ieder van ons wordt op een gegeven moment geconfronteerd met een aanhankelijk kind, een dramatische vriend, een partner die terugdeinst bij de eerste hint van intimiteit, een onstabiele ouder of een aanmatigende baas – kortom, een moeilijke relatie.
Hoe hoogleraar psychologie en relatiewetenschapperIk heb talloze uren besteed aan het observeren van menselijke interacties, in het laboratorium en in de echte wereld, in een poging te begrijpen wat relaties doet werken en waardoor ze ronduit hardnekkig lijken.
Ik heb onlangs samengewerkt met de psycholoog Rachele Sansondie individuen, koppels en gezinnen helpt bij het navigeren door de moeilijke dynamiek in de therapieruimte. In ons nieuwe boek “Voorbij het moeilijke: een op gehechtheid gebaseerde gids voor het omgaan met uitdagende mensen”, onderzoeken we de wortels van moeilijk gedrag en op bewijs gebaseerde strategieën om moeilijke relaties draaglijker te maken.
Dus wat gebeurt er werkelijk onder de oppervlakte van ‘moeilijk’ gedrag? En nog belangrijker: wat kun je eraan doen?
Moeilijke interacties kunnen diepe wortels hebben
Wanneer een gesprek met een collega misloopt of een telefoongesprek met een vriend mislukt, is het gemakkelijk om aan te nemen dat het probleem voortkomt uit de betreffende situatie. Maar soms hebben grote emoties en reacties diepere wortels. Moeilijke interacties komen vaak voort uit verschillen temperament: Je biologisch gebaseerde stijl van emotionele en gedragsmatige reacties op de wereld om je heen.
Mensen met een gevoelig temperament sterker reageren op stress en zintuiglijke ervaringen. Als ze overweldigd worden, lijken ze misschien onstabiel, humeurig of rigide, maar deze reacties hebben vaak meer te maken met sensorische of emotionele overbelasting dan met boosaardigheid. Het is belangrijk om te benadrukken dat wanneer gevoelige kinderen en volwassenen zich in een ondersteunende omgeving bevinden die ‘past’ bij hun temperament, zij dat wel kunnen sociaal en emotioneel gedijen.
Naast de neurobiologie is een van de meest voorkomende oorzaken van moeilijke relaties wat psychologen noemen onveilige gehechtheid. Eerste ervaringen met zorgverleners het vormgeven van hoe mensen later in hun leven contact maken met anderen. Ervaringen met inconsistente of ongevoelige zorg kunnen ertoe leiden dat u verwacht het ergste van andere mensen, een fundamenteel kenmerk van onveilige gehechtheid.
Mensen met onveilige gehechtheid ze kunnen zich vastklampen, zich terugtrekken, uithalen of proberen anderen onder controle te houden, niet omdat ze anderen ongelukkig willen maken, maar omdat ze zich onzeker voelen in intieme relaties. Door de onderliggende behoefte aan emotionele veiligheid aan te pakken, kun je dit doen werken aan veiligere relaties.
Omgaan met moeilijke emoties
Bij uitdagende interacties kunnen de emoties hoog oplopen, en de manier waarop je met die emoties omgaat, kan een relatie maken of verbreken.
Uit onderzoek is gebleken dat mensen met een gevoelig temperament, onzekere gehechtheden of een voorgeschiedenis van trauma hier vaak moeite mee hebben emotieregulatie. Moeilijkheden bij het beheersen van emoties zijn zelfs een van de sterkste voorspellers van geestesziekte, relatiebreuken en zelfs agressie en geweld.
Het is gemakkelijk om iemand als ‘te emotioneel’ te bestempelen, maar dat is echt zo emotie is een sociale gebeurtenis. Onze zenuwstelsels reageren voortdurend op elkaar, wat betekent dat ons vermogen om gereguleerd te blijven niet alleen van invloed is op hoe we ons voelen, maar ook op hoe anderen op ons reageren. Het goede nieuws is dat er op bewijs gebaseerde strategieën zijn om te kalmeren als de spanningen oplopen:
- Haal diep adem. Langzaam en diep ademhalen draagt bij aan de veiligheid van het zenuwstelsel.
- Neem een pauze. Relatieonderzoekers John en Julie Gottman ontdekten dat het nemen van a 20 minuten pauze tijdens conflicten helpt het de fysiologische stress te verminderen en de escalatie ervan te voorkomen.
- Beweeg je lichaam. Het is bewezen dat lichaamsbeweging, vooral wandelen, dansen of yoga, werkt depressie verminderen EN spanningsoms zelfs effectiever dan medicijnen. Beweging voor of na een moeilijke interactie kan helpen spanning ‘op te lossen’.
- Herkader de situatie. Deze strategie, cognitieve herwaardering genoemd, houdt in dat je verandert hoe je een situatie of je doelen daarin interpreteert. In plaats van bijvoorbeeld te proberen een lastig familielid te ‘repareren’, zou je je kunnen concentreren op het waarderen van de tijd die je met hem/haar doorbrengt. Herwaardering helpt de hersenen emoties te reguleren voordat het intensiveert, waardoor de activiteit in stressgerelateerde gebieden zoals de amygdala wordt verminderd.
Geef betere feedback
Moeilijke mensen zijn zich er meestal niet van bewust welke invloed hun gedrag op u heeft, tenzij u het hen vertelt. Een van de krachtigste dingen die je in een moeilijke relatie kunt doen, is feedback geven. Maar niet alle feedback is gelijk.
Feedback is in wezen een leermiddel. Zonder dit zou je nooit hebben leren schrijven, autorijden of socialiseren. Maar als er onvoldoende feedback wordt gegeven, kan dit averechts werken: mensen worden defensief, sluiten zich af of zetten hun voet op de grond. Feedback is het meest effectief als het blijft hangen gefocust op de taak in plaats van het individu; met andere woorden, maak het niet persoonlijk.
Onderzoek wijst uit Vier sleutels tot effectieve feedbackgebaseerd op leertheorie:
- Wederkerigheid: Benader het gesprek als een tweerichtingsgesprek. Sta open voor de behoeften en ideeën van beide partijen.
- Specificiteit: Wees duidelijk over het gedrag dat u bedoelt. Het citeren van bepaalde interacties is vaak beter dan ‘Jij altijd…’.
- Directionaliteit richting het doel: Koppel feedback aan een gedeeld doel. Werk samen om een constructieve oplossing voor het probleem te vinden.
- Tijden: Geef feedback dichter bij het evenement, als het nog vers is, maar de emoties zijn gekalmeerd.
Ook, sla het zogenaamde “complimentenbroodje” over van een kritiek tussen twee positieve feedback. Het verbetert niet daadwerkelijk de resultaten en verandert het gedrag niet.
Interessant genoeg is dat eigenlijk de meest effectieve reeks begin met een correctiegevolgd door een positieve bevestiging van wat goed gaat. Leidinggeven met eerlijkheid getuigt van respect. Bovendien wordt de correctie eerder onthouden. Door hartelijk op te volgen bouw je een band op en laat je zien dat je de persoon waardeert.
De conclusie
Moeilijke relaties maken deel uit van het menszijn; ze betekenen niet dat iemand kapot of giftig is. Ze weerspiegelen vaak diepere patronen van gehechtheid, temperament en verschillen in de manier waarop onze hersenen werken.
Als je begrijpt wat er aan het gedrag ten grondslag ligt – en stappen onderneemt om jezelf te reguleren, duidelijk te communiceren en meelevende feedback te geven – kun je zelfs de meest vastgelopen relatie transformeren in iets dat draaglijker en misschien zelfs zinvoller is.
Het versterken van relaties is niet altijd gemakkelijk. Maar de wetenschap laat zien dat het mogelijk is – en dat het lonend kan zijn.
Jessica A. Stern is assistent-professor psychologie bij Pomona College.
Dit artikel is opnieuw gepubliceerd van Het gesprek onder een Creative Commons-licentie. Lees de origineel artikel.
