Rechter uit Illinois oordeelt dat 243 miljoen dollar aan transportgelden verkeerd is besteed

Een rechter van het Illinois Circuit Court oordeelde deze week dat Cook County honderden miljoenen dollars aan transport heeft verspild, een overwinning voor de handelsvereniging die bouwbedrijven in de hele staat vertegenwoordigt.

Rechter Alison Conlon oordeelde op 28 januari dat het gebruik door de provincie van 243 miljoen dollar aan transportbelastinginkomsten tijdens het fiscale jaar 2023 in strijd was met het Safe Roads-amendement op de staatsgrondwet. De provincie voerde tevergeefs aan dat het het belastinggeld kon besteden aan andere verkeersgerelateerde uitgaven bij kantoren zoals de sheriff, de openbare aanklager, de openbare verdediger en de griffier van het circuit.

De Illinois Highway and Transportation Builders Allianceeen handelsgroep die bouw-, ontwerp- en onderhoudsbedrijven vertegenwoordigt, heeft oorspronkelijk in 2018 een rechtszaak aangespannen tegen het beleid. Ze hoopten te voorkomen dat de provincie de belastinginkomsten die het verwachtte te innen uit de aankoop van benzine, parkeerplaatsen, garages en auto’s, zou gebruiken voor iets anders dan directe transportprojecten. Het afleiden van deze dollars door de provincie bedreigde hun levensonderhoud, betoogden zij.

In een interview op 28 januari verklaarde John Fitzgerald, de advocaat van de IRTBA, het bevel “een totale en absolute overwinning” die “aantoont dat het graafschap nooit in de buurt is gekomen van het voldoen aan zijn grondwettelijke verplichting om dit geld aan transport te besteden” in overeenstemming met het Safe Roads Amendement.

“Het is niet alleen een overwinning voor wegenbouwers, maar voor iedereen die gebruik maakt van wegen, straten en openbaar vervoer in Cook County”, aldus Fitzgerald.

De kiezers in Illinois keurden met overweldigende meerderheid het zogenaamde lockbox-amendement goed, dat eist dat transportgerelateerde inkomsten in 2016 alleen aan transportgerelateerde doeleinden mogen worden besteed. Voorstanders zeiden dat het noodzakelijk was om ervoor te zorgen dat de regeringen van Illinois de weg- en spoorinfrastructuur aanlegden en onderhouden. Critici zeiden dat de bewoordingen te vaag waren, waardoor de begrotingsproblemen mogelijk zouden worden verergerd doordat sommige inkomsten te rigide zouden worden.

In een verklaring per e-mail zegt Cara Yi, woordvoerster van Toni Preckwinkle, bestuursvoorzitter van Cook Countyzei dat de provincie “teleurgesteld” is door de uitspraak en de beoordeling te goeder trouw heeft gemaakt.

“De provincie blijft zich inzetten voor de naleving van het Safe Streets-amendement en gebruikt het Transportfonds om alle uitgaven aan te pakken die door het amendement zijn toegestaan”, zei Yi.

Zelfs Conlon erkende dat de inspanningen van de provincie niet “onredelijk waren, gezien het relatieve gebrek aan duidelijkheid bij de toepassing van de provinciale begrotingswijziging”.

Cook County voerde aanvankelijk aan dat het, als een ‘thuisbestuur’-eenheid van de overheid, in wezen vrijgesteld was, maar het Hooggerechtshof oordeelde hier in 2022 tegen.

Vervolgens bedacht de provincie een methodologie om de besteding van een percentage van de transportbelastingdollars aan verschillende openbare veiligheidsafdelingen te rechtvaardigen, een proces waarbij onder meer werd gekeken naar het aantal jongeren dat zich in het detentiecentrum bevond wegens verkeersovertredingen, het aantal onderzoeken van staatsadvocaten met betrekking tot verkeersmisdaden, en het aantal verkeersregels dat door griffiers en rechtbanken werd beoordeeld in vergelijking met de totale dossierlast van het bureau.

Voor de rechtbank in september vreesde Conlon hardop dat de provincie, onder die methodologie, elk begrotingsjaar ‘verborgen’ richtlijnen zou moeten geven om ervoor te zorgen dat ze aan het lockbox-amendement zou voldoen.

“Alles wat de provincie van deze rechtbank kan krijgen en ons leert over wat wel of niet een directe uitgave is voor het verkeershandhavingsprogramma, zal uiterst nuttig zijn”, zei procureur van de provincie David Morrison destijds.

Tot Fitzgeralds verbazing gunde de rechter dat soort budgettaire speelruimte niet, maar achtte hij in plaats daarvan elke “enkele cent” die door de IRRTBA werd betwist, niet subsidiabel.

“Om de analogie van het Hof van Beroep te lenen: dit Hof heeft tijdens het proces onder de motorkap gekeken. Hoewel sommige onderdelen van de auto mogelijk functioneel zijn, heeft het Hof een aantal mechanische defecten vastgesteld die ervoor zorgen dat de auto niet kan rijden”, schreef rechter Conlon.

Maar Conlon verleende de IRTBA geen permanent bevel, behoudens toekomstige verleggingen van transportbelastinginkomsten. Hij zei dat hij de provincie geloofde toen deze voor de rechtbank beloofde zich aan de uitspraak te houden.

De provincie heeft in de begroting van dit jaar gedeeltelijk een wettelijk verlies begroot. Er was 179 miljoen dollar uit de reserves nodig om “openbare veiligheidsuitgaven te betalen die niet langer in aanmerking komen” onder het Safe Streets Amendement. Maar hij zette nog steeds nog eens 70 miljoen dollar aan transportdollars opzij voor openbare veiligheidsbureaus, in de hoop dat de rechter het eens zou zijn met hun methodologie.

Op de vraag wat de provincie met die 70 miljoen dollar zou doen, zei Yi dat ambtenaren ‘volgende stappen’ evalueren.

“Het is belangrijk op te merken dat de provincie zich heeft ontpopt als een regionale transportleider door zich te concentreren op rechtvaardige transportinvesteringen”, zei Yi in zijn verklaring, waarbij hij onder meer 1,36 miljard dollar aan multimodale projecten besteedde; honderden miljoenen aan subsidies veiligstellen voor verbeteringen op het gebied van wegen, fietsen en openbaar vervoer; en het helpen doorvoeren van de grootschalige hervorming van het openbaar vervoer van vorig jaar.

Op de vraag of de IRTBA deze zaak zou kunnen gebruiken om andere steden, provincies of dorpen te vervolgen, suggereerde CEO Mike Sturino dat dit niet nodig was.

‘Iedereen waar we naar keken, van de stad Chicago tot de townships in de staat, was volledig meegaand. Niemand probeerde met hen te rotzooien zoals Cook County deed.’