Extreme ongelijkheid voorspelt de opstand ertegen

Wanneer de ongelijkheid te groot is om te blijven bestaan, is dit niet het geval. De torenhoge waarderingen van Big Tech en de duizelingwekkende concentratie van rijkdom die naar zijn titanen gaat, voorspellen slechts een opstand tegen de plunderingen van de ongelijkheid.

De komst van onze nieuwe Gouden Eeuw van siliciumplutocraten zal herinnerd worden als het moment waarop het taoïstische principe van de ‘omgekeerde beweging van de geschiedenis’ in beweging werd gezet. Volgens dit principe versterkt de versterking van een opwaartse trend ook de oppositie ertegen, waardoor de kiem wordt gelegd voor zijn eigen ontrafeling.

Zelfs voordat de innovaties van het digitale kapitalisme productiviteitsgroei en welvaartscreatie volledig scheidden van werkgelegenheid en inkomen, wordt de kloof van welvaartsongelijkheid in het huidige Amerika al voornamelijk veroorzaakt door de kloof tussen degenen die de technologie van de toekomst bezitten door middel van financiële investeringen en degenen die werken voor de kost. De rijkste 10% bezit 93% van alle aandelen.

Een soortgelijke kloof in het bezit van rijkdom bestaat elders. In Europa bezit de rijkste 10% bijna 60% van de totale rijkdom, terwijl de armste 50% 5% bezit. In Latijns-Amerika bezit de rijkste 10% 77% van alle rijkdom, terwijl de armste 50% 1% bezit.

Als gevolg hiervan verspreidt zich een bottom-up-reactie van onderaf. Het is bekend dat Zohran Mamdani naar de positie van burgemeester van de grootste stad van Amerika werd gekatapulteerd door op te roepen tot een belasting voor de rijksten om gratis kinderopvang en vervoer te betalen om het leven in New York betaalbaarder te maken. In Californië verzamelt de machtigste vakbond van werknemers in de dienstensector handtekeningen om een ​​stemmaatregel te kwalificeren die met terugwerkende kracht een belasting van 5% zou opleggen op het nettovermogen van miljardairs om de federale bezuinigingen op de gezondheidszorg te subsidiëren die miljoenen Californiërs hebben getroffen. Een ander voorstel voor de op een na grootste stad van Amerika zou de belastingen verhogen op bedrijven in Los Angeles waarvan de leidinggevenden meer dan 50 keer het gemiddelde loon van hun werknemers verdienen.

In Frankrijk heeft het parlement heftig gedebatteerd over een directe vermogensbelasting van 2% op mensen met een vermogen boven de 100 miljoen euro, of bijna 120 miljoen dollar. het was verwaterd tot een belasting op niet-bedrijfsactiva die in holdings worden aangehouden. De lijst gaat maar door.

Zelfs de elites van Davos kunnen niet anders dan de theebladeren lezen. In januari zei de covoorzitter van het conclaaf, Larry Fink van BlackRock, in zee gegooid het al lang bestaande mantra van het World Economic Forum: ‘stakeholderkapitalisme’ als een verantwoorde bedrijfsvorm waarin aandeelhouders niet alleen rekening houden met hun eigen belangen, maar ook met die van hun werknemers, de gemeenschap en het milieu. In zijn plaats introduceerde het hoofd van het grootste vermogensbeheerfonds ter wereld het concept van een breder concept eigendom inzet voor iedereen.

“Welvaart is niet alleen maar totale groei”, zei Fink. “Het kan niet alleen worden gemeten aan de hand van het bbp of de marktkapitalisatie van de grootste bedrijven ter wereld, maar moet worden beoordeeld aan de hand van hoeveel mensen het kunnen zien, aanraken en er een toekomst mee kunnen opbouwen.

“Dit is naar mijn mening de sterkste kritiek op het laatste economische tijdperk. Sinds de val van de Berlijnse Muur is er meer welvaart gecreëerd dan in de hele voorgaande geschiedenis van de mensheid samen. Maar in geavanceerde economieën heeft die rijkdom een ​​veel kleiner deel van de bevolking ten goede gekomen dan welke gezonde samenleving dan ook kan ondersteunen.

“Nu dreigt AI hetzelfde patroon te herhalen. De eerste winst gaat naar de eigenaren van modellen, data en infrastructuur. De open vraag is wat er met alle anderen gebeurt.”

Als AI met bedienden doet wat de mondialisering met arbeiders heeft gedaan, moeten we dit direct aanpakken. Niet met abstracties over “de banen van morgen”, maar met een geloofwaardig plan voor een brede verdeling van de winsten.

“Dit is de test: of het kapitalisme kan evolueren om van meer mensen eigenaars van de groei te maken – in plaats van toeschouwers die het zien gebeuren.”

Extreem brengt extreem met zich mee

De les van de geschiedenis is dat hoe extremer en langduriger de ondermijnende concentratie van rijkdom in een samenleving is, hoe extremer de reactieve remedie. In een dergelijke situatie kan het goed gerechtvaardigde streven naar gelijkheid contraproductief worden als het niet alleen de rijken aan banden legt, maar ook de taart verkleint, in plaats van deze te vergroten, zodat de rijkdom breder kan worden gedeeld.

Er is weinig bewijs dat zelfs degenen die op een uitgesproken ‘socialist’ als Mamdani hebben gestemd, deze ideologie omarmen. Wat echter duidelijk is, is dat tegenwoordig steeds meer mensen, vooral onder jongeren die weinig mogelijkheden zien voor opwaartse mobiliteit, tot het besef zijn gekomen dat het kapitalisme niet voor hen werkt.

De sleutel tot effectieve verandering is het op één lijn brengen van de harten op de juiste plaats met een nuchtere beoordeling van de werkelijkheid die niet wordt vertroebeld door magisch denken.

Laten we het geval van Californië nemen.

Op het eerste gezicht is het belasten van de astronomische rijkdom van miljardairs in die staat grotendeels aantrekkelijk als ze huizen ter waarde van $60 miljoen opeisen, terwijl de gemiddelde huizenprijs van $1 miljoen voor de meeste mensen onbereikbaar is. En terwijl de ongeveer 200 miljardairs van de staat profiteren van de belastingverlagingen van Trump, worden miljoenen inwoners van de staat geconfronteerd met een verdubbeling van hun ziektekostenverzekeringen, omdat wetgevers hebben bezuinigd op de federale begroting om die bezuinigingen te betalen.

Het gevoel van onrechtvaardigheid is zo wijdverspreid in Californië dat de kans groot is dat de maatregel voldoende handtekeningen zal krijgen en door de stemming zal komen zodra deze door het volk wordt gestemd.

Toch is er een complicatie. Californië kent al de meest progressieve inkomsten- en vermogenswinstbelasting van het land, goed voor tweederde van de algemene begrotingsinkomsten. En omdat de staat meer miljardairs telt dan waar dan ook, is de bovenste 1% verantwoordelijk voor 50% van die inkomsten.

Als de top 1% de staat in aanzienlijke aantallen verlaat voor de belastingparadijzen van Florida of Texas – zoals Elon Musk en iconische Google-oprichters Sergey Brin en Larry Page al hebben gedaan – wie zal er dan moeten betalen voor openbare scholen en hoger onderwijs, politie, brandweer, infrastructuur, gezondheidszorg en sociale voorzieningen? Een dergelijke mogelijkheid zal drastische bezuinigingen met zich meebrengen of een verbreding van de belastinggrondslag naar beneden om deze minder progressief en minder afhankelijk te maken van de rijken aan de top.

Hier heeft gouverneur Gavin Newsom gelijk als hij zegt dat de voorgestelde vermogensbelasting op miljardairs “geen zin heeft” in de context van de huidige financiële structuur van de staat, omdat “we in een competitieve realiteit leven met 49 andere staten.” Hij heeft ook gelijk als hij zegt dat we in plaats daarvan een ‘nationaal gesprek’ nodig hebben.

Vooral in deze tijd waarin de Verenigde Staten zich beleidsmatig tot het uiterste hebben ingespannen om de AI-industrieën van de toekomst te beheren, is het nationale niveau de geschikte plek om de daaruit voortvloeiende toename van de ongelijkheid aan te pakken. Dit kan worden gedaan op een manier die rijkdom niet bestraft, maar helpt deze van onderaf op te bouwen, waarbij de hulpbronnen van de minder bedeelden worden gewaardeerd, zodat ook zij de ladder van welvaart kunnen beklimmen.

Het doel is niet zozeer het herverdelen van de rijkdom die door miljardairs is verzameld, maar het wijd verspreiden van de rijkdom die is gecreëerd door de productiviteitswinsten van de AI-economie, die immers worden gegenereerd door het exploiteren van informatie van de algemene bevolking. In een door AI aangedreven economie vloeit de welvaart die door verbeterde productiviteit wordt gecreëerd meer naar degenen die slimme machines bezitten en minder naar arbeid, naarmate de waarde ervan in de productie afneemt.

Zoals wij deden geschreven in Noemaeen idee om dit doel na te streven ontstond onlangs tijdens een brainstormsessie met enkele van de sociaal meest bewuste Big Tech-titanen van Silicon Valley. Volgens dit plan zouden alle beursgenoteerde bedrijven met een marktwaarde boven een bepaalde drempel kunnen worden verplicht om elk jaar 2% van hun waarde in aandelen te betalen als een ‘productiviteits- en welvaartsdelingsbelasting’ aan een staatsinvesteringsfonds dat de sociale zekerheid aanvult.

Van deze bezittingen zou elke volwassen Amerikaan, op voorwaarde dat hij actief stemt bij verkiezingen, een synthetische beveiligingin wezen een op de aandelenmarkt geïndexeerde rekening, die ten minste twintig jaar moet rijpen om het samengestelde rendement te laten groeien. Vermogenswinsten zouden bij opname belastingvrij zijn. Het idee is, in lijn met de opmerkingen van Fink, om burgers een letterlijk eigendomsbelang in de economie te geven, gekoppeld aan verplichte burgerbetrokkenheid.

Cruciaal is dat een dergelijke landelijke aanpak staatsconcurrentie vermijdt, zoals Newsom opmerkte. In een gemondialiseerde economie is het gebruikelijke argument tegen een dergelijke belasting dat bedrijven naar groenere weiden zullen vertrekken. Maar gezien de enorme investeringen en de politieke wil om van de Verenigde Staten de dominante speler op het gebied van kunstmatige intelligentie te maken, is het onwaarschijnlijk dat bedrijven die op die basis slagen, zich zullen wenden tot anti-technologie Europa of Amerika’s strategische rivaal, China.

Dit alles vereist uiteraard politieke macht op nationaal niveau om dit ten uitvoer te kunnen leggen. Het valt nog te bezien of het groeiende gevoel van onrechtvaardigheid in de politiek kan worden omgezet in een electoraal mandaat om de uitdaging aan te gaan.

Een Californisch compromis

Voor Californië zou er een tussenoplossing kunnen zijn. Sinds 2014 kan de wetgevende macht met stemvoorstanders onderhandelen om kwesties genuanceerder op te lossen en op wetgevende wijze aan te pakken.

In plaats van een eenmalige belasting op de rijkdom van individuele miljardairs zou er kunnen worden onderhandeld over een bescheiden, doorlopende jaarlijkse belasting op de marktwaarderingen van de grootste technologiebedrijven, bedoeld om de productiviteitswinsten die door kunstmatige intelligentie worden gegenereerd, te benutten.

Dit zou door de jaren heen een gestage inkomstenstroom creëren die zou kunnen worden opgesplitst tussen het dekken van de kosten van de ziektekostenverzekering en het ondersteunen van de ‘Growth and Advancement Money Accounts’ van de federale overheid door de initiële stortingen van $ 1.000 op een spaar-/beleggingsrekening te verdubbelen voor elk Californisch kind van 8 jaar of jonger dat staatsburger is. Hiermee zou een tweeledig doel worden verwezenlijkt: het gat helpen dichten dat is ontstaan ​​door de federale bezuinigingen en tegelijkertijd welvaart van onderop creëren door het kapitaalbezit uit te breiden.

De uitdaging is om de prikkels op één lijn te brengen, zodat deze voor iedereen werken. Terwijl enkele grote miljardairs de staat hebben verlaten, of daarmee dreigen te doen, is de realiteit dat in Californië gevestigde technologiebedrijven er de voorkeur aan geven te blijven vanwege het bloeiende en robuuste innovatie-ecosysteem dat al tientallen jaren wordt opgebouwd en dat in Florida en Texas ontbreekt.

Het zou niet buiten de politieke verbeeldingskracht moeten gaan om tot een oplossing te komen waarbij de Californiërs willen dat Silicon Valley het goed doet, omdat ook zij in de winst zullen delen.