Recensie van ‘Sylvia Sylvia Sylvia’: Sylvia Plath struikelt verontrustend

De arme Sylvia Plath vond weinig rust in het hiernamaals.

Janet Malcolm van de New Yorker had mooie woorden voor het leger van Plath-biografen. Hij vergeleek dit type schrijver met ‘de professionele dief, die in een huis inbreekt, bepaalde laden doorzoekt waarvan hij goede redenen heeft om aan te nemen dat ze juwelen en geld bevatten, en triomfantelijk zijn buit meeneemt’.

Plath, de verlaten vrouw van collega-dichter Ted Hughes, moeder van twee jonge kinderen, stierf op 30-jarige leeftijd door zelfmoord en liet een verzameling gedichten achter die haar mentale afdaling anatomiseerden tot een verschroeiende taal die haar een permanente plaats in de Amerikaanse brieven bezorgde. Er zijn meer dan 60 jaar verstreken sinds zijn dood in 1963toch leeft de literaire mythe die de naam Sylvia Plath aannam voort.

Ik moet bekennen dat ik niet ongevoelig ben voor postume fascinatie. Toen ik een paar jaar geleden vrienden bezocht die in de wijk Primrose Hill in Londen verbleven, passeerde ik de flat die Plath deelde met haar man en staarde verwonderd naar het herenhuis, versierd met een blauwe plaquette ter herdenking van de voormalige bewoner.

“Sylvia Sylvia Sylvia”, een nieuw toneelstuk van Beth Hyland dat donderdag in première ging in het Geffen Playhouse, speelt zich af in een ander appartement dat het stel deelt. Dit gezellige, claustrofobische huis ligt in de historische wijk Beacon Hill in Boston, in de tijd voordat ze hun kinderen kregen en angstig probeerden hun vroege belofte waar te maken.

Terwijl Sylvia (Marianna Gailus) en Ted (Cillian O’Sullivan) worstelen met de problemen die hen uiteindelijk uit elkaar zullen drijven, worstelen twee hedendaagse getrouwde schrijvers die zich in de toespraak in Boston hebben gevestigd met veel van dezelfde problemen (onenigheid in het huwelijk, competitieve ego’s en geestelijke gezondheidsproblemen) als hun bekendere literaire voorgangers.

Wereldpremières zijn riskant en het schrijven hiervan is nog niet klaar. De verdeelde focus van het werk, die verschuift van 1958 naar het heden, is een teken van conceptuele ambitie. Maar Hyland heeft moeite om het ritme en ritme van zijn gecompliceerde visie te vinden.

Sally (Midori Francis), een schrijver wiens eerste boek een groot succes was, maar wiens tweede boek al veel eerder had moeten verschijnen, en Theo (Noah Keyishian), die er net achter is gekomen dat hij een grote literaire prijs heeft gewonnen voor zijn eerste roman en nu klaar is voor een baanbrekende baan aan Columbia University, bevinden zich op verschillende punten in hun carrière. Sally verwerkt zowel de schok van een miskraam als haar ambivalentie over haar huwelijk.

Ook is ze bang dat haar uitgever haar het voorschot zal laten terugbetalen voor het boek over Plath en Hughes dat ze niet kon voltooien. ‘Ik moet het ontwerp afmaken’, zegt hij tegen Theo. “Als ik dat niet kan doen terwijl ik in hun appartement woon, zou ik eerlijk gezegd zelfmoord moeten plegen.”

Het is duidelijk dat Sally moeite heeft om alles bij elkaar te houden. De precaire toestand van haar geest dwingt ons ons af te vragen of Sylvia en Ted geesten, hallucinaties of tot leven gekomen literaire uitvindingen zijn. Maar deze karakters worden aanvankelijk als objectief reëel gepresenteerd. We ontmoeten ze voordat we Sally en Theo ontmoeten, en of het nu uitvindingen zijn of niet, ze achtervolgen onmiskenbaar de nieuwe bewoner die erover schrijft.

Helaas zijn deze illustere figuren slecht geschreven en stijf geacteerd. O’Sullivan kan Teds accent niet behouden en Gailus lijkt een Ryan Murphy-achtige versie van Plath aan te bieden.

Sally heeft misschien moeite om Sylvia en Ted tot leven te brengen op de pagina, maar Hyland heeft zijn eigen problemen om ze op het podium te krijgen. Het woord ‘fictief’ kwam steeds in mijn gedachten. Kunstmatigheid kan het punt zijn, maar het is niet iets dat veel plezier schenkt in het theater.

Wie wil de onhandige concepten van een fictieve romanschrijver doornemen? De scènes tussen Sally en Theo zijn overtuigender, maar de dynamiek daartussen ontwikkelt zich snel. Theo doet zijn best om een ​​gevoelige en ondersteunende echtgenoot te zijn, maar Sally kan niet van hem krijgen wat ze nodig heeft. En terwijl zijn huwelijk en literaire carrière uiteenvallen, worden zijn psychiatrische problemen steeds erger.

Sally schrijft op een wanhopige nacht vol junkfood en lijkt in een manische fase te zijn beland. Theo, doodsbang dat ze nog een zelfmoordpoging zou ondernemen, kijkt hulpeloos toe. Hun kleine, eenvoudige maar verfijnde appartement (het werk van het collectief Studio Bent) verandert in een snelkookpan voor het huwelijk terwijl Theo’s fortuin stijgt en Sally’s gevoel van eigenwaarde keldert.

Hyland legt de parallellen tussen de twee koppels vast. Zijn Ted is een patriarchaal, controlerend, humeurig, seksueel kwaadaardig monster. Theo is psychologisch veel verder ontwikkeld, maar hij heeft blinde vlekken die Sally provoceren, die meer bevrijd is dan Sylvia, maar minder professioneel zelfverzekerd en even onstabiel.

De tijden zijn heel anders, maar het machtsevenwicht tussen deze getrouwde schrijvers blijft precair. Er zit misschien wel fascinerend werk in, maar de amorfe scènes van Hyland missen een dramatische lijn.

Terwijl de show mislukt, zoekt regisseur Jo Bonney naar oplossingen. Een speels spookverhaal waarin Sylvia in en uit de koelkast springt, neemt een bloedige wending. Terwijl Sally in een spiraal draait, wordt de set karmozijnrood. Deze omweg naar horror is slechts tijdelijk, maar er is geen duidelijke bestemming in zicht.

De onstuitbare kracht van Sally’s wrok en het onbeweeglijke voorwerp van Theo’s doorzettingsvermogen vormen geen ideale dramatische combinatie. Francis verzacht moedig Sally’s stekelige karakter niet, maar hij geeft ons ook niet veel reden om met haar karakter te sympathiseren. De zachtaardige Theo van Keyishian is zo attent dat Sally’s schurende houding beledigend begint te lijken, om nog maar te zwijgen van theatraal onaangenaam. Misschien is dit ook opzettelijk. Maar net zoals er een verschil is tussen het weergeven van chaos en het weergeven van chaotisch, is er een verschil tussen het presenteren van een realistisch beeld van een psychische aandoening aan de kijkers en het gek maken van het publiek.

Ted is een cartoonachtig monster met Oxbridge-hooghartigheid, maar Theo’s tekortkomingen worden misschien te subtiel weergegeven voor een werk dat meer definitie vereist. (Zijn verraad, waarbij privé-huwelijksmateriaal voor literaire doeleinden werd gebruikt, lijkt eveneens dubbelzinnig.)

Hyland kan zijn vormeloze spel niet oplossen, dus vraagt ​​hij Sally om zich een weg naar de toekomst te praten in een uitgebreide monoloog die een complete ontsnapping is.

Sylvia waarschuwde Sally dat als ze over haar zou proberen te schrijven, ze alles zou doen wat in haar macht lag om haar tegen te houden. De geest van Plath hoeft zich echter nergens zorgen over te maken. “Sylvia Sylvia Sylvia” eindigt op zichzelf.