Het is mogelijk dat wij een commissie ontvangen over aankopen die via de links worden gedaan.
De meeste verhalen die je leest over de legendarische sciencefictionauteur Harlan Ellison gaan vaak over hoe prikkelbaar en/of argumentatief hij was. Harlan Ellison haatte Hollywood. Verhalen over zijn ontevredenheid over “Star Trek” zijn legendarisch, en hij daagde vaak andere schrijvers en/of filmstudio’s voor de rechter omdat ze beweerden dat ze zijn idee hadden gestolen. Hij klaagde ooit de makers van de obscure sciencefiction-misdaadshow ‘Future Cop’ uit de jaren zeventig aan. en hij hij heeft op beroemde wijze (en met succes) James Cameron aangeklaagd op “Terminator”. Hij klaagde de film “In Time” aan om een van zijn ideeën te ‘lenen’. En in interviews bleef Ellison opvliegend. Een opmerkelijk interview uit 1979 met Comics Journal onthulde de openlijke haat van de mens tegen de gewoonte van studio’s om de ideeën van andere makers te stelen en deze als hun eigen ideeën te claimen.
In 1989 publiceerde Ellison een boek met recensies en essays met de titel “Harlan Ellison kijkt mee”, die 25 jaar van zijn productie van aanvullende non-fictie heeft verzameld. Hij heeft meegewerkt aan diverse pop-sci-fi-films en tv-shows, en heeft zijn zure centje toegevoegd aan het verder vriendelijke gesprek. Het was nooit een geheim dat Harlan Ellison een hekel had aan het sciencefiction-opus ‘Star Wars’ uit 1977 van George Lucas, zoals hij het zou noemen in aanvullende interviews, maar in ‘Watching’ mocht hij zijn mening blootleggen in een essay met de titel ‘Luke Skywalker Is a Nerd and Darth Vader Sucks Runny Eggs.’ Zoals je kunt zien, was Ellison niet van plan een lofzang te lanceren op de glorie van Lucas’ Skywalker-saga. Hij ging expliciet uitleggen hoeveel hij ‘Star Wars’ haatte en waarom.
Kortom, Ellison vond dat “Star Wars” oppervlakkig en onnadenkend was, niet geïnteresseerd in iets complexs of volwassens. Omdat het een eenvoudig avontuur was, profiteerde het niet ten volle van de diepgang van zijn genre.
Harlan Ellison vond Star Wars oppervlakkig en onvolwassen
De Grailrunner-website Ik heb enkele passages uit het essay van Harlan Ellison afgedrukt, en jongen, wat zijn ze moeilijk. Ellison haatte het feit dat sciencefiction, een genre dat hij associeerde met verbeeldingskracht, ambitie en filosofie, werd gebruikt om een simpele, stoere avonturenfilm te vertellen. Hij noemde “Star Wars” “een half idioot avontuur in het wilde westen in de ruimte.” Hij zei dat Hollywood het verschil niet kent tussen het maken van een sciencefictionfilm en het maken van welk ander genre dan ook. Sciencefiction is “gewoon weer een lasgun-shooter.” Hij schreef:
“Over de hele lengte, ondanks al zijn verrassende technische expertise, zijn onstuimige duik en zijn verbluffende effecten, kan men op geen enkel moment het voorbijgaan van een gedachte waarnemen. Het is allemaal brood en circus. Het menselijk hart wordt nooit geraakt, de levens worden niet onderzocht, de personages zijn stereotypen uit stripboeken.”
En hij heeft gelijk. De eerste ‘Star Wars’, onafhankelijk van de vele vervolgfilms gemaakt, lijkt het meest op de sciencefiction-avonturenseries uit de jaren dertig waar George Lucas als kind naar keek. De karakters zijn opzettelijk archetypisch en ook een beetje geheimzinnig en kunstmatig. De originele ‘Star Wars’ maakt gebruik van moderne speciale effecten en filmtechnologie uit de jaren zeventig om de hedendaagse cinema te verbinden met de oudere, boxier filmtradities van voorgaande decennia. Er zit geen morele nuance of complexiteit in ‘Star Wars’. Het is een avonturenroman, een verhaal over “helden en schurken”. Ellison dacht blijkbaar dat het tijdverspilling was om al die tijd en filmische middelen te besteden aan een verhaal over stripboekstereotypen.
Sciencefiction was, zoals Ellison schreef, een ‘wat als’-genre dat de mogelijkheden van brede, hoogstaande ideeën onderzoekt. Wat als we allemaal helderziend waren? Wat als we buitenaardse wezens tegenkomen? Je bent het er misschien mee eens: er is geen ‘wat als’-kwaliteit in ‘Star Wars’. Het is een kappersfilm.
Harlan Ellison vermeed speciale effecten
Harlan Ellison wilde graag sciencefictionfilms aanbevelen waarvan hij vond dat ze het genre op interessante manieren verkenden. Hij vond de film “Charly” leuk. Hij hield duidelijk van ‘1984’. Hij adviseerde ook de film “A Boy and His Dog” uit 1975 van LQ Jones… gebaseerd op een van zijn korte verhalen. Ellison had een beroemde hekel aan Stanley Kubricks sciencefictiontekst ‘2001: A Space Odyssey’, omdat hij vond dat deze te veel gericht was op de beelden en niet op de menselijkheid. Hij schreef:
“(Alle) films waarvan we dachten dat ze geweldig waren, zoals ‘2001’, worden achteraf gezien slechts oefeningen in speciale effecten. Er zijn verdomd weinig ‘mensen’-verhalen die gaan over wat science fiction op zijn best en kostbaarst behandelt dan welk ander soort verhaal dan ook: de effecten van technologie op mensen, ongewone gebeurtenissen en de toekomst.’
Een van Ellison’s grootste problemen met “Star Wars” was hoe onkritisch het voor het publiek leek. Hij vond het verschrikkelijk dat NASA-wetenschappers hem lof toezongen en dat een vriend, de auteur Ben Bova, hem een goede recensie durfde te geven. Hij zag geen afwijkende stemmen in het opkomende tij van wat bekend zou worden als ‘het fandom’. Hij schreef:
“Ik hoop oprecht dat wetenschap en wetenschappers verschillen van sciencefiction en de beoefenaars ervan. De hemel sta ons bij als ze dat niet doen: we gaan misschien wel een werkelijk saaie wereld tegemoet. Neem ‘Star Wars’ weg van zijn vaak opzienbarende beelden en hoog klinkend wetenschappelijk jargon, en je krijgt een verhaal, karakters en dialogen van verpletterende banaliteit… afgezaagde karakters en kleinzielige woordenstroom… Maar ‘Star Wars’ zal het heel goed doen voor degenen die het geluk hebben kinderachtig te zijn of de pech hebben nooit volwassen te zijn geworden.”
Moeilijk. Echt zwaar.
