Een paar kilometer van de Oekraïense frontlinie valt de sneeuw zachtjes in een bos over een zee van houten kruisen.
Maar deze ontroerende scène wordt onderbroken door een angstaanjagende realiteit: dit was een massagraf. Maar liefst 449 zielen, inclusief kinderen, werden hier begraven Ruslandzijn beroep. Op de kruisen zijn cijfers te onderscheiden; mensenlevens gereduceerd tot cijfers. Sommige lichamen werden begraven, gewikkeld in tapijten, andere in plastic zakken. Hier werden bewijzen van marteling ontdekt: in één geval had een lichaam een touw om zijn nek. We bevinden ons net buiten de stad Izium, in de oblast Charkov, in het noordoosten Oekraïneongeveer 20 mijl van de gevechten.
Izium, ook wel de toegangspoort tot de Donbas genoemd – twee aangrenzende oblasten die grotendeels door Rusland worden bezet – werd tot september 2022 ongeveer zes maanden door Moskou gecontroleerd. Volgende week was het vier jaar geleden dat het Kremlin Oekraïne op grote schaal binnenviel, en bezochten we om te zien hoe het leven was in de schaduw van oorlog. De loco-burgemeester van Izium, Volodymyr Matsokin, liet ons de plaats van het massagraf zien. De lichamen werden opgegraven na de ontdekking van de plek, maar de herinnering aan de dood is overal aanwezig.
OM MEER TE WETEN: Clandestien theater aan de frontlinie in Oekraïne ‘laat kinderen de realiteit vergeten’ van de verschrikkingen van de Russische oorlogOM MEER TE WETEN: In het Oekraïense dorp aan de frontlinie, waar ontheemde families alles verloren
Op een bord met het aantal dat daar tussen april en augustus 2022 begraven ligt, staat: ‘Dit is de plaats van pijn, verdriet en rouw. Eeuwige herinnering aan allen die zijn omgekomen. wereld hij moet de waarheid kennen.” Matsokin zegt: “Voor ons, als leden van deze gemeenschap, is dit een enorme en overweldigende tragedie, waarvan we de volledige omvang nog niet hebben begrepen. Onze kennissen en dierbaren zijn hier begraven. De kinderschrijver Volodymyr Vakulenko, die werd gemarteld, werd hier begraven.
“Hele families die door Russische bombardementen waren omgekomen, werden hier begraven. Een gezin van acht, de familie Zhykhariev, werd hier begraven. Ze werden gedood door een voltreffer van een luchtbom, in de kelder waar ze zich schuilhielden.” Onder degenen die in het massagraf werden gevonden, bevonden zich 23 Oekraïense militairen.
De ontdekking van de site haalde de internationale krantenkoppen, waarbij de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy in september 2022 zei: “Bucha, Mariupol, nu helaas Izium… Rusland laat de dood overal achter. En het moet daarvoor verantwoordelijk worden gehouden.”
Zorg ervoor dat onze nieuwste titels altijd bovenaan uw Google-zoekopdracht verschijnen door ons een voorkeursbron te maken. Klik hier om te activeren of voeg ons toe als favoriete bron in uw Google-zoekinstellingen.
Jaren later blijven sommige namen van de lichamen een mysterie. “De meeste zijn volledig geïdentificeerd en op de juiste manier begraven”, vertelt Matsokin. “Veel van de lichamen vertoonden tekenen van een gewelddadige dood. Sommige worden nog steeds geïdentificeerd. Tot nu toe is alleen het geslacht en de geschatte leeftijd van deze mensen vastgesteld; we kennen hun namen nog niet.
“We zijn vastbesloten om absoluut iedereen te identificeren wiens lichamen op deze massabegraafplaats zijn gevonden. Het is onze plicht om ervoor te zorgen dat de stoffelijke resten van elk lid van de gemeenschap die hier worden aangetroffen, niet alleen op de juiste en waardige manier worden begraven, maar ook met herstelde voor- en achternaam. We zullen nooit stoppen in onze missie om elke persoon te identificeren die hier is vermoord en begraven.”
De loco-burgemeester vertelde over het bloedbad dat in Izium werd aangericht tijdens de strijd om de stad in maart 2022 te veroveren. “Russische vliegtuigen kwamen vrijelijk ons luchtruim binnen en lieten FAB-explosieve luchtbommen vallen. Minstens twee vliegtuigen bombardeerden de stad”, zegt hij. “Elk had twee bommen aan boord. Elke 40 minuten keerde een vliegtuig terug en viel de stad aan. Dit ging de klok rond door. Als gevolg hiervan waren er veel lichamen in openbare plaatsen – parken en straten – van mensen die omkwamen bij deze luchtaanvallen. Sommige mensen stierven in kelders waar ze hadden geprobeerd te schuilen voor de aanvallen.”
Het leven onder het Kremlin-bewind in Izium was wreed. “Tijdens de bezetting bleven 13.000 mensen in de stad, ongeveer een derde van de toenmalige bevolking van de gemeenschap”, legt Matsokin uit. “We vroegen hen hoe de Russen zich gedroegen. In de gemeenschap werden vier martelkamers ontdekt, waar mensen op verschillende manieren werden gemarteld: met elektroshocks, mishandeling en seksueel geweld. De Russen handelden geheel ongestraft.”
Hij voegt eraan toe: ‘Wat de Russen in Izium hebben gedaan, gaat alle menselijkheid te boven. Het is niet eens het gedrag van dieren, het is het gedrag van monsters. Dit is pijn zonder grenzen. Ik zou mijn gevoelens omschrijven als woede en een honger naar gerechtigheid. Wat ze hebben begaan zijn misdaden tegen de menselijkheid. De verantwoordelijken moeten worden gestraft. Als de wereld een oogje dichtknijpt voor deze dingen, zullen ze elders weer gebeuren.’
Hij liet ons de plek zien van een Russische aanval waarbij in maart 2022 een flatgebouw werd getroffen, waarbij tientallen mensen om het leven kwamen. In de blootliggende ruïne, enkele verdiepingen hoger, staat een tv op een standaard. Twee verdiepingen lager hangt de kleding nog in de kast. Onder degenen die bij de staking omkwamen, bevond zich de familie Zhykhariev.
Onder hen waren Oleksandr Zhykhariev en vrouw Tetiana, beiden 49, zijn moeder Liudmyla Sokol, vermoedelijk in de zeventig, en de dochter van het echtpaar, Maria Zhykhariev, 13. Andere vermoorde familieleden waren Oleksandr en Tetiana’s andere dochter, Olena Stolpakova, 31, en haar familie. Het waren haar echtgenoot Dmytro Stolpakov, 33, evenals Olena’s dochter uit haar eerste huwelijk, de achtjarige Oleksandra Paniukhno, en de vijfjarige Olesia Stolpakova.
Zeven van de acht werden gevonden in het massagraf. Er werd beweerd dat tiener Mariia ook op de plek werd begraven, maar haar stoffelijke resten werden niet ontdekt. Ze was bescheiden en een beetje verlegen, zo meldde een Oekraïense publicatie, met talent voor kunst. De familie wordt herdacht in een monument met hun gezichten op een nabijgelegen begraafplaats; elke glimlach is een onuitwisbare herinnering aan hun leven te midden van al deze dood.
Ondanks de verschrikkingen die Izium moest doorstaan, benadrukt de heer Matsokin, die de familie persoonlijk kende,: “We willen niet dat onze stad alleen maar geassocieerd wordt met tragedie. Hier wonen mensen. We hadden ooit een slogan: ‘Izium – de stad van ware emoties.’ Hier worden aardbeien verbouwd en er is zelfs een festival aan hen gewijd. We willen niet dat Izium alleen wordt gezien als een plaats van tragedie. Mensen willen hier blijven wonen, gelukkig zijn.”
In feite probeert het mensen te helpen hun leven te leiden. Op een punt in de stad, waar netten boven de straten worden gebruikt ter bescherming tegen drones, krijgen we een kindvriendelijk Unicef-centrum te zien. Tijdens ons bezoek volgden kinderen lessen kunstzinnige therapie, waaronder de achtjarige Miron, die we ontmoetten met zijn grootmoeder Tatiana, 51.
“Ik heb mijn beste vrienden in deze hub gevonden”, zegt hij. De slimme jongen woont met zijn moeder Yana, 31, en zijn grootouders in de stad – Mirons vader dient in het Oekraïense leger. De jongen overweegt om tandarts te worden als hij groot is – hij grapt: “Ze verdienen waarschijnlijk goed” omdat de behandeling zo duur is.
Tatiana zegt: “Izium is nog steeds aan het herstellen van de gevechten en de Russische bezetting. De stad is zichzelf aan het herbouwen, zowel wat betreft de geestelijke gezondheid van haar inwoners als de fysieke wederopbouw.” Hij voegt eraan toe: “Als je Izium weer vol kinderlachen ziet, heb je het gevoel dat het leven terugkeert in de stad. Het lachen van kinderen is een teken van een vredig en gelukkig leven.”
Als Tatiana vertelt over het verlangen dat ze heeft voor de toekomst van haar kleinzoon, lijkt het niet alsof ze veel vraagt. Toch zou dit op deze getroffen plek het grootste geschenk zijn. “Ik wil dat Miron en de andere kinderen een vredig leven leiden. Vrede is het belangrijkste op aarde”, zegt hij.
Om te doneren aan de oproep van Unicef in Oekraïne voor kinderen in crisis, bezoek: https://unicef.uk/ukraine_mirror
