In een baanbrekend besluit dat de grenzen van de presidentiële macht in de Verenigde Staten opnieuw vormgaf, schrapte het Hooggerechtshof op 20 februari 2026 in een 6-3-uitspraak de ingrijpende mondiale tarieven van Donald Trump. Het vonnis was niet alleen historisch omdat het een van Trumps meest agressieve economische beleidsmaatregelen ontkrachtte, maar ook omdat twee door hem persoonlijk benoemde rechters zich bij de meerderheid tegen hem voegden. De zaak werd al snel een beslissend moment in het voortdurende constitutionele debat over de vraag hoe ver een Amerikaanse president kan gaan in het uitoefenen van economisch gezag zonder Congres.
Wat het Hof oordeelde
De kern van de kwestie was of Trump noodbevoegdheden op grond van een nationale veiligheidswet zou kunnen gebruiken om brede importheffingen op te leggen. Het Hooggerechtshof oordeelde dat de wet dergelijke radicale actie niet toestaat. Hij zei dat tarieven in wezen een vorm van belastingheffing zijn, en dat volgens de grondwet de macht om belastingen te heffen bij het Congres ligt.Opperrechter John Roberts schreef voor de meerderheid en omschreef de zaak als een fundamentele kwestie van de scheiding der machten. Hij waarschuwde dat het toestaan van een president om tarieven op te leggen zonder duidelijke goedkeuring van de wetgevende macht de uitvoerende macht in feite onbeperkte bevoegdheid zou geven om de economie opnieuw vorm te geven.
Trump-aangestelden die de gelederen hebben doorbroken
Twee van Trumps genomineerden, Neil Gorsuch en Amy Coney Barrett, sloten zich aan bij de meerderheid en uitten een verrassende institutionele berisping.Gorsuch, benoemd in 2017, is lange tijd voorstander geweest van strikte constitutionele grenzen aan de uitvoerende macht. In dit geval benadrukte hij dat grote economische acties expliciete toestemming van het Congres vereisen en niet kunnen vertrouwen op vage wettelijke taal. Zijn mening weerspiegelde een consistente juridische filosofie die prioriteit geeft aan de constitutionele structuur boven politieke afstemming.Barrett, de kandidaat van Trump voor 2020, koos ook de kant van de meerderheid. Hij was het ermee eens dat het Congres duidelijk bevoegdheden moet delegeren voordat een president beslissingen kan nemen met brede economische gevolgen. Haar stem was bijzonder belangrijk omdat ze algemeen wordt gezien als een van de meest conservatieve leden van de rechtbank.
De conservatieve kloof
De uitspraak bracht een diepe verdeeldheid binnen het conservatieve blok van het Hof aan het licht. Opperrechter Roberts, hoewel benoemd door een Republikeinse president, sloot zich aan bij Gorsuch en Barrett bij het afschaffen van de tarieven, waardoor een conservatieve meerderheid van drie leden tegen Trump ontstond.Aan de andere kant waren de conservatieven Clarence Thomas, Samuel Alito en Brett Kavanaugh het daar niet mee eens. Ze voerden aan dat het Congres al brede bevoegdheden aan presidenten had gedelegeerd om de buitenlandse handel te reguleren en dat de tarieven van Trump in die traditie lagen. Hun afwijkende meningen weerspiegelen een al lang bestaande juridische aanpak die de voorkeur geeft aan een sterke uitvoerende macht, vooral op het gebied van de nationale veiligheid en het buitenlands beleid.Alle drie de liberale rechters stemden met de meerderheid, waardoor de uiteindelijke afstemming een zeldzame inter-ideologische coalitie werd die meer gedreven werd door constitutionele interpretatie dan door partijdige ideologie.
Politieke gevolgen
De uitspraak leidde tot een furieuze reactie van Trump, die publiekelijk kritiek uitte op rechters die tegen hem kozen, inclusief zijn eigen genomineerden. Binnen enkele uren werd het voornemen gesignaleerd om nieuwe tarieven na te streven onder alternatieve juridische autoriteiten, wat onderstreepte dat de politieke strijd om de handelsmachten nog lang niet is opgelost.
Omdat de zin belangrijk is
Naast het handelsbeleid wordt het besluit algemeen gezien als een van de belangrijkste beperkingen die de presidentiële autoriteit in decennia is opgelegd. Het versterkte het constitutionele beginsel dat de bevoegdheden op het gebied van economische belastingheffing stevig in handen van het Congres blijven, zelfs tijdens nationale noodsituaties.De uitspraak bracht ook een bredere filosofische kloof binnen de conservatieve juridische beweging aan het licht over de vraag hoe ver de uitvoerende macht zou moeten reiken.
Tot slot
De tariefuitspraak van het Hooggerechtshof was niet alleen maar een juridische tegenslag voor Donald Trump. Het was een bepalend constitutioneel moment dat de autoriteit van het Congres op het gebied van belastingen opnieuw bevestigde en onthulde dat zelfs de door de president zelf benoemde personen uiteindelijk de kant kunnen kiezen van institutionele grenzen aan de politieke loyaliteit.
