De pijn en extase van Simone Rocha

“Pijn en extase”. Dit was het Simone Rochais de scherpzinnige en beknopte samenvatting van zijn herfst/wintercollectie 2026, geschikt voor elke ontwerper van deze tijd, vooral in Londen, waar het altijd moeilijk is geweest om creatieve eindjes te maken met commerciële zekerheid. Rocha is hier beter in dan de meesten: zijn bedrijf is solide. Ook omdat hij definieerde wie hij is en wat hij vertegenwoordigt, met ingewikkeld vervaardigde kleding, gedurfd van silhouet, rijk aan betekenis en nuance. Ze klinken natuurlijk geweldig, maar er komt zoveel meer bij kijken.

Het is ook zijn stijl om te zeggen dat de pijn niet uit de kleding zelf komt. Er schuilt een tederheid in wat Rocha creëert, een vriendelijkheid: haar kleding omhult de lichamen met zacht afgeronde randen, zonder scherpe randen. Deze keer was haar collectie netjes verdeeld in drie afzonderlijke, maar gerelateerde inspiratiebronnen, die allemaal onlosmakelijk verbonden zijn met haar en haar identiteit. Een algemeen idee was dat van Tír na nÓg, het hiernamaals uit de Ierse mythologie, een land van eeuwige jeugd. De jeugd deed haar denken aan een van haar favoriete boeken, het foto-essay van Perry Ogden Pony’s kinderenwaarin jonge Dubliners van eind jaren negentig worden gedocumenteerd en de paarden waarmee ze geobsedeerd waren. Het betekent veel voor Rocha; hij liet Ogden zelfs meelopen in een van zijn eerdere shows. En hij groeide destijds op in de stad, zegt hij, en droeg dezelfde mix van goedkope sportkleding en ouderwetse schooluniformen zoals afgebeeld op hun pagina’s. En hun pony’s zijn verbonden met de mythologie: met het witte paard Enbarr, een ros dat over de golven danst, tot Tír na nÓg. Het derde deel van de mix was wat ze de “Weird Sisters” noemt – wat niet haar terminologie is, maar een term die ze heeft geleend van James Joyce’s Ulysses (net als jij). Hij gebruikte het denigrerend om te verwijzen naar de baanbrekende broers en zussen van WB Yeats, Elizabeth en Lily, opvoeders en uitgevers die de Ierse Arts and Crafts-beweging hielpen vormgeven. Maar het waren vreemde meisjes, ongehuwd en professioneel ambitieus, en daarom om uitgelachen te worden.

Het is een onstuimige, potentieel zware mix. Dat is een hele geschiedenis, die meerdere universums bestrijkt, zo lijkt het. Toch maakte het zichzelf perfect vast in een letterlijke buiging voor Rocha. De eerste jurk, van wit kant met opgelaaide linten die in de wind wapperden, was qua mode een sublimatie van Enbarr. En latere modellen hadden boxy muiltjes van imitatiebont die een beetje op klompen leken. ‘Ik wil dat de hele cast haar in wezen achtervolgt,’ zei Rocha lichtjes lachend. “Op zoek naar dit onmogelijke.” Hij sprak slechts enkele dagen voor zijn show in zijn studio in Oost-Londen, terwijl modellen galoppeerden in jurken met vloeiende rozetten, zoals prijswinnaars, schortkoorden doorgeknipt en aan hun lot overgelaten, alsof de jeugd volledig onafhankelijk is geworden.

Rocha nam ons ook mee op een jachttocht: “Het is een beetje een pelgrimstocht”, gaf hij toe, verwijzend naar zijn keuze om te exposeren in Alexandra Palace in Noord-Londen, een 19e-eeuwse openbare ruimte die oorspronkelijk alles bevatte, van een concertzaal tot bibliotheken en conferentieruimtes, evenals een theater in de rondte, waar Rocha ervoor koos om op te treden. Hij had het over vrachtvervoer op Ierse bodem – er bestaat een mythe rond Tír na nÓg dat Oisin, een teruggekeerde held, Ierse bodem beroert en van de eeuwige jeugd verandert in een oude, blinde man. Maar onmogelijke verlangens, onmogelijke behoeften, onmogelijke reinheid. Ironisch genoeg is Rocha niets anders dan gegrond.

Wat deze mix eraan toevoegde was beslist een echt spektakel; deze mythologieën werden niet gepresenteerd als verre fantasieën, maar als verhaaltjes voor het slapengaan die van moeders op hun kinderen werden doorgegeven, en kleding die Rocha’s liefde voor romantiek en ambitieuze silhouet combineerde met concrete, eenvoudige verwijzingen naar sportkleding. Die vormden feitelijk een belangrijke nieuwe toevoeging aan zijn repertoire: samenwerking met adidas OriginalsHet eerste aanbod van het merk was uitsluitend gericht op dameskleding, variërend van kleding, accessoires, schoenen en zelfs sieraden. Net als de modellen van Ogden mengden de meisjes en jongens van Rocha hun drie strepen met allerlei soorten jurken, onder baljurken, onder maatkleding. Sommige jongens droegen halfgeschoren kapsels met een pony zo dik en lelijk als de topknoop van een pony. De eigenzinnige zusjes kwamen in silhouetten die knipogen naar de Victoriaanse stijl, dikke ronde crinolines vastgebonden met dikke linten of versierd met ringen, bedrukte en met de hand geborduurde bloemen: Lily was daar een expert in. Een paar anderen hadden een jaren twintig-gevoel toen Joyce haar boek voor het eerst publiceerde, maar hun buisvormige silhouetten leken los te komen van het stiksel van het lint.

‘Extremen en botsingen’ waren wat Rocha interesseerde, waarbij hij de sportkleding van nu met toen combineerde met de meest formele baljurken. Zijn wol had een eeuwenoude uitstraling, ‘iets waarin geleefd werd, werd doorgegeven’, zei hij. Kortom – net als Tír na nÓg – was ze, zoals altijd, geïnteresseerd in dingen met een verhaal. “Dat is wat deze show is,” zei hij. “Deze cast van meisjes en jongens, een liefdesverhaal. Het gaat over een onmogelijk verlangen, over alles willen hebben. Maar de realiteit is dat het een onmogelijkheid is.” Hoewel sommigen misschien zeggen dat Rocha alles heeft. Zeker, deze show was een kunstzinnige demonstratie van een ontwerpster op het hoogtepunt van haar kunnen – en te oordelen naar het aantal vrouwen in fietstassen en crinolines, en jonge mannen in tafzijden rugbyshirts en ruches, zijn haar volgelingen bereid om overal waar ze heen gaat een pelgrimstocht te maken en haar niet zo onmogelijke dromen met extatische lust na te jagen.