We horen vaak dat korte verhalen de beste films opleveren, alsof het de bedoeling was om iets compacts te nemen en dat uit te breiden met de schaalbaarheid van cinema. Maar het tegenovergestelde kan ook waar zijn: sommige films hebben er baat bij dat ze zich in zakformaat en vrij voelen, alsof je je hebt opgerold in een strak, suggestief kortverhaal, gevuld met net genoeg humor, details en gevoel om een warme gloed op te roepen.
Regisseur en co-schrijver Joe Burke’s zwart-wit micro-indie ‘Burt’, dat zich gedurende twee dagen afspeelt tijdens de instant romance tussen een wanhopige New Yorkse jeugd en een eenzame straatmuzikant uit Los Angeles, is een van deze halve plakjes hart en calorieën, noch te gaar, noch te gaar. Je zou veel films kunnen zien die met hetzelfde budget zijn gemaakt (denk aan een gebruikte sedan uit 2007) en de ambitie voelen worstelen met beperkingen of een opzettelijke poging om in een sloppenwijk te belanden. Dat is niet het geval met ‘Burt’, het filmische equivalent van een druppel zwarte kers op een dag waarop je behoefte hebt aan iets zoets, iets zoets en de smaak ervan niet wilt weerstaan.
In Burt speelt Burt Berger inderdaad de rol van Burt Berger, een 69-jarig troubadourtype dat we voor het eerst zien in een schaars bezocht café terwijl hij op zijn gitaar tokkelt en, alsof de jaren zestig nooit voorbij zijn gegaan, over vrijheid zingt. (Dankzij de serieuze, oude stem van Berger lijkt het concept zwaar bevochten.) Aandachtig kijkend kijkt Sammy (co-schrijver Oliver Cooper), die om een momentje van Burts tijd vraagt. Zittend op een picknicktafel in een veld krijgt deze tengere muzikant met vriendelijke ogen, die zichtbaar worstelt met de ziekte van Parkinson, te horen dat Sammy de zoon is waarvan hij niet wist dat hij hem had. Waarop je misschien denkt: eindelijk een film die geen tijd verspilt door meteen door te gaan waar we al aan denken.
Burt is geprikkeld door het nieuws en wil meteen dat Sammy de nacht doorbrengt in het bescheiden huis in North Hollywood dat hij deelt met zijn huisbaas Steve (Steven Levy), een verdachte, door regels geobsedeerde man met gezichtshaar van een gekke profeet, een ontluikende moestuin en, zoals hij deze nieuwe bezoeker graag wil laten weten, een pistool. Het wantrouwen is wederzijds voor Sammy, maar hij probeert gefocust te blijven op het leren kennen van Burt om redenen die snel duidelijk zullen worden en die dit bizarre, door Jarmusch beïnvloede scenario een extra vleugje serieus-komische urgentie geven.
Maar ‘Burt’ is niet narratief gedreven. Regisseur Burke is veel meer geïnteresseerd in de interpersoonlijke dynamiek van de vreemde eenlingen dan wat dan ook, en daartoe wordt er veel humoristische spanning in stand gehouden – van Sammy’s angstige aanvaarding van Steve’s eigenaardigheden tot enkele omstreden telefoontjes met een tierende tante (Caitlin Adams) die in een caravanpark woont, een huurachterstand heeft en blijkbaar goede soep maakt. Ondertussen is een van de meest vertederend grappige aspecten van ‘Burt’ de manier waarop het titelpersonage omgaat met plotseling vaderschap, met name zijn onmiddellijke adoptie van zinnen als ‘Geen zoon van mij is…’ en ‘Dit is het mijn jongen!”
De algemene kijker kan op geen enkele manier weten wat de verhouding tussen fictie en non-fictie is in een smerig doe-het-zelf-item als ‘Burt’, waarbij personages versies van zichzelf spelen. (Als Levy geen agent heeft, zou hij dat moeten overwegen.) En zelfs als je niet verwacht dat het sentimenteel wordt, heerst er een rustig vertrouwen als ‘Burt’ voortsjokt – de jazz-getinte partituur is een beetje ruw en de montage niet altijd soepel – dat de film de gevoelens die de regisseur feitelijk heeft opgeroepen niet zal negeren. In het bijzonder Berger, wiens leven de film inspireerde, is een natuurlijk karakter, gemakkelijk om voor te kiezen, en een ideaal middelpunt voor een film met een warme kijk op het leven, die het best wordt gewaardeerd als je je problemen opzij kunt zetten en af en toe een dwaalspoor kunt adopteren.
‘Burt’
Niet beoordeeld
Looptijd: 1 uur en 18 minuten
Spelen: Opent vrijdag 12 december in Laemmle Glendale



