Als je op zoek bent naar kerstfilms, raad ik je David Lowery’s fantasiefilm ‘The Green Knight’ uit 2021 aan, met in de hoofdrol Dev Patel en momenteel gratis streaming op Tubi. Als ‘Die Hard’ een kerstfilm is omdat deze zich afspeelt op eerste kerstdag, dan wel “The Green Knight” is ook een kerstfilm.
De film is een bewerking van een 14e-eeuws gedicht, ‘Sir Gawain and the Green Knight’, een klassiek heldenavontuur van een dappere en ridderlijke ridder. De identiteit van de oorspronkelijke auteur gaat in de loop van de tijd verloren, maar Lowery drukt zijn stempel als auteur met een revisionistische benadering van de geschiedenis.
Patel speelt Gawain, de neef van koning Arthur (Sean Harris) en aspirant-ridder. Gawain is een verwende, hedonistische jongen en heeft geen verhalen te vertellen als zijn oom erom vraagt. Op eerste kerstdag komt de Groene Ridder (Ralph Ineson) met een boomschorshuid – blijkbaar opgeroepen door Gawains heksenmoeder, Morgan Le Fay (Sarita Choudhury) – Camelot binnen. De Ridder biedt aan om een spelletje te spelen; een van de Ridders van de Ronde Tafel kan hem slaan en zijn bijl winnen, maar over een jaar zullen ze het wapen aan hem moeten teruggeven en zal hij de klap die ze hem hebben toegebracht terugbetalen.
Gawain accepteert de uitdaging en onthoofdt, zwaaiend met het zwaard van zijn oom (impliciet Excalibur zelf), de Groene Ridder. Maar ook al bloedt de Groene Ridder als een man, de klap doodt hem niet. Hij vertrekt lachend met zijn hoofd met zich mee, en een jaar later moet Gawain de Groene Ridder zoeken of zijn eer opgeven.
/Film genaamd “The Green Knight” de beste film van 2021 en nu het een paar jaar in het publieke bewustzijn is gebleven, heeft het niets van zijn kracht verloren.
The Green Knight brengt surrealistische horror naar Camelot
Er is een reden waarom historische fictie (vooral middeleeuwse historische fictie) en fantasy zo goed samengaan. Het verleden was een tijd waarin mensen de wereld niet helemaal begrepen, en dus zochten ze naar antwoorden niet in de wetenschap, maar in mythen, hekserij en religie. Verhalen werden niet alleen voor amusement verteld, het waren manieren om tradities door te geven, geloofssystemen te versterken en betekenis te geven aan het ogenschijnlijk onverklaarbare. Films als ‘The Green Knight’ herscheppen die oude tijden met visuele getrouwheid, maar opereren volgens een narratieve logica die meer in overeenstemming is met het hedendaagse bijgeloof van het afgebeelde tijdperk.
De fantasie in “The Green Knight” is niet geheel Tolkieniaans; het is surrealistischer, ingetogener en verontrustender. Er is niet eens een echt duel tussen twee zwaardvechters in de film, het soort dat misschien verplicht lijkt voor een middeleeuws epos. De onstuimige Gawain hij probeert om een duel met de Groene Ridder aan te wakkeren, waardoor je een idee krijgt van hoe Gawain ridderlijke plichten ziet, maar zijn tegenstander zijn bijl neerlegt en zijn hoofd aanbiedt, het is niet nodig om te vechten.
Gawains weg naar de kapel van de Groene Ridder is bezaaid met afgedankte en rottende lichamen; een van de vele vragen die ‘De Groene Ridder’ zou kunnen oproepen hier zijn de verhalen van de doden. De meer fantastische stukken, zoals de pratende dieren, de reuzen of de Groene Ridder zelf, zijn er om je bang te maken en te verwarren. Eén reeks, waarin Gawain de dode schedel van een vermoord meisje, Winifred (Erin Kellyman), terugvindt, is een echt spookverhaal. (Het is ook een voorbode van het lot dat Gawain te wachten staat als hij op zoek gaat naar de Groene Ridder.)
De Groene Ridder toont de uitdagingen van ridderheldendom
Gawain is misschien verwant aan koning Arthur, maar hij is bepaald geen ideale held. Wanneer een straatveger (Barry Keoghan) Gawain aanwijzingen geeft en om een teken van betaling vraagt, denkt Gawain dat zijn dank voldoende is. Als Winifred om zijn hulp vraagt zodat ze kan rusten, vraagt Gawain haar hoe ze hem kan terugbetalen. Hij geeft tot het einde toe toe aan verleiding en angst en hunkert naar eer, maar handelt nooit om die te verdienen. Hij begint ook zijn zoektocht om de Groene Ridder te vinden en voltooit met tegenzin het spel.
Hoewel het slechts ongeveer twee uur duurt, gebruikt “The Green Knight” een episodische structuur, passend bij de verschillende omwegen en ontmoetingen die hij tijdens zijn zoektocht tegenkomt. De film maakt ook gebruik van titeltekst op het scherm om het begin van een nieuwe reeks aan te geven, waardoor je het gevoel krijgt een nieuw hoofdstuk in een boek tegen te komen.
Hoewel “The Green Knight” je geduld nooit op de proef zal stellen, heeft het dit wel nodig. Het is een vermakelijke film, met af en toe weinig dialoog terwijl Gawain zelf door het land reist. Maar als je de film in zijn eigen tempo laat spelen, zal hij zich onder je huid nestelen als wijnstokken die wortel schieten in de aarde. Ik moet toegeven dat ik de film maar twee keer heb gezien, maar er zitten beelden in die ik nooit zal vergeten. De landschapsfoto’s (geschoten in Ierland) zijn mooi en aangrijpend, net als het vakmanschap van Lowery en zijn ontwerpteam.
Een eenvoudig maar belangrijk detail is de versiering van de kronen van Arthur en koningin Guinevere met een engelachtige halo. Het ontwerp van de kronen versterkt alleen maar het feit dat Gawain niet geschikt is om de erfenis van zijn oom te dragen; als hij geen ridder is, is hij zeker ook geen heilige. Een held zijn vereist onbaatzuchtigheid en moed, en… de dubbelzinnige conclusie van “The Green Knight” suggereert dat Gawains ware zoektocht was om die kwaliteiten in zichzelf te vinden.
