De kunst van het zogenaamde kunstlied is een bloeiende onderneming. Zangers in overvloed nemen maandelijks nummers op uit de rijke 19e eeuw klassiek repertoire van de eeuw, terwijl componisten bezig zijn met het creëren van nieuwe. Maar wat ooit bekend stond als Liederen recital – de Duitse titel voor liederen in een genre dat ooit werd gedomineerd door Schubert, Schumann, Hugo Wolf en Richard Strauss – nadert zijn houdbaarheidsdatum.
De intelligente koper zal al tekenen van oudheid en schimmel opmerken in de oude praktijk van een zanger in stijve witte das en staart of in een vrolijk pak, staande, met zijn arm rustend op de piano, van de tweede bananenbegeleider. Hier moest de aandacht niet op de zanger worden gevestigd, maar op de wonderen van het lied, terwijl je de tekst in je programmaboek volgde. Het recital functioneerde als een religieuze ervaring waarin een ijle sfeer past bij de pracht en praal.
Een nieuwe generatie zangers heeft echter verrassend genoeg het liedrecital op zijn kop gezet en zich tot liedjes uit een grote verscheidenheid aan oude, nieuwe en genre-vloeiende bronnen gewend. Zangers denken thematisch en theatraal. Pianisten worden gastvrije creatieve partners. Andere muzikanten, regisseurs, choreografen en dansers kunnen worden uitgenodigd.
‘From Ordinary Things’, dat donderdagavond in première gaat in het Nimoy Theater als onderdeel van de CAP UCLA-serie, is het nieuwste project van een van de minst gewone en meest meeslepende zangers van deze nieuwe generatie, Giulia Bullock. Bullock, een betoverende en theatrale sopraan, heeft in samenwerking met percussionist/componist Tyshawn Sorey en regisseur Peter Sellars een grootschalige opera-avond ontwikkeld, “Perle Noir: Meditations for Joséphine”, over zangeres Josephine Baker en gepland voor het komende Adelaide Australian Festival in maart. Een ander project was Bullocks aangrijpende dansopvoering van Olivier Messiaens mystieke, Amazone-seks-liefde-dood-liederencyclus, “Poëzie,” die in oktober 2024 in Wallis arriveerde.
Conor Hanick, Bullock’s partner in het experimentele collectief American Modern Opera Company (AMOC), was de pianist voor “Harawi” en is nog steeds voor “From Ordinary Things”. Daarnaast worden ze vergezeld door de al even veelzijdige cellist Seth Parker Woods. De titel komt uit de laatste regel van “Shelter”, een nummer van André Previn met tekst van Toni Morrison. “Op deze zachte plek/onder jouw vleugels/ zal ik beschutting vinden/tegen gewone dingen.”
Dit laat ons bij Bullock achter met een aantal fantastische dingen en zijn programma is in elk opzicht geweldig. Hij begint geschokt en zingt zonder begeleiding op een donker podium in een donkere zaal, terwijl de artiesten worden verlicht door krachtige schijnwerpers.
Julia Bullock zal donderdag optreden in het Nimoy Theatre van UCLA in Los Angeles.
(Carlin Stiehl/For The Times)
De grimmige, ontmoedigende versterking vermindert de intimiteit, en de luxueuze rijkdom van Bullocks sopraan, die gemakkelijk op zichzelf een kamer vult, suggereert een stille terreur, de eenzame toestand van Nina Simone’s ‘Images’. De onbegeleide solo over een vrouw die ‘denkt dat haar lichaam geen glorie heeft’ krijgt het van Bullock. Dit gaat zonder onderbreking door in het eerste nummer, “Nahandove”, uit Ravels “Songs of Madagascar”, met piano en cello maar zonder fluit in Ravels originele setting. Hier wordt schoonheid gevierd met wellustige vervoering, wat de sfeer bepaalt voor ‘Oh, Yemanja’, een mythisch, waterig moederlijk gebed uit Tania Leóns werk ‘Plague of the Hyacinths’.
Een hoogtepunt zouden een paar León-nummers zijn, op tekst van Kevin Young, geschreven voor het recital, maar die waren blijkbaar nog niet klaar. Een zin van een van hen is: “Is al het licht verkeerd?” Met programma- en songteksten alleen beschikbaar voor downloaden op mobiele telefoons werd het publiek in het donker achtergelaten, zonder tekst en, waarbij de versterking de dictie verdoezelde, zonder te weten wat wat was.
Een andere zin van Young – “ze zijn mijn voornaamste klachten” – paste bij de wankele luidsprekers die met de balansen knoeiden, wat zich uitstrekte tot een zelden gehoorde uitvoering van George Walkers Cellosonate die de eerste helft afsluit, zonder duidelijke reden anders dan om de instrumentalisten in de schijnwerpers te zetten en het is een partituur die smeekt om gehoord te worden.
Parker was een fervent voorstander van de vroege werken, geschreven in 1957, van de overleden componist, wiens muziek de laatste jaren pas zijn weg naar het publiek begint te vinden dankzij pogingen om over het hoofd geziene zwarte componisten nieuw leven in te blazen. De sonate mist de levendige complexiteit van Walkers indrukwekkende latere werken, maar is strak, sterk, toegankelijk en met een geïnspireerd langzaam deel waar je moeilijk genoeg van zou kunnen hebben.
Cellist Seth Parker Woods en pianist Conor Hanick in het Nimoy Theatre van UCLA donderdag in Los Angeles.
(Carlin Stiehl/For The Times)
De vreemde tweede helft bracht minder klachten met zich mee. Met een pauze konden we tijd winnen om vertrouwd te raken met de tekst die op het mobiele scherm werd gedrukt. Versterking bleek minder verwerpelijk. Bullock kondigde aan dat ze tijdens het samenstellen van het programma liedjes was tegengekomen van Robert Owens, een weinig bekende Amerikaanse componist die in München, Duitsland woonde en in 2017 stierf, en die liedjes schreef in de stijl van Richard Strauss op 19e-eeuwse teksten.e dichter van de eeuw Joseph von Eichendorff. Als het geen ontdekking is, dan is het een nieuwsgierigheid.
Van daar naar het snijvlak. ‘Ultimate Rose’ uit Salvatore Sciarrino’s opera ‘Vanitas’ uit 1981 zet de oude muziek prachtig op zijn kop, samen met de zang- en celloproductie. Plus Nina Simone, de stoere “Four Women”, daarna Previn. Samen met ‘Shelter’ zong Bullock een nummer dat hij schreef met Dory Previn (‘It’s Good to Have You Near Again’) en standaardarrangementen (‘Love Walked In’ van de Gershwins en ‘Nobody’s Heart Belongs to Me’ van Rogers en Hart) voor zijn album met Leontyne Price. De toegift was Massenets “Elégie”.
Elk nummer lijkt om zijn eigen redenen te bestaan. Elk nummer creëert een andere dynamiek tussen de drie artiesten. Je luistert, in het donker gelaten, je afvragend maar ook afvragend, terwijl Bullock je een vraag stelt over waarom elk nummer zo belangrijk was.
Ga naar huis, lees de tekst en vind hem daar Ik ben geen gewone zaak.
