Toen “Dawson’s Creek” op 20 januari 1998 in première ging, was ik 11 jaar oud. Ik had nog nooit in een driehoeksverhouding gezeten en was nog nooit dronken geweest op een huisfeestje. Toch heb ik, net als zoveel andere millennials, de VHS-speler religieus ingesteld om elke week ‘Dawson’s Creek’ op te nemen op de WB.
Mijn ouders keurden het niet goed dat hun beïnvloedbare kind het semi-losbandige tienermelodrama verslond, dus noemde ik de VHS-banden ‘The Brady Bunch’, en sloop dan ’s avonds laat uit bed om in stilte te kijken hoe Dawson, Joey, Pacey en Jen met hun hormonale angst omgingen door middel van ongelooflijk erudiete dialogen.
‘Dawson’s Creek’-ster James Van Der Beek woensdag hij stierf op 48-jarige leeftijd nadat bij hem colorectale kanker werd vastgesteld. Hij liet zes kinderen, een vrouw en tientallen jaren werk in film en televisie achter.
Maar voor veel millennials zal hij altijd Dawson Leery blijven.
De gezondheid van Van Der Beek ging al achteruit toen ik de maker van “Dawson’s Creek”, Kevin Williamson, profileerde Voor Thij Tijden vorig jaar. De acteur stemde er echter vriendelijk mee in om vragen over het stuk via e-mail te beantwoorden. Zijn commentaar ging verder dan verwacht, hij beschreef op vriendelijke wijze zijn tijd in de show en prees zijn medesterren en medewerkers.
In de auditieruimte voor ‘Dawson’ zei Van Der Beek bijvoorbeeld dat zijn toekomstige co-ster Joshua Jackson ‘opviel omdat terwijl de andere acteurs nerveus alles uit de kast haalden (waaronder ikzelf), hij de energie had van een man die klaar was voor een prijsgevecht. Ik herinner me dat ik dacht: ‘Die kerel is echt interessant. Als ze hem als Pacey casten, zal het echt goed zijn.’
James Van Der Beek, links, en Joshua Jackson in ‘Dawson’s Creek’, wat hen naar het sterrendom zou brengen.
(Fred Norris/WB)
Van Der Beek legde op dezelfde manier uit dat Williamson, als showrunner, ‘zich voelde als een vriend die opgewonden was om een film te gaan maken in zijn achtertuin. Zelfs de manier waarop hij de plots’ pitchte ‘- het was nooit een voorstel. Het was een kampvuurverhaal over mensen om wie hij gaf, dat zich op zo’n eenvoudige en meeslepende manier afspeelde dat je niet anders kon dan ook om hen te geven.’
Het kon de millennial-kijkers schelen. A hoeveelheid.
‘Dawson’s Creek’, een eenvoudig drama over vier vrienden die opgroeien in een klein kustplaatsje, werd al snel een hoeksteen van de Y2K-cultuur, een groot succes voor het WB-netwerk – de seriefinale trok meer dan 7 miljoen kijkers – en een machine om sterren te maken voor de vier hoofdrolspelers: Van Der Beek, Jackson, Katie Holmes en Michelle Williams.
Van Der Beek, met slap haar en vaak in flanellen kleding, was niet de hartenbreker van de show. (Die eretitel was van Jackson, die Pacey speelde, de charmante beste vriend van Dawson en de uiteindelijke minnaar van Joey.)
Maar als titelpersonage en gedeeltelijke avatar van Williamson – die op dezelfde manier zijn jeugd had doorgebracht met verlangen naar en ernaar streven regisseur te worden – was Dawson de steunpilaar waar de show omheen draaide.
Ja, Dawson was zeurderig, humeurig en extreem egocentrisch, maar dat geldt ook voor veel tieners. Door de melancholische performance van Van Der Beek kregen de kijkers een venster waardoor ze konden deelnemen bedrog, dood, hartzeer en een litanie van verkeerde beslissingen.
Ten goede of ten kwade heeft Dawson gediend als een emotionele, vaak waarschuwende, proxy voor de coming-of-age-stoornis van millennials.
In de jaren sinds de serie in 2003 eindigde, is Dawson grotendeels teruggebracht tot “Dawson huilt”-meme.: Een screenshot uit seizoen 3 van Van Der Beek, zijn gezicht vertrokken van de pijn en op het punt te sterven slordig huilen, tranen opwekken terwijl Dawson tegen Joey zegt dat hij Pacey boven hem moet verkiezen.
De emotionele relatie tussen Joey en Dawson stond centraal in de serie.
(Fred Norris/WB)
Van der Beek later onthuld dat de tranen niet geschreven zijn. Tegen die tijd was hij zo afgestemd op de gevoeligheden van zijn karakter dat de emoties vanzelf vloeiden.
“Ik denk dat de kern van (Williamson’s) projecten karakters zijn waar hij zelf veel om geeft – gebreken en zo”, zei Van Der Beek vorig jaar in zijn e-mail. “Ze zijn authentiek in hun achtergrond, oprecht in hun wereldbeeld… en kwetsbaar.”
Ook Van Der Beek was kwetsbaar. Naarmate zijn kanker vorderde, was hij open tegen fans over zijn gezondheidsproblemen waarschuwingssignalen. Hij verscheen via video op “Dawson’s Creek”-reünie. evenement dat afgelopen september in New York werd gehouden en waarvan de opbrengst geld opbracht voor kankerbewustzijn.
Bij de dood van Van Der Beek is er geen echte instrumentale soundtrack of aangeboren montage van zijn beste momenten om de klap te verzachten, zoals het geval zou zijn met een ‘Dawson’s Creek’-personage (hoewel het internet zeker overspoeld zal worden met dergelijke door fans gemaakte bewerkingen).
Maar door zijn werk in ‘Dawson’s’ kan een generatie troost putten uit een jongen met sterrenogen op een pier in Capeside die ons ooit uitnodigde in zijn rommelige, emotionele wereld.
