Het eerste, of misschien tweede, wat je kunt zeggen over ‘The Artist’, een zesdelige komedie geschreven en geregisseerd door Aram Rappaport, is dat het wordt gestreamd vanaf het Network, een gratis, door advertenties ondersteunde streamingdienst gemaakt door Rappaport om zijn vorige serie ‘The Green Veil’ uit te brengen. De eerste drie afleveringen gaan donderdag in première; de laatste drie staan gepland voor Kerstmis.
Het tweede, of misschien wel het eerste wat we erover moeten zeggen, is dat het een tram is vol grote talenten, waaronder Mandy Patinkin, Janet McTeerDanny Huston, Hank Azaria, Patty Lupone, Zachary Quinto – wat smeekt om serieus genomen te worden, ook al is dat misschien niet de beste manier om het te nemen.
De serie speelt zich af in 1906 en wordt bevolkt door ahistorische versies van historische figuren. De serie speelt zich grotendeels af in en rond het ‘landhuis’ van Norman Henry (Patinkin) in Rhode Island, dat door een titelkaart wordt geïdentificeerd als ‘een excentrieke roofbaron’, en blijkbaar wat we tegenwoordig een durfkapitalist zouden noemen. (En iemand die blijkbaar kapitaal nodig heeft.) Norman begint de serie dood, gewikkeld in een tapijt en in brand gestoken als een Viking, voordat hij terug in de tijd reist en zijn vrouw Marian (McTeer) ontmoet, die vertelt vanuit haar dagboek en waarschuwt ‘de lezer’ dat het pas op de laatste pagina is dat ‘je misschien voldoende toegerust bent om feit van fictie, held van slechterik te onderscheiden.’ Ik heb alleen de eerste drie afleveringen gezien, dus ik heb geen idee, behalve waar het verhaal een verkeerde voorstelling van zaken geeft. Maar dit is slechts een poëtische vrijheid en uiteraard volkomen acceptabel.
Het personeel woont, om onduidelijke redenen, behalve misschien dat het huis geen functionerende keuken heeft, in tenten op de voortuin. Ze worden naar binnen geroepen door bellen, vastgemaakt aan touwen die uit de ramen komen, met de opschriften de Meid, de Danser, de Bokser, de Dokter. De danseres, Lilith (Ana Mulvoy Ten), is een soort beschermeling van Henry; ze denkt dat hij haar thuis in Parijs zal laten dansen op “Coppelia”, domkop. (Hun scènes samen zijn verontrustend.) Soms zien we haar naakt (zij het smaakvol gearrangeerd) in een metalen kuip. Haar dansleraar, Marius (David Pittu), is vervelend, verbitterd en beledigend. De bokser is een sparringpartner voor Marian, die zijn agressie in de ring uitwerkt. Ze vertelde ons dat ze haar man haat, en hij haat haar (ook al belijdt hij zijn liefde op een dubbelzinnige manier).
Danny Huston speelt Edgar Degas, de artiest in de serietitel.
(Het netwerk)
En dan is er nog de gelijknamige kunstenaar (Huston), uiteindelijk geïdentificeerd als Edgar Degas, een echte Franse impressionist, die in 1906 niet letterlijk door Rhode Island strompelde, en zeker geen opdracht aanvaardde om Franse poedels te schilderen. (Hoe Frans!) Je bent vrij om een verband te leggen tussen de danser in de show en de beroemde die hij schilderde, en zijn naakt in de badkuip met zijn pastelkleurige meesterwerken van badende vrouwen. Maar afgezien van een slecht gezichtsvermogen, een vleugje antisemitisme en Hustons gemompel in het Frans, is er geen substantiële gelijkenis met het echte artikel. Hier lijkt hij half gek of half nuchter. Hij maakt zich grote zorgen over zijn loon, en dat neem ik hem niet kwalijk.
Het nieuws van de dag is dat een andere persoon uit de geschiedenis, Thomas Edison (Azaria), naar huis komt, op zoek naar een investeerder voor zijn nieuwe uitvinding, een Kinetophone, een peepshow met geluid, zoals een eeuwwisselingversie van een virtual reality-headset. (Er bestond zoiets; het was geen succes.) Dit veroorzaakt een lange flashback waarin we vernemen dat Marian en Edison elkaar kenden op de universiteit en dat hij haar bedroog. De volgende zijn Evelyn Nesbit (Ever Anderson) en haar moeder (Jill Hennessy), die een verblijf in New York hebben geboekt nadat Evelyns onstabiele echtgenoot, Harry K. Thaw (Clark Gregg), architect Stanford White neerschoot in White’s restaurant op het dak van Madison Square Garden. Het gebeurde.
Het is een luide show, met veel geschreeuw en wat kort geweld dat, in zijn plotselingheid, grenst aan slapstick, en wat minder kort geweld dat helemaal niet grappig is. Er is een overvloed aan onnodige vulgariteit; F-woorden en het minder gebruikelijke C-woord vliegen rond als vleermuizen in de schemering, waardoor zinnen rommelig worden, samen met veel vulgaire seksuele en anatomische krachttermen. Bijna iedereen wordt onderdrukt, klaar om te ontploffen. In het begin van de serie, terwijl ze de tafel dekt voor wat komen gaat, zegt Marian: “Dit is geen verhaal in de conventionele zin”; het is ‘een waarschuwend verhaal’, maar ‘geen verhaal over moord. Dit is een verhaal over wedergeboorte’, vermoedelijk van hem. Er zit een feministische onderstroom in het verhaal: de mannen zijn neerbuigend en bezitterig, de vrouwen – in meer dan één opzicht uitgebuit – vinden manieren om hen tegemoet te komen, te manipuleren of te bestrijden, terwijl ze zich terughoudend opstellen.
Je kunt begrijpen waarom Rappaport er moeite mee had om deze serie ergens anders heen te brengen, of er de voorkeur aan gaf de aantekeningen van bovenaf te vermijden. Esthetisch en tekstueel is het het soort absurde komedie dat eind jaren zestig en begin jaren zeventig verscheen, vergelijkbaar met het werk van Robert Downey sr. OF Willem Kleinof misschien wel de afstudeerscriptie van een ambitieuze filmstudent, die een groot budget krijgt en toegang heeft tot talent; juist door het ontbreken, of misschien wel het vermijden, van subtiliteit, lijkt het erg ouderwets. Ik zou het niet slecht of zelfs goed willen noemen, maar het lijkt de perfecte realisatie van het idee van de maker, en daar zit iets in. En er zijn die drie laatste afleveringen, die Lupone en Quinto, hun nog onbekende karakters, zullen introduceren en de naald in de ene of de andere richting kunnen verschuiven. Het is in ieder geval niet iets wat je elke dag ziet.
