In 1997 bracht Robert Duvall een groot passieproject uit voor de ervaren ster. In ‘The Apostle’, geschreven en geregisseerd door Duvall, speelde hij ook de rol van een predikant die zijn vorige leven ontvlucht na een daad van geweld en een nieuwe kerk sticht. Het was een bescheiden commercieel succes, maar een kritische triomf, waarbij recensenten Duvall prezen voor een project dat al lang in de maak was. Roger Ebert was vooral onder de indruk, gaf “The Apostle” een perfecte vier sterren en prees Duvall voor zijn genuanceerde weergave van een gebrekkige heilige man.
Duvall, overleden op 15 februari 2026, 95 jaar oud,hij won de Oscar voor beste acteur voor zijn rol van countryzanger Mac Sledge in Bruce Beresfords drama ‘Tender Mercies’ uit 1983. Maar hij is meerdere malen genomineerd, onder meer voor “De Apostel”. Voor de acteur moet het ontvangen van de nominatie een nog vernederender moment zijn geweest dan normaal, aangezien hij zelfs aanzienlijke problemen had gehad met het maken van de film. Volgens een onderzoek uit 1997 New York Times profiel gaf de toen 66-jarige Duvall $ 5 miljoen van zijn eigen geld uit om ‘The Apostle’ te maken, wat dertien jaar lang door studio’s werd afgewezen.
Voor zover Ebert het zag, kwam dit allemaal doordat de film ‘over iets ging’ waarvan hij zei dat het de studio’s ‘bang’ maakte. Dat hoeft niet zo te zijn. “The Apostle” had een brutowinst van $21,2 miljoen aan de kassa tegen een budget van $5 miljoen en kreeg veel lof, vooral van bekende filmliefhebbers zoals Ebert. De criticus leek echter vooral onder de indruk van ‘The Apostle’, dat hij omschreef als ‘een les in hoe films aan de conventies kunnen ontsnappen en de harten van zeldzame personages kunnen binnendringen’.
The Apostle is Robert Duvalls lange verkenning van het geloof
Robert Duvall was er één van de beste mannelijke acteurs aller tijden. Hij was ook een religieus man en had duidelijk de wens om gedurende zijn hele carrière overtuigingen op het grote scherm te verkennen. Als zoon van een methodistische vader en een christelijke wetenschapper-moeder, vertelde Duvall aan de New York Times dat hij in wezen aan het idee van ‘De Apostel’ had gewerkt sinds het begin van de jaren zestig, toen hij een pinksterpredikant een preek zag houden in een kleine kapel in Arkansas. De acteur bleef de komende jaren ideeën en inspiratie verzamelen en schreef uiteindelijk een scenario dat hij in 1984 voltooide. Helaas wilde niemand het maken.
“The Apostle” concentreert zich op Euliss F. “Sonny” Dewey, een pinksterprediker die in Texas woont en ontdekt dat zijn vrouw hem bedriegt met een jeugdpredikant. De eerste indicatie dat dit niet alleen maar loyaliteit van de gelovigen is, komt wanneer Dewey de jeugdminister met een honkbalknuppel slaat en hem uiteindelijk doodt. Dit zet de predikant ertoe aan naar Louisiana te vluchten; daar vindt hij zichzelf opnieuw uit als “The EF Apostle” en begint hij een nieuwe kerk. Uiteindelijk vormt Dewey een gemeente die raciale grenzen overschrijdt en erin geslaagd lijkt te zijn te ontsnappen aan zijn vorige leven. Maar de zaken zijn niet zo stabiel als ze lijken en nadat zijn ex-vrouw naar een radio-uitzending met “The Apostle EF” heeft geluisterd, belt hij de autoriteiten.
Naast Duvall beschikt de film over een sterke cast met onder meer Billy Bob Thornton als racistische bekeerling, maar ook Walton Goggins, Miranda Richardson en Farrah Fawcett. Het kreeg ook over de hele linie lovende kritieken, waarbij recensenten Duvall prezen vanwege zijn gegronde en genuanceerde kijk op geloof. Niemand was echter zo complimenteus als Roger Ebert.
Roger Ebert hield van The Apostle vanwege zijn unieke, subtiele en serieuze visie op geloof
Robot Duvall investeerde uiteindelijk vijf miljoen dollar van zijn eigen geld om ‘The Apostle’ te maken, dat uiteindelijk werd gedistribueerd na vertoning op het Toronto International Film Festival in 1997. Het heeft lang geduurd, maar toen de film in december 1997 in première ging, was het de moeite waard. Duvall zag ‘The Apostle’ duidelijk als een manier voor films om het evangelische geloof eindelijk serieus te nemen. Dit betekent niet ‘serieus’ in de zin dat het een ongekwalificeerde benadering van de christelijke overtuigingen zelf vergt, maar in de zin dat het de personages behandelt als echte, gebrekkige mensen en niet schuwt om hun eigen worstelingen met het geloof te tonen.
Zoals Roger Ebert het zag, had Duvall een script gemaakt dat ‘de personages in een ongewoon scherpzinnig licht ziet’, waardoor ze ‘de complexiteit en spontaniteit van mensen in een documentaire’ krijgen. Duvall was altijd een meester in het creëren van concrete karakters die het gevoel gaven dat hij leefde, en bracht een naturalistisch element in elke rol die hij speelde. Met ‘The Apostle’ bracht hij hetzelfde gevoel van realisme in het hele project, door een script te schrijven dat Ebert omschreef als ‘verrassend subtiel’. “Er is geen voorverpakte, geprefabriceerde verhaallijn met voorspelbare tussenstops onderweg”, schreef de criticus. “In plaats daarvan voelt de film levend alsof het een documentaire is over de dingen die op dit moment gebeuren.”
Toegekend, Ebert gaf ook de controversiële film “Watchmen” van Zack Snyder een perfecte score EN Samuel L. Jackson’s middelmatige thriller ‘Lakeview Terrace’. Maar hij was niet de enige criticus die van ‘The Apostle’ hield, wat vandaag de dag nog steeds een bewijs is van Duvalls buitengewone talent voor nuance en subtiliteit.
