Zie je deze simulaties als een manier om de natuur dichter bij het publiek te brengen of als commentaar op onze groeiende afstand tot de natuur?
Ik besef steeds meer dat het in de eerste plaats een fascinatie is. Ik vind het heel interessant dat we wezens zijn die naar ons huidige moment kijken via herinnering en verwachting. Het is de enige manier waarop je water of een storm in een bewegend stuk stof kunt zien. Er is geen andere verklaring waarom we iets anders kunnen zien dan stof als stof. Je hebt op dat moment een herinnering nodig die je vertelt: “Hé, gisteren zag ik wolken en ze leken op deze stof.” Dus je brengt het naar je huidige moment, en dan verwacht je er ook iets van, en dat leidt je tot deze zeer onlogische conclusie.
Ik werk samen met deze akoestische ecoloog, Gordon Hempton, en hij confronteerde me met het idee dat we naarmate we ouder worden erg geconditioneerd raken. Het hangt ervan af waar ter wereld je bent, maar over het algemeen word je beïnvloed door je zintuigen, ze worden gefilterd. Je ogen worden gefilterd op de dingen waaraan je gewend raakt, je oren worden gefilterd op de dingen waaraan je gewend raakt. Deze luisteroefening doet hij met microfoon en koptelefoon en neemt op in het veld. Ik heb veel veldopnames gemaakt, en het is altijd grappig omdat je in deze vertrouwde ruimte terechtkomt, zelfs in je eigen huis, en dan kleiner wordt, en plotseling merk je dat je op een heel onbekende plek loopt. En als je dan de koptelefoon afzet, hoor je nog veel meer. Zelfs zonder koptelefoon, als je naar het zwakste geluid luistert, als je je ogen sluit en luistert, voelt het alsof je oren langer worden. De microfoon is belangrijk, Gordon zegt dat het een hersenloze machine is. En als je die microfoon en die koptelefoon gebruikt, en je de wereld een beetje verhoogt, denk ik dat dat een metafoor is voor het werk dat ik maak. Het zijn in zekere zin microfoons.
Een regisseur zei ooit tegen mij: “Boris, jij maakt eigenlijk plastic bomen.” En ik vond deze analogie heel interessant, omdat het voor ons iets heel normaals is om met Kerstmis een plastic boom te kiezen in plaats van een echte, of om een plastic plant in huis te zetten. En ja, ik maak hele complexe, maar het blijven plastic bomen. Dit besef van ons als soort en de observatie van Gordon, die weer heeft leren luisteren en leven via de microfoon en koptelefoon, is mooi, maar het is ook grappig dat hij het instrument nodig heeft. Wij zijn een op gereedschap gebaseerde soort.
Hoe meer ik deze werken maak, hoe meer ik zie dat ze eigenlijk niet over het onderwerp gaan waar ze over lijken te gaan. De stukjes stof lijken over wind of water te gaan, maar het gaat ook over het feit dat je die dingen erin kunt zien. Misschien zijn ze een spiegel voor ons.
Bovendien zou het erg arrogant zijn om te zeggen dat ik mensen dichter bij de natuur breng. Het is niet waar. Ik denk dat ik ze er veel meer van af duw. Maar ik zou ze wel wat dichter bij elkaar kunnen brengen.
