Ik plaatste Chiharu Shiota in een onmogelijke positie. Ze staat vooral bekend om haar grootschalige kunstwerken gemaakt van enorme, ingewikkelde netwerken van draden en heeft haar unieke praktijk ontwikkeld om de oneindige speculatieve configuraties van menselijke verbindingen tastbaar te maken – iets dat eerder moet worden ervaren dan gedefinieerd. Maar door haar te vragen haar nieuwe tentoonstelling te beschrijven, Draden van het leven in de Hayward Gallery sleep ik haar terug naar een reducerende taalwereld. “Als ik mezelf in woorden wilde uitdrukken, als ik Ik zou het kunnen leg het uit in woorden, ik schrijf het liefst”, zegt hij. “Dus ik wil visueel bouwen en ik wil visueel creëren. Wat ik wil beschrijven gaat verder dan woorden.”
De gerenommeerde performance- en installatiekunstenaar woont sinds 1996 in Berlijn, maar is geboren en bracht haar vormingsjaren door in Japan. Zijn monumentale installaties onderzoeken het geheugen, het samenleven, het lichaam en het bewustzijn en putten uit kunst Rode-snaartheorie (of Akai het), een veelgebruikt concept in Japan dat suggereert dat onze meest betekenisvolle ontmoetingen onvermijdelijk zijn omdat we verbonden zijn door draden die verstrikt kunnen raken maar nooit breken. Shiota’s werk stelt deze mystieke draden voor als iets alomtegenwoordigers, maar nog steeds magisch, dat alles en iedereen overspoelt. “Als je in een samenleving leeft, moet je een band met iemand hebben – dat is onvermijdelijk”, zegt hij. “Er is altijd een verband. Ik wilde alleen het verband laten zien; ik wilde het zichtbaar maken.”
“Ik heb kunst en schilderkunst gestudeerd, maar wat ik ook schilderde, het voelde alsof ik iemand kopieerde; het leek allemaal op het werk van iemand anders. Ik stuitte op een blok. Op dat moment had ik een droom waarin ik in een schilderij liep – eigenlijk herinner ik me daarin de geur van olie – en ik dacht: ‘Hoe kan ik dit schilderij beter maken? Hoe kan mijn beweging dit schilderij beter maken?'” Toen ze wakker werd, begon ze haar lichaam te versieren met rode verf, wat haar ertoe zou brengen op zoek te gaan naar materialen om haar verder te brengen. het platte oppervlak van het canvas. Dit gevoel van ‘tekenen in de ruimte’ is voelbaar; zijn installaties geven het gevoel dat je enorme geometrische ontwerpen binnengaat, of soms monsterlijke en massieve krabbels.
Het eerste werk van Shiota, dat zich door de ruimtes van de bovenste galerij van Hayward beweegt, neemt de kamer in beslag vanaf het plafond en valt van bovenaf binnen als een monolithisch rood net waaraan honderden verschillende sleutels hangen. Shiota begon in 2015 met het verzamelen van sleutels. “Ik was zes maanden zwanger en kreeg toen helaas een miskraam. Drie maanden later overleed mijn vader, dus ik was behoorlijk depressief en ik wilde heel graag iets kleins vasthouden, iets wat voor mij kostbaar was. Toen begon ik met het verzamelen van sleutels”, herinnert ze zich. Hoewel het alledaagse voorwerpen zijn, bevatten sleutels een diepe symboliek en betekenis. Hier, in Shiota’s installatie, worden ze getransfigureerd door een gevoel van magie; elke sleutel heeft een verhaal en geschiedenis.
Letters of Thanks hangt honderden bedankbrieven op, geschreven door het publiek, in trapsgewijze draden die een betoverd pad vormen naar de derde grote installatie van Threads of Life. Tijdens de slaap beschikt het over een reeks sobere bedden met een metalen frame, omwikkeld met chaotisch zwart draad. Het effect is verontrustend, de schaduw van een sprookje of een nare droom. Dit stuk houdt verband met Shiota’s vroege experimenten met draad. Ze beschrijft de tijd waarin ze voor het eerst van Japan naar Duitsland verhuisde en zich gedesoriënteerd voelde nadat ze in de eerste drie jaar negen keer was verhuisd. “Ik wist letterlijk niet waar ik was als ik ’s ochtends wakker werd. Ik begon touwtjes aan mijn bed te hangen om een soort fysieke ruimte te creëren. Ik wilde die grens creëren, of die niet-grens. tussen droom en werkelijkheid”. Hoewel de slaap voor de kunstenaar een soort dood oproept (“omdat je tijdens de slaap geen bijzondere herinneringen of herkenningen hebt”), zijn de draden een manier geworden om haar te verbinden met het leven, en met een herkenbare wakende realiteit.
Ik kan het niet laten om nogmaals bij Shiota aan te dringen op nauwkeurigere definities van dit uitgebreide, allesomvattende idee waarmee hij fysiek worstelt. Kun je mij vertellen over een belangrijk moment waarop je dit gevoel van verbondenheid ervoer? Heb je ooit een gevoel van buitengewone herkenning gevoeld bij een vreemde? al gezien – dat hun ontmoeting voorbestemd is? Ik wil dat er een verhaal is, maar ze blijft enigmatisch. Het zal eindeloze draden repareren, maar het zal geen draad spinnen. “Ik heb het gevoel dat dit concept van een rode draad, van het verbinden van het lot, in mijn dagelijks leven een veel voorkomende uitdrukking is in het Japans. We gebruiken het veel. Het kan een partner zijn, of de mensen met wie ik werk in mijn studio. Ik voel het in het dagelijks leven, ik voel het overal.”
Chiharu Shiota: Draden van het leven is tot en met 3 mei 2026 te zien in de Hayward Gallery in Londen.
