Waar het boek echt tot stand kwam, lag in de stille, beklijvende verbindingen tussen beelden die ‘de ondergang en het gevoel van onzekerheid’ vastlegden toen ze opgroeiden in de ‘derde wereld’ waarin ze opgroeiden, waarvan ze ontdekten dat deze genetisch bestond uit verlaten plaatsen, fragiele objecten, industriële overblijfselen, sporen van ecologische ineenstorting en momenten van botsing tussen de natuur en menselijke structuren. In Onzekerhedende botsing van beelden zet overal een onheilspellende toon: waar de ene foto een hand toont die een delicaat kristal vasthoudt, toont de begeleidende foto een kapotte voorruit. Waar de ene kant van de pagina een vervallen badkamergootsteen toont, toont de volgende kant een omgekeerde foto van aanvalsgeweren opgesteld tegen de muur. Yihan en José laten de kijker het verhaal creëren, hoe onzeker en open het ook mag zijn.
Het duo voelde zich aangetrokken tot fragiele, over het hoofd geziene of onopgeloste onderwerpen, geïnspireerd door “de duizelingwekkende aard van het besef dat ze aan de rand van de grotere wereld leefden.” De foto’s hebben een fascinerend textuurspel: in het ene tweeluik toont een televisie wazige statische elektriciteit en daarnaast toont een beeld een bijna kosmische, glinsterende regenbui. Het hercontextualiseert regen als een soort natuurlijke stilte die in de lucht voorkomt. Maar beide beelden leggen het tussenliggende van plaatsen vast, het tussenliggende van kanalen en het tussenliggende van land en wolken.
“Deze beelden gaan niet over China of Chili als nationale identiteiten. Ze gaan over hoe het voelt om op te groeien op plaatsen waar alles sneller verandert dan je kunt verwerken”, zegt José. “We komen allebei uit regio’s die worden gekenmerkt door transformatie – politiek, ecologisch, economisch – en deze trillingen dringen op natuurlijke wijze door in het werk.” In geografische zin kun je de trillingen zien als een soort quasi-trauma, een trilling die iets veel ergers had kunnen zijn, zoals een aardbeving of een overstroming. Diezelfde spanning wordt doorgegeven Onzekerhedende onzekerheid over wat had kunnen gebeuren, wat er had kunnen gebeuren. Dit omgevingsgeweld manifesteert zich in foto’s van de kaken van een hond, van een brand, van een steen die op water valt, van een verpletterd insect, van een dode vogel: natuurlijke gebeurtenissen die wilde mogelijkheden bieden.
“In de beelden van Yihan zie je de overblijfselen van de versnelde transformatie van China in de vorm van een precaire infrastructuur en bedreigingen voor de natuur”, zegt José. “In José’s beelden kun je echter de littekens van de Chileense extractieve economieën zien in de overblijfselen van grote machines en industrieel afval”, legt Yihan uit. “Deze parallellen waren onbedoeld, maar we ontdekten dat overal in ons verleden sporen van de versnelde industrialisatie van de 20e eeuw aanwezig waren.” Door verval te aanvaarden als een natuurlijk proces, misschien zelfs als een mooi proces, wordt het hoofdthema van het boek samengevat in de foto van twee dode konijnen, een wit en een zwart, die elkaar in eeuwige stilte vasthouden. Maar samen worden ze een yin-yang-symbool, een acceptatie van leven en dood.
