‘Ik ben met de lantaarns op pad, op zoek naar mezelf.’ – Emily Dickinson
Gelegen aan de rand van een bos in Kuala Lumpur, Maleisië, een etherische nieuwe plantensoort werd gevonden. De ongrijpbare Thismia selangorensis, een variant van de sprookjeslantaarn, bloeit met een lichtroze, doorschijnende paraplu en ranken die naar de hemel reiken. Het brengt een groot deel van zijn ongewone bestaan door, verborgen onder de grond en in boomholten. Omdat het een mycoheterotroof is, voedt het zich parasitair met onzichtbare mycorrhiza-schimmels.exploiteren en voeden van hun netwerken.
Mycoheterotrofen zijn er maar weinig in het plantenrijk. Van sommigen 400.000 bekende plantensoorten in de wereld zijn er slechts ongeveer 500 mycoheterotrofen. De meeste planten vormen onderling symbiotische relaties met mycorrhiza-schimmels: de planten zetten zonlicht om in suiker om de schimmels te voeden, en de schimmels voorzien de planten op hun beurt van water en voedingsstoffen uit de bodem. Maar degenen zoals de sprookjeslantaarn ’trick’-paddenstoelen die verbonden zijn met andere symbiotische planten, en nemen wat hen wordt aangeboden er niets voor teruggeven.
De sprookjeslantaarn is gehuld in mysterievooral de buitenaardse bloemen. Hij bloeit onregelmatig en vertoont delicate bloemen bedekt met koepelvormige toppen, ook wel mijters genoemd, die hem kunnen beschermen tegen regen (wat gebruikelijk is in Kuala Lumpur en behoorlijk zwaar kan zijn tijdens het moessonseizoen). Dit ornament wordt vergezeld door even mysterieuze als delicate tentakels die chemicaliën kunnen afgeven om de opkomst van de bloem aan te kondigen – een zeldzame vondst op de bosbodem.
Afgezien van hun grillige uiterlijk, hebben sprookjeslantaarns een toepasselijke naam. In de Noord-Europese folklore staan feeën bekend om hun bedrog en geheimhouding. In de middeleeuwen werd gevreesd dat ze mensenkinderen inruilden voor vormveranderaars, waarbij ze kinderen uit hun wieg naar onzichtbare rijken brachten. Goblins, goblins en feeën kunnen welwillende gidsen of ondeugende grappenmakers zijn, die verschijnen voor wanhopige reizigers die op zoek zijn naar Vind je weg door het bos.
We leven in een tijdperk van sprookjeslantaarns. Overal om ons heen zijn gesluierde entiteiten die onze energie, aandacht en welzijn stelen. Het nieuws, de sociale media en onze apparaten beroven ons van vreugde en ons concentratievermogen, en voeren ons naar sferen die verborgen zijn achter de glitter van metaal en glas. We hebben ons dwalen ingeruild voor scrollen, maar we zijn nog steeds verdwaald. De invloed van deze krachten op onze geestelijke gezondheid is ondergronds, maar wijdverbreid.
Studies tonen aan dat sociale media en digitale technologie, met name korte inhoud en frequente meldingen, verband houden met een kortere aandachtsspanne en hogere niveaus van angst en depressie. Opkomend onderzoek suggereert dit verslaving aan spiegels: Dopamine-pieken belonen ons voor swipen, algoritmen die zijn afgestemd op ons gedrag kapitaliseren op onze inspanningen, en verlatingsangst zorgt ervoor dat we teruggaan. Ik zeg niet dat deze platforms geen voordelen bieden, maar ik maak me er wel zorgen over het zijn meer parasieten.
Dus waar zijn we naar op zoek? Wijzelf, anderen. Verbinding, erbij horen. Ontsnapping, nieuws. Er wacht nog steeds een wereld om ontdekt te worden buiten onze heldere schermen, vol nog niet nader genoemde wonderen. Nu het nieuwe jaar aanbreekt, wil ik mijn aandacht daar zoveel mogelijk op richten. En niet alle ontdekkingen worden gedaan met een lantaarn, op zoek naar zeldzaamheden aan de oppervlakte. Het bizarre is onvoorspelbaar. Het kan uitgestrekt zijn in bloei, ondergronds en verborgen van binnen.
