“Gemeenschap en conversatie”: het Fendi-debuut van Maria Grazia Chiuri

Ongeveer twee jaar geleden, in de zomer vlak voor de Olympische Spelen in Parijs, interviewde ik Maria Grazia Chiuri in haar toenmalige kantoor bij Christian Dior. We hebben het er uiteindelijk over gehad Fendiveroorzaakt door de (zeer, zeer goede) Franse tv-serialisatie van het leven van Karl Lagerfeld in de jaren zeventig met in de hoofdrol een stoïcijnse Daniel Bruhl met veel donkere brillen, die hopelijk binnenkort voor een tweede seizoen terugkeert. Vaak wordt vergeten dat Chiuri met Lagerfeld samenwerkte Fenditien jaar voordat hij aan zijn veelgeprezen periode bij Valentino begon. Het waren duidelijk niet de jaren ’70, maar de show bracht zijn herinneringen naar boven, zei hij. Lagerfeld was een vluchtige, bezoekende aanwezigheid: zijn meest directe herinneringen waren die van de vijf Fendi-zussen, Alda, Anna, Carla, Franca en Paola. “Er was geen ego. Ik herinner me dat we destijds allemaal in het meervoud spraken. ‘Wij denken. We hebben het gedaan'”, zei hij. “Gemeenschap. Een gesprek.”

Chiuri hervatte zijn gesprek met Fendi. Op een moment dat de cirkel rond was, zo’n 18 maanden nadat we elkaar hadden gesproken, keerde ze terug naar huis: herfst/winter 2026 markeert haar debuut. De laatste keer hielp ze toezicht te houden op accessoires, vanaf 24-jarige leeftijd in 1989. Tegenwoordig is ze geïnstalleerd in de nieuw gecreëerde rol van creatief directeur, waardoor ze zicht heeft op het hele Romeinse rijk. Passend, en het moet indrukwekkend gezegd worden, gebeurt dit vanuit het Colosseum, het enorme Paleis van de Italiaanse beschaving net buiten de Eeuwige Stad. Terugdenkend aan die ideeën van gemeenschap en conversatie noemde hij zijn debuutcollectie Less I, More Us – een uitdrukking van het collectieve karakter van de ateliers en ontwerpstudio’s die ten grondslag liggen aan elke mode-onderneming, maar ook bijzonder suggestief voor de familie in het hart van Fendi.

De terugkeer naar Fendi was blijkbaar een zeer suggestieve ervaring voor Chiuri. “Eerlijk gezegd moet ik zeggen dat ik veel geluk heb gehad om bij de Fendi-familie te beginnen”, zei ze. Het is werkelijk een buitengewoon gesprek dat ik heb gehad, nog voordat er geruchten waren dat hij naar Rome terugkeerde. Maar achteraf gezien wordt zijn diepe genegenheid voor het huis duidelijk, hoe het het heeft gevormd en waarom hij natuurlijk graag nog een keer terug zou willen keren. “Het was echt een gemeenschappelijke manier van samenwerken, waarbij iedereen – zelfs ik, die toen nog heel jong was – zijn mening kon uiten. Ik kon iets voorstellen, ze waren nooit bekrompen. Ik denk dat op de een of andere manier ook mijn activisme van deze vijf vrouwen komt.” Terug in Parijs pauzeerde hij even. Beschouwd. “Ik bedank ze gewoon voor wat ze mij hebben doorgegeven, en voor de manier waarop ze mij de kans hebben gegeven om mezelf te uiten, zonder bang te zijn.”

Dat was zonder twijfel een onbevreesde tijd voor Fendi. Samen met Pierpaolo Piccioli werkte Chiuri voor het merk tijdens het cruciale decennium van de jaren negentig, toen Silvia Venturini Fendi de Baguette uitvond – destijds misschien wel de meest invloedrijke tas sinds de Chanel 2.55 – en het huis een turboboost gaf van excentrieke bontleverancier tot wereldwijde accessoiredominantie. Het meerderheidsbelang werd verworven door een joint venture tussen LVMH en de Prada Group in 1999, het jaar waarin ze vertrok (LVMH werd enige eigenaar in 2001).

Dit jaar bestaat Fendi 101 jaar en dat is niet makkelijk uit te spreken. Maar Chiuri’s collectie was in zekere zin een Fendi 101. Hij begon met het opnieuw configureren van het logo, een standaardpraktijk voor een aankomend creatief hoofd. Maar Chiuri besloot het terug te brengen naar het origineel, geretoucheerd door grafisch ontwerper Leonardo Sonnoli. Er was natuurlijk de Baguette, op bevredigende wijze retrograde van Chiuri, die opnieuw dubbele gespen toevoegde aan de riem die in de loop der jaren met karabijnsluitingen was gemaakt. Het was ook, zoals oorspronkelijk, een canvas voor verkenningen van borduur- en handwerktechnieken, vaak inconsequent gecombineerd met functionele stukken zoals overalls of cargoshorts, om de kostbaarheid ervan te onderstrepen. De strakke halsbandjes – lieflijk in het wit, soms van leer of gerecycled bont – waren meer dan een knipoog naar Lagerfeld, afkomstig uit een van zijn collecties uit 1986. En er waren nog andere dingen, zoals accenten van dat kenmerkende Fendi-geel in de shirts, op de sokken en in de vacht, hoewel die van Chiuri opnieuw was gemaakt en opnieuw vorm had gekregen van bestaande kledingstukken. De demonstranten buiten wisten het niet en het kon hen ook niets schelen: het is een controversieel onderwerp. Maar hij bracht Fendi’s vaardigheid ook tot uitdrukking door middel van borduurwerk dat de jaren twintig weergalmde, fijne kant en op maat gemaakte kledingstukken: voor haar en voor hem waren Chiuri’s eerste herenkledingvoorstellen. Er waren ook een aantal sjaals in voetbalstijl, ingelegd met het cijfer 5 en de woorden “zusjes”. Dit was Chiuri’s directe eerbetoon aan de vrouwen die Fendi vormden, en ook aan de vrouwen die haar vormden.