In minder dan tien jaar is Celia Rowlson-Hall Hollywood’s favoriete choreograaf voor hedendaagse dans geworden. Hier vertelt ze over het worden van een ontvanger van God in de wildernis door Mona Fastvold vintage muziek
“Het is grappig, ik had zo’n moeder; ik ben opgegroeid met een zeer standvastige vrouwelijke leider in mijn leven.” Celia Rowlson Hall spreekt tot mij vanuit de staat New York, reflecterend op zijn choreografie voor de nieuwe film van regisseur Mona Fastvold, Ann Lee’s testamentover het leven van de gelijknamige – en standvastige – Ann Lee (Amanda Seyfried). Lee was lid van de 18e-eeuwse Shaker-beweging, een tak van het quakerisme waarbij muziek en dans centraal stonden in hun aanbidding. De film is een muzikale odyssee en volgt Lee’s reis vanaf haar geboorte in Manchester tot haar dood in de Shaker-kolonie die ze in de Verenigde Staten stichtte.
Rowlson-Hall, geboren in Virginia, verhuisde na zijn studie naar New York om hedendaagse dans te beoefenen en bleef een uitgebreide creatieve praktijk opbouwen. De choreografie voor een MGMT-muziekvideo uit 2008 wakkerde de liefde voor filmmaken aan, en naast choreografie heeft hij sindsdien zijn eigen korte films en muziekvideo’s geschreven en geregisseerd (meest recentelijk voor Cameron Winter). Al meer dan twintig jaar creëert Rowlson-Hall in tv en film beweging voor alles, van indiefavorieten als Girls en Daarna tot de horrorkaskraker Smile 2. Ook speelde hij een kleine rol in de Charlotte Wells-film Na de zonchoreograferen van de pulserende slotscène. Nadat ze haar had ontmoet op de set van Gossip Girl toen ze allebei model waren, had Rowlson-Hall een lange creatieve dialoog met Fastvold, waaronder samenwerking met haar partner, de regisseur. Brady Corbetop Vox Lux in 2018.
Tijdens gesprekken is Rowlson-Hall vol van een voortstuwende creatieve energie, en het is geen verrassing dat ze klaar lijkt om het soort geweldige moment te beleven dat Hollywood choreografen sinds de hoogtijdagen van de studiomusical niet meer heeft geschonken. Aankomende projecten zijn onder meer Kristoffer Borgli’s levendige A24-voertuig The Drama, met in de hoofdrollen Robert Pattinson en Zendaya, en Charlie Polingers psychologische horror The Plague. Terwijl hitmusicals misschien vasthouden aan een Broadway-dansstijl die pop en pantomime combineert, sluit hedendaagse dans veel meer aan bij het moderne idioom, en het steeds meer in de schijnwerpers zetten is iets wat Rowlson-Hall samen met haar collega’s viert: “Het is spannend om te zien wat we graag doen in meer dan twee seconden.”
Na zoveel jaren in de industrie was het werken aan deze film persoonlijker dan Rowlson-Hall had verwacht, en in de loop van het project ontwikkelde ze een diep begrip van Lee’s fysieke en spirituele realiteit. ‘Ik heb altijd graag gebeden’, zegt ze, ondanks het feit dat ze de kerk waar ze opgroeide verliet. Rowlson-Hall groeide op als Christian Scientist, een dogmatische sekte die ook werd gesticht door een vrouw die in spirituele genezing gelooft en, net als de Shakers, geen pastors heeft. “Om naar een plek te kunnen gaan die een religie is en een gebed dat niet de mijne is, en daarbinnen creatieve expressie en vrijheid te hebben… moet ik beslissen hoe gebed er op dit moment uitziet.”
Voor de Shakers was het aspect van gebed extatische zang en beweging. Rowlson-Hall wist dat haar choreografie niet alleen ‘het traject van (Lee’s) leven’ moest vertellen, maar ‘het traject van haar lichaam, wat ze haar hele leven heeft doorstaan, en hoe dat kan worden gezien en gevoeld door middel van beweging en dans.’ Lee’s lichaam is het hart van de film; lijdt, streeft, prijst, breekt, geneest en verdraagt. Na het verlies van vier kinderen tijdens de bevalling en de kindertijd wordt Lee gevangengezet en geïnstitutionaliseerd.
Deze beproevingen geven aanleiding tot een reeks openbaringen, die haar zalven als de wederkomst van Christus en haar ervan overtuigen dat alle seks (zelfs in het huwelijk) geestelijk verdorven is. Vereerd als “Moeder Ann”, steeg ze naar het hoofd van de Shakers en predikte haar volgelingen totale onthouding. Ondanks dit strikte celibaat waren de Shakers voor hun tijd uitdagend radicaal; extreme pacifisten die in gemeenschappen leefden, waren een krachtige voorstander van de gelijkheid van geslacht en ras. Deze verheffing van het vrouwelijk geslacht stelde Lee in staat zichzelf als leider te positioneren en voedde uiteindelijk de meeste externe vervolging van hem en de Shakers.
Het overstijgen van de lasten van het vlees met het vlees is een centrale spanning in het hart van de film. Hoe kun je het lichaam ontkennen als het de motor is die je gebed aandrijft? In de vroege scènes ziet de Shaker-cultus hen kronkelen in een spontane orgiastische waanzin, een sublimatie van seksueel verlangen in de extase van collectieve toewijding, uitputting als middel tot zuivering. Deze scènes waren gebaseerd op historische verslagen van ‘raves die de hele nacht duurden’, waardoor Rowlson-Hall zich afvroeg: ‘Hoe zou mijn lichaam eruit zien? Zou ik zelfs nog kunnen staan na tien uur dansen?’
De ademhaling van bewegende lichamen accentueert de film, uitgewerkt in de soundtrack van de componist Daniëlle Blumberg. Rowlson-Hall zegt dat het luisteren naar de vroege schetsen van Blumberg informatief was voor haar werk: “Ik hoorde deze ademhaling en ik wist dat ik de ademhaling in de dans moest choreograferen.” Werken aan haar balletachtergrond, waardoor je ‘doet alsof je bent‘wat je doet is niet fysiek belastend.’ – Rowlson-Hall omarmde de feilbaarheid van vlees en bloed van de gelovigen. ‘Het heeft me echt geholpen de manier waarop ik over choreografie en het lichaam dacht, op te schudden.’
Seyfrieds lichaam beïnvloedde veel van wat er in de laatste danssequenties ging. “Amanda heeft prachtige, zeer expressieve handen, (dus we) vertellen zoveel verhalen alleen door haar handen”, zegt Rowlson-Hall. De handen werden toen de sleutel tot het ontsluiten van de beweging van alle Shakers: “Deze mensen waren geen professionele dansers. Ze werkten met hun handen. En dus waren ze deze kleine zenders van God.” Voor Lee, die analfabeet was, werd aanbidding een vorm van massacommunicatie.
“Ontvangt u of geeft u?” Dit is de bedoeling die Rowlson-Hall de cast aanmoedigde om bij elke uitzending rekening mee te houden. Het werpen van de handen van de borst naar de lucht, of soms het tegenovergestelde, het vasthouden van de lucht aan het lichaam, komt overal voor. Zowel smeekbede als vermaning wordt dit systeem van tekens en gebaren een taal op zichzelf: “Neem deze pijn van mij weg, neem deze schuld van mij weg, ik wil het weg” of, omgekeerd: “O God, ik heb zoveel liefde voor U.”
In de laatste scènes van de film is de Shaker-cultus geëvolueerd naar iets ordelijkers. Concentrische slingers van mannen en vrouwen komen samen in een harmonieuze toewijding van gesynchroniseerde lichamen. Deze latere dansen zijn geïnspireerd door illustraties gevonden door Fastvold, maar ook door opnames in historische Shaker-gebouwen in Massachusetts, waaronder een bolvormige schuur. “De energie was echt geweldig”, herinnert Rowlson-Hall zich. “Ik dacht bij mezelf: ‘Natuurlijk tekent een vrouw een ronde schuur…’ Ik wilde dat de choreografie aan het einde dit zelfvertrouwen en deze rondheid zou hebben: ‘Ik ben eruit gestapt en nu keer ik naar mezelf toe.’ Er is geen sprake van verlies of gebrek aan macht; de kracht is het lichaam binnengetrokken.
Met al deze lichamen en gevoelens in beweging doet The Testament of Ann Lee fantastisch werk door de dans zelf te laten zien, en Rowlson-Hall is bijna evangelisch over het succes van de holistische benadering die het team heeft gevolgd, vergeleken met eerdere projecten: “Ik schreeuw het van de daken!” verklaart. Fastvold en cameraman William Rexer woonden alle vroege dansrepetities bij, waarbij ze scènes blokkeerden, camerabewegingen aanpasten en samen choreografeerden. “Het is heel moeilijk om de dans te filmen. Het is echt alsof de camera en de (lichamen) samen moeten dansen. Ze moeten op één lijn liggen.”
Uiteindelijk was Rowlson-Hall erg ontroerd door Lee’s onwankelbare toewijding: “Ze was een vrouw die alleen maar gaf, gaf. En dan raakt ze bijna in de vergetelheid omdat er geen ego was.” Het is iets waar ik bij stil blijf staan, dat idee van ego: het is moeilijk om niet een bepaalde mate van kennis in Lee’s ijver te lezen. Rowlson-Hall is het daar niet mee eens, maar geeft toe dat Lee misschien een bepaalde instelling nodig had om te overleven – “een kleine illusie”, zoals ze het zegt, “maar ik heb het gevoel dat ze eigenlijk gewoon een vastberaden vrouw in deze wereld was die haar niets bood.”
Rowlson-Hall heroverweegt hoe we gebed opnieuw kunnen vormgeven en reflecteert op wat het meest verrassend was aan de choreografie van dit project. Over het algemeen word je van urenlang dansen in de studio gewoon moe, zegt hij, maar deze keer was het anders. “Met iets in deze beweging recycleerde de energie zichzelf en konden we opnieuw gaan. En ik denk dat dat is wat je zou willen dat gebed is: dat je er energie uit haalt, je wordt niet leeggezogen.”
The Testament of Ann Lee draait op 27 februari in de Britse bioscopen.
