We weten allemaal dat androïden waarschijnlijk dromen van elektrische schapen, maar echte astronauten dromen waarschijnlijk van rustiger weilanden. ‘Het ISS maakt echt veel lawaai’ Dr. Kris Lehnhardt vertelt Achteruit. Lehnhardt is hoogleraar spoedeisende geneeskunde en de directeur ruimtegeneeskunde aan het Health Science Center van de Universiteit van Texas in Houston, en wijst erop dat als je het soort persoon bent dat in slaap valt met het geluid van een ventilator of andere apparaten, je meer zult hebben dan je aankan op het internationale ruimtestation.
Slapen in het ISS gaat niet alleen over een vredig uitzicht op de aarde en het zachte gezoem van een ruimteschip in Star Trek-stijl dat je in een contemplatieve mindset brengt. De waarheid is dat slapen in de ruimte niet alleen luidruchtiger is, maar in veel opzichten ook veel moeilijker – en vooral belangrijker. Hoe lost NASA dit probleem op? Het antwoord is belangrijker dan je zou denken.
De Amerikaanse NASA-astronaut Kent Rominger en de Canadese CSA-astronaut Julie Payette bemannen het ISS in 1999.
In het ISS kan niemand je horen schreeuwen
Dus, hoe luid is het ISS? “Alle ventilatoren en alle motoren en alle andere dingen daarboven maken lawaai”, zegt Lehnhardt. “Dus een van de dingen die we in de ruimte moeten doen is het gehoor van de astronauten en hun cognitieve vermogen, om zo te zeggen, beschermen tegen het omgevingsgeluid van het ISS, dat Erg sterk.”
Je kunt het gemakkelijk vinden YouTube-loops en andere bronnen die omgevingsgeluid op het ISS afspelen, en bij een redelijk volumeniveau zou een niet-astronaut deze witte ruis ontspannend kunnen vinden. Nogmaals, dit soort dingen worden geromantiseerd in sciencefiction- en slaap-apps. Een soundscape in de populaire Calm-app simuleert zelfs een fictieve ‘Starship Engine Room’, in navolging van de opmerkingen van Brad Boimler (Jack Quaid) in Star Trek: lagere dekken toen hij opmerkte: “Soms neurie ik warp-drive-geluiden alleen maar om mezelf te kalmeren.”
De kloof tussen de zoete sciencefiction van de slaap van astronauten en de huidige realiteit wordt hoofdzakelijk gemeten in decibel. “Er is een behoorlijk hoog decibel standaardgeluid in het ISS waar astronauten veel over praten, en het is erg verontrustend voor hen”, zegt Lehnhardt. “Je zou zeggen dat de oplossing voor dit probleem simpelweg gehoorbescherming is, en gehoorbescherming wordt op veel verschillende manieren gebruikt.”
Maar het probleem is dat de oortelefoons en oordopjes die worden gebruikt om de kakofonie van het ISS te blokkeren het geluid niet volledig kunnen elimineren, omdat astronauten de alarmen moeten kunnen horen. “Er is een heel dunne lijn tussen hoe we omgaan met achtergrondgeluid en hoe we het stil genoeg maken om te kunnen slapen.”
STS-41-D bemanningsleden Michael L. Coats en Steven A. Hawley vallen in slaap terwijl ze naar muziek luisteren op het benedendek van de shuttle Ontdekking, 1984.
Ruimtegrenzen/archieffoto’s/Getty Images
Zweven voorbij bedtijd
Zoals Lehnhardt opmerkt, is de slaap die plaatsvindt in een baan om de aarde een microkosmos van wat de toekomst van alle ruimtevaart in petto heeft. Om te beginnen: hoe verder we in de ruimte komen, hoe minder we het eens kunnen worden over het concept van ‘nu’. Verschillende tijdzones op aarde kunnen vreselijke slaaptekorten voor reizigers veroorzaken, maar een jetlag op onze planeet is niets vergeleken met het 24-uursschema van degenen die zich in een baan om de aarde bevinden.
Een jetlag op onze planeet is niets vergeleken met het 24-uursschema van degenen die zich in een baan om de aarde bevinden.
“Het ISS leeft hoofdzakelijk op Greenwich Mean Time, en we doen dit om te coördineren met alle internationale partners over de hele wereld”, zegt Lehnhardt. “Maar vanwege de orbitale mechanica en de timing van lanceringen komt er soms een voertuig langs om vracht af te leveren bij het ruimtestation, en het is ‘midden in de nacht’ in de ruimte.”
Dit betekent dat astronauten van tevoren een ‘slaapverschuiving’ moeten ondergaan, om ervoor te zorgen dat ze hun slaapquota bereiken. Het idee van een ruimtevaarder met blauwe ogen, die alleen van koffie en stimulerende middelen moet leven om wakker te blijven, is realistisch noch praktisch. En net als veel andere aspecten van de ruimtevaart wordt de slaap van astronauten zwaar gecontroleerd en gereguleerd.
Maar afgezien van het feit dat het luid is en een vast schema volgt, hoe is het eigenlijk om in de ruimte te slapen? Hoe verschilt het fundamenteel van slapen op aarde? Droom jij anders in de ruimte?
“Zelfs terwijl je slaapt en met je ogen dicht, kun je in de ruimte dingen zien die je anders op aarde niet zou zien.”
‘Veel astronauten houden een dagboek bij, en sommigen van hen hielden een tijdje dagboeken bij en praatten over slaap, dromen en de ruimte,’ zegt Lehnhardt, en merkt op dat de praktijk van het bijhouden van dromen van astronauten teruggaat tot de tijd van de Apollo-missies, en tijdens die beroemde missies ‘zijn er een aantal interessante verhalen over verschillende soorten dromen in de ruimte of hoe ze dromen tijdens ruimtevluchten…astronauten zouden beschrijven hoe ze hun ogen konden sluiten en kleine lichtstrepen konden zien met hun ogen dicht omdat er straling door ruimteschepen vloog en het zou hun netvlies raken en ze kleine lichtflitsen geven. Dus zelfs in de slaap en met je ogen dicht, zou je dingen in de ruimte kunnen zien die je anders niet op aarde zou zien en wie weet hoe dat je hersenen beïnvloedt in termen van dromen of je onderbewustzijn.
Lehnhardt maakt duidelijk dat dergelijke onbekendheden de reden zijn dat sommige ruimtemissies zinvoller zijn voor robots of andere niet-menselijke ontdekkingsreizigers. Maar het benadrukt ook dat mensen, als veerkrachtige en aanpasbare machines, zelfs sneller en innovatiever zijn dan welke robot dan ook die we naar de maan of Mars zouden kunnen sturen. “Perseverance (de NASA-rover die op 18 februari 2021 Mars begon te verkennen) is een geweldig voertuig, maar de afstand die Perseverance momenteel heeft afgelegd, zouden mensen in een paar dagen kunnen afleggen, en hij staat daar al jaren”, zegt Lehnhardt. “Het gaat erom dat je het juiste gereedschap voor de juiste klus gebruikt.”
Hoe verder astronauten van de aarde verwijderd zijn, hoe moeilijker – en cruciaal – het wordt om goed te slapen. Op dit moment is het moeilijk om lange perioden in een baan om de aarde te slapen, maar het kan gemakkelijk zijn vergeleken met de uitdagingen van astronauten die zelfs nog langere perioden op de maan, Mars of daarbuiten slapen.
Een blik op de Straat van Gibraltar vanuit het ISS.
Universeel Historisch Archief/Universele Afbeeldingengroep/Getty Images
Diepe ruimte, diepe slaap, diepe problemen
Mogelijk gaan we deze uitdagingen binnenkort testen. De geplande Artemis-maanmissies (Artemis II zal niet eerder dan april 2026 worden gelanceerd) zouden astronauten naar de zuidpool van de maan kunnen sturen, waar zich ook plaatsen in permanente schaduw zouden bevinden, een eeuwige nacht. Misschien prima voor een goede nachtrust, maar niet geweldig voor het circadiane ritme van een mens. “We weten niet eens wat er met de hersenen van mensen zal gebeuren als ze de aarde niet meer kunnen zien”, zegt Lehnhardt.
En we hebben nog veel meer ervaring nodig voordat we het echt weten. Net zoals elke ster anders is en geen twee ruimtevluchten hetzelfde zijn, is het ook waar dat de uniciteit van elke persoon in de ruimte precies zal bepalen hoe goed hij/zij het zal doen als hij of zij onder de sterren probeert te slapen.
“Sommige mensen houden ervan om in de ruimte te slapen, terwijl anderen een hekel hebben aan slapen in de ruimte.”
“Sommige mensen houden ervan om in de ruimte te slapen, terwijl anderen een hekel hebben aan slapen in de ruimte”, legt Lehnhardt uit. “Het hangt er maar vanaf.”
Als je met Lehnhardt praat, kun je je niet alleen afvragen wat de slaapproblemen van het ISS zijn, of de slaapproblemen van de maan, of wat de tijdzone zal zijn in sommige buurten van Mars ten opzichte van GMT. In plaats daarvan zijn er grotere vragen: hoe zit het met een versie van de mensheid die nog nooit op aarde heeft geslapen, niet één keer, nooit?
Als je de fantasie van de rustgevende warpkernen van Star Trek achter je laat, lijkt veel sciencefiction te suggereren dat de enige manier waarop mensen goed in de ruimte kunnen slapen, is door de geest te laten denken dat je op het land bent. In de roman van Robert A. Heinlein uit 1963 Weeskinderen van de hemeleen generatieschip dat bestaat uit mensen die geloven dat het bekende universum slechts vijf mijl lang is. Deze afgesloten omgeving bevat gewassen, huizen, vee en een hele microkosmos van de menselijke ervaring. In de klassieker uit 1978 Battlestar Galacticaeen van de laatste schepen met de zaden van de mensheid bevatte ook een schip vol groen en bomen, waardoor mensen land konden aanraken, zelfs terwijl ze op de vlucht waren voor moordende robots. Babylon 5 het titulaire ruimtestation, compleet met roterende secties om voor kunstmatige zwaartekracht te zorgen, had een grote zentuin in het midden, een plek voor reflectie, en ja, planten.
Op dit moment is de beste terrestrische analogie voor de slaapschema’s van astronauten kijken naar hoe onderzeeërs slapen en hun dag doorbrengen. Maar niets van dit alles dekt helemaal de verre toekomstfantasie van een leven in de ruimte of op een andere planeet, voor altijd. “De uitdagingen voor de toekomst van de slaap van astronauten zullen alleen maar groter worden als we niet alle verschillende middelen die ons ter beschikking staan gebruiken om deze te verzachten”, zegt Lehnhardt. Met andere woorden: we moeten goed kijken of meer astronauten in meer situaties in de ruimte slapen. Dit is de enige manier om een goede nachtrust te creëren waardoor jij je thuis kunt voelen op aarde.
