In Ill-Studio begint niets met vorm. Het proces begint met een denksysteem, niet met een beeld. Design wordt ondergeschikt aan logica. Een sculptuur, een jasje, een kamer, allemaal slechts een mogelijke uitdrukking van dezelfde interne code. Er is geen belang bij een perfecte uitvoering. Techniek leidt nooit de weg. Het werk beweegt zich door afleiding, drift en tegenspraak. Dat is waar dingen leesbaar worden. De uiteindelijke vorm is vaak incidenteel. Zodra de interne structuur klikt, kan het stuk in elke context overleven. Het is geen kwestie van stijl. Het is een manier van kijken, een manier om systemen te bouwen die uitnodigen tot perceptie in plaats van betekenis te geven. Alles blijft in beweging, bij elkaar gehouden door een privégrammatica die over de media reist zonder de definitie te verliezen. Met oprichter Thomas Subreville krijgen we een duidelijker beeld van hoe deze grammatica zich binnen de studio ontwikkelt en hoe de logica ervan zich door de praktijk blijft uitbreiden.
Je werk keert vaak terug naar een beeldtaal die zowel veeleisend als ongrijpbaar lijkt. Hoe bepaal je wanneer een stuk zijn eindtoestand heeft bereikt?
Waarschijnlijk omdat mijn proces niet lineair is, maar sinusoïdaal. Het werkt ergens tussen anarchie en structuur. Dit is waarschijnlijk de reden waarom het werk in theorie uitdagend lijkt, maar ongrijpbaar in vorm. Ik voel me aangetrokken tot dingen die leeg, dubbelzinnig en reactief lijken, oppervlakken die uitnodigen tot projectie in plaats van interpretatie te dicteren. Misschien omdat ik autodidact ben, heb ik geen fetisj voor prestaties. Een stuk moet in de eerste plaats bestaan als een vloeiend patroon of denksysteem, niet als een vaste vorm. Eenmaal erop geklikt, kan het als alles leven. De eindtoestand is niet mijn hoofddoel. Of het nu een jasje, een sculptuur of een gebouw wordt, het is ‘slechts’ een middel. Verschillende manieren om dezelfde logica uit te drukken.
In de loop van de tijd heb je een ontwerpfilosofie opgebouwd die zich verzet tegen vaste definities. Wat interesseert je in het bouwen van constructies die bijna weigeren zich te vestigen?
Ik ben niet bijzonder geïnteresseerd in design als discipline, ik ben geïnteresseerd in de context. Ik geloof dat creativiteit ergens bestaat tussen de manier waarop je naar de wereld kijkt en de manier waarop de wereld naar jou kijkt. Beelden en objecten worden veel meer gevormd door perceptie dan door intentie. Een stoel heeft bijvoorbeeld geen vast formaat, maar verandert afhankelijk van de ruimte waarin hij staat en wie er zit. Het ontwerp en het materiaal blijven hetzelfde, maar de betekenis ervan verandert en verandert voortdurend. In mijn praktijk plan ik de dingen niet, ik weet niet eens hoe ik het moet doen. Maar ik kan me de culturele, emotionele of speculatieve omgeving waarin ze zouden kunnen bestaan voorstellen, om te herprogrammeren hoe ze worden waargenomen. Dat is waar mijn werk plaatsvindt, in de ruimte tussen zien en interpreteren. Ik zie design als een vorm van zachte architectuur, die enerzijds de intentie en anderzijds de interpretatie stuurt. In die zin is de context oneindig veranderlijk, terwijl design op zichzelf de neiging heeft te verstarren.
Welke mechanismen gebruikt u om de onafhankelijkheid en creatieve vrijheid te behouden, vooral wanneer u samenwerkt met gevestigde merken en instellingen?
Ik benader elk project als een persoonlijke verkenning. Dat betekent natuurlijk niet dat het eenzijdig is, het betekent alleen dat het wordt gefilterd door mijn identiteit, mijn geloofssystemen en mijn culturele achtergrond. Of ik nu aan mijn eigen tentoonstelling werk of samenwerk met een gevestigd modemerk, ik benader het met dezelfde intentie. Taal is gepast, geen logica. Ik zie creativiteit als een zelfverklaring, zelfs voor werk in opdracht. Als je met overtuiging handelt, als wat je zegt of zegt geworteld is in wie je bent, dan brengt de context je niet in gevaar. Het wordt gewoon een andere plek om te praten.
In veel van uw samenwerkingen is er een instinct om met systemen om te gaan in plaats van ze te versieren. Waar komt die impuls vandaan?
Waarschijnlijk omdat we neurodivergerend zijn opgegroeid, of simpelweg omdat we ons niet van jongs af aan hebben aangepast aan gestandaardiseerde systemen. Als de wereld om je heen niet voor jou is gemaakt, bouw je uiteindelijk je eigen wereld. Ill-Studio begon als een infrastructuur voor vrijheid, niet uit keuze, maar uit noodzaak. Ik kan me voorstellen dat er altijd iets uitdagends aan mij zal zijn als reactie op consensus. Ik zie het niet per se als een confrontatie, het gaat over het afleren en ombuigen van logica die niet op jou van toepassing is. Mij werd bijvoorbeeld mijn hele leven verteld dat focus de sleutel tot succes was, maar ik bouwde mijn hele creatieve proces op dwalende gedachten en niet-lineair denken. Ik denk dat daar de impuls vandaan komt om systemen in twijfel te trekken. Je stopt met proberen erin te passen en begint ze opnieuw vorm te geven zodat ze passen bij de manier waarop jij denkt en werkt.
Je hebt het al gehad over het creëren van ‘betekenis’ in plaats van ‘afbeeldingen’. Wat vraag je van een visueel universum voordat het geloofwaardig wordt?
Ik ben meer geïnteresseerd in het creëren van betekenis dan in het produceren van beelden. Een beeld is voor mij een middel om een groter idee, een statement, een identiteit uit te drukken. Een beetje zoals een t-shirt. Dit gevoel komt waarschijnlijk voort uit wat ik esthetische vermoeidheid noem, de constante visuele verzadiging waarin we leven, waarin vorm en inhoud samenvallen tot instanttaal en beelden langzaam de plaats hebben overgenomen van woorden als onze belangrijkste manier om de wereld te ontcijferen. Voor mij wordt een visueel universum pas geloofwaardig als het lagen van culturele betekenis, emotioneel gewicht en collectieve symboliek verzamelt. Het moet betekenisvol en in context zijn, en niet alleen stilistisch.
Woorden worden in jouw handen meer dan een ondersteuningssysteem, ze beginnen te beroeren. Welke rol kent u toe aan wrijving in het ontwerp?
Ik voel me zeker aangetrokken tot het genereren van een dialoog tussen dingen die niet samen zouden moeten gaan: ideeën, woorden, stijlen, tijdperken. Dit is het resultaat van niet-lineair denken. Ik heb er een vijfjarig onderzoeksproject van gemaakt, het Prosthetic Memory Program for Attention Deficit Disorder. Het gaat niet alleen om het eindeloos zoeken naar nieuwe dingen, maar om hoe je hersenen voortdurend processen verwerken, kruisverwijzingen maken, stukjes informatie laten botsen om iets nieuws te worden. Ik noem het herinneringen creëren aan dingen die nooit hebben bestaan. Ik vind dit enorm fascinerend en gebruik deze wrijving veel in mijn werk, nu ik begrijp dat het niet noodzakelijkerwijs een vloek is.
Welke rode draad of onderliggende principes verenigen, gezien uw gevarieerde portfolio, de verschillende uitingen van Ill-Studio?
Nou, ik voel me helemaal niet interdisciplinair. Ik ben diep gedisciplineerd. De realiteit is dat ik geen traditionele vaardigheden heb, en deze heb ik gebruikt om de interne behoefte van de ADHD-er te neutraliseren om alles zelf te doen, en zich in plaats daarvan te concentreren op waar ik eigenlijk het beste in ben. Ik denk dat dit voor veel autodidacten geldt. Of het nu een tentoonstelling, een stoel, een film of een mode-samenwerking is, voor mij maakt het niet zoveel uit. Ik richt mij op het vertalen van gedachten naar systemen en werk met zeer getalenteerde mensen die vaardigheden hebben die ik niet heb, om deze vorm te geven. Wat alles verbindt is dezelfde interne logica. Het proces dat ik in de vorige vraag heb beschreven, is de verenigende grammatica achter alles wat ik ooit heb gedaan.
Je hebt een zeldzaam ecosysteem gebouwd waar kunst, architectuur, mode en muziek met elkaar kunnen communiceren zonder in identiteit te vervallen. Wat maakt elk vakgebied onderscheidend?
Eerlijk gezegd? Dopamine is mijn voornaamste betaalmiddel. Ik doe vrijwel alles wat ik doe voor die dopamine-hit en om me gestimuleerd te voelen. Die eindeloze cyclus van nieuwsgierigheid, nieuwigheid, risico, mislukking of succes is wat elk project onderscheidend houdt. Hoewel alles met elkaar verbonden is via dezelfde logica, is het de constante zoektocht naar instabiliteit wat elk vakgebied onderscheidend houdt.
Als Ill-Studio een zin over zijn toekomst zou publiceren, wat zou het dan weigeren te zeggen?
Ik begon een boek te schrijven met de titel “Pasolini en DJ Screw bespreken het modernisme in Caïro”. Ik zal het waarschijnlijk nooit afmaken. Dat vat het ongeveer samen 🙂
Interview door Donald Gjoka
