Hoe zullen we gevoed worden? Dit is de belangrijkste vraag die niet serieus wordt beantwoord in al dit gepraat over de vraag of kunstmatige intelligentie uiteindelijk al onze banen zal overnemen.
Hoe formidabel de technologie ook lijkt, soortgelijke angsten zijn sinds de industriële revolutie herhaaldelijk naar voren gekomen, en de meeste volwassenen in de werkende leeftijd blijven werken. Wat echter ontbreekt is een serieus debat over wat we moeten doen als deze toekomst daadwerkelijk werkelijkheid wordt.
Voor open AI Sam Altman “De toekomst kan veel beter zijn dan het heden”, omdat kunstmatige intelligentie ons stinkend rijk zal maken. Maar dit lijkt voor bijna iedereen een riskante stelling, behalve Altman en zijn collega-techno-oligarchen.
Hoewel AI enorme economische welvaart zal genereren, zal de inzet ervan een politieke uitdaging blijven. Dit moment vraagt om een serieus en open debat over de manier waarop de vruchten van deze welvaart onder de mensheid zullen worden gedeeld.
De aanpak van dit probleem bestaat uit twee delen. De eerste betreft de vraag hoe je een technisch effectief systeem kunt ontwerpen om de vruchten van de economie te herverdelen als machines het overnemen en het inkomensaandeel van arbeid uiteindelijk tot bijna nul daalt.
De belangrijkste vraag is echter hoe deze economische reorganisatie de macht zal herstructureren. Wie zal beslissen wat er belast gaat worden zodra AI het verdiende inkomen, de belangrijkste bron van overheidsinkomsten in de meeste geavanceerde landen, vernietigt? Wie bepaalt hoeveel gewone mensen die geen aandelenbelang hebben in de AI-revolutie zullen kunnen consumeren?
Hoe zal de samenleving worden georganiseerd in een wereld waarin machines de meeste of alle economische output genereren en enkele tientallen technomiljardairs kunnen beslissen welk deel van de hulpbronnen van de wereld – geld, energie, mineralen – moet worden toegewezen om de bovenmenselijke intelligentie verder uit te breiden? Wie heeft nog meer zeggenschap over de vraag of er meer middelen moeten worden toegewezen aan bijvoorbeeld de gezondheidszorg, de landbouw of het onderwijs?
“We hebben vangrails nodig die de menselijke keuzevrijheid, menselijk toezicht en menselijke verantwoordelijkheid vrijwaren”, merkte VN-secretaris-generaal António Guterres vorige week op de AI Impact Summit in New Delhi op. De toekomst van kunstmatige intelligentie “kan niet worden beslist door een handvol landen of worden overgelaten aan de grillen van een paar miljardairs.”
Er is een levendig debat gaande in AI-kringen over de uitdaging van ‘alignment’, oftewel ervoor zorgen dat machines functioneren op een manier die de doelen bereikt van degenen die ze beheren. De grootste uitdaging is het afstemmen van de doelstellingen van AI-systemen en hun eigenaren op de bredere doelstellingen van de samenleving. AI zal veel belangrijke dingen voor ons allemaal doen. Onze instrumenten voor democratisch bestuur lijken te zwak om de impulsen van de oligarchen aan het roer van deze nieuwe technologieën te beteugelen.
Technologische veranderingen hebben de verspreiding van de democratie over de hele wereld gestimuleerd, aangezien de opkomst van een stedelijke arbeidersklasse onmisbaar is gebleken voor de economie en de politieke systemen die zijn aangepast om deze te vertegenwoordigen. Maar als het werk van gewone mensen irrelevant wordt, wat gebeurt er dan met de macht van het volk om hun regeringssysteem te beïnvloeden?
Anton Korinek en Lee Lockwood van de Universiteit van Virginia hebben een inleiding met ideeën samengesteld hoe de overheidsfinanciën zouden kunnen werken in het tijdperk van AI. Zij stellen voor dat de consumptiebelastingen in eerste instantie de druk zullen vergroten naarmate het arbeidsinkomen tot nul daalt. In een wereld die wordt gedomineerd door kunstmatige superintelligentie zou de voetafdruk van de menselijke consumptie echter kleiner worden, omdat het grootste deel van de opbrengsten uit de economische machineproductie opnieuw zou worden geïnvesteerd, waardoor een belasting op kapitaal noodzakelijk zou zijn om het grootste deel van de last te dragen.
Misschien kunnen belastingen ook worden gebruikt om de transitie te vertragen. Een ander idee dat door Korinek en Joe Stiglitz van Columbia University wordt besproken, is dat in de vroege stadia, wanneer menselijke arbeid zijn relevantie behoudt, belastingen kunnen worden gebruikt om directe technologische investeringen naar technologieën die dat doen helpen werknemers hun werk beter te doen in plaats van ze te vervangen. Korinek en Lockwood stellen andere belastingen voor, op vaste factoren zoals land, spectrum of data, of monopolierentes, die niets toevoegen aan het welzijn van de samenleving.
Het lijkt haalbaar. Het probleem is dat de eigenaren van deze ontwrichtende technologieën ervan overtuigd moeten worden iets te doen dat niet vanzelfsprekend is: delen. De belastingen in de Verenigde Staten bedragen minder dan 26% van het bbp, 8 procentpunten minder dan het OESO-gemiddelde. De kapitaalbelasting bedraagt iets meer dan 2% van het bbp. Deze aantallen zullen sterk moeten stijgen, omdat mensen geen loon meer hebben om van te leven en meer afhankelijk zullen zijn van de vrijgevigheid van de overheid.
Houd je adem niet in. De mondiale belastingovereenkomst van de OESO, die in 2021 werd afgerond, was bedoeld om het vermogen van Amerikaanse technologiebedrijven als Amazon, Google en Meta te beperken om deel te nemen aan belastingverschuivingen, waarbij winsten worden geparkeerd in de laagste belastingjurisdictie die ze konden vinden. Maar terwijl de regering-Biden de deal grotendeels steunde, profiteerde Donald Trump, wiens campagne ervan profiteerde bijna 400 miljoen dollar in donaties van verschillende tech-oligarchen – begin 2025 eenzijdig ingetrokken.
Er kunnen ongebruikelijke ideeën nodig zijn om het bedrijf overeind te houden, gezien de reikwijdte en breedte van de verwachte AI-revolutie. Eén daarvan zou zijn om het kapitaal van AI-bedrijven rechtstreeks in te zetten. Belastingen zouden in aandelen kunnen worden geïnd in plaats van in contanten, om in de loop van de tijd een publiek aandeel te verwerven. In plaats van het rendement op investeringen in AI te belasten, zou een radicaler voorstel zijn dat de overheid een deel van het eigen vermogen vooraf zou onteigenen om het onder de bevolking te herverdelen en de Amerikanen direct een deel van de door AI beloofde hoorn des overvloeds te geven.
“Als de ontwikkeling van AI stagneert, blijven de rendementen bescheiden; als AI de economie transformeert, zullen de rendementen waarschijnlijk stijgen”, schreven Korineck en Lockwood. “Deze automatische aanpassing blijkt van onschatbare waarde gezien de radicale onzekerheid rond de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.”
Maar deze grote ideeën staan voor grote uitdagingen. Regeringen zullen actie moeten ondernemen voordat AI te groot wordt, wat in het huidige klimaat onwaarschijnlijk lijkt.
Dat gold ook voor de technische oligarchen die aan het roer van deze revolutie stonden hij verzette zich krachtig overheidsinspanningen om hun macht te beteugelen of hun geld af te pakken. Ondanks zijn inspanningen, Silicon Valley aartsvijand Lina Kahn ze was grotendeels niet in staat de technologiemonopolies te doorbreken tijdens haar tijd als top trustbuster van president Joe Biden aan het hoofd van de Federal Trade Commission.
Ondertussen staan de rijken in Silicon Valley niet alleen het mobiliseren van enorme middelen om het Amerikaanse beleid te leiden. Als plan B werken ze aan het bouwen van hun eigen”netwerk staten“, als in Groenland of Nigeria, Honduras of het Caribisch gebied eiland Nevisin de hoop het democratische bestuur te omzeilen als ze de Amerikaanse democratie niet kunnen binnendringen.
Wie weet wat ze zouden kunnen doen als ze alle menselijke arbeid hebben vervangen. Als AI zo krachtig wordt als de oligarchen van Silicon Valley verwachten, is de enige beschikbare strategie om ons allemaal in de wereld na het werk te voeden misschien wel de hoed in de hand te nemen en het beleefd aan de magnaten te vragen.
