Geen ijs is kouder en harder dan schaatsen ijs.
De vereiste precisie zorgde ervoor dat Olympische schaatsers nog nooit om goud hadden gestreden op een tijdelijke indoorbaan Winterspelen Milaan Cortina 2026.
Op zoek naar maximaal glijvermogen en minimale weerstand schakelden Olympische functionarissen ijsmeester Mark Messer in, een veteraan van zes eerdere Olympische schaatsbanen en de ijstechnicus die de leiding had over de Olympic Oval in Calgary, Canada, een van de snelste ijsbanen ter wereld met meer dan 300 records.
Messer maakt sinds eind oktober goed gebruik van deze ervaring, dun laagje ijs tegelijk, in het nieuwe schaatsstadion, gebouwd in de aangrenzende tentoonstellingspaviljoens in de stad Rho, ten noorden van Milaan.
“Het is een van de grootste uitdagingen waarmee ik te maken heb gehad bij het maken van ijs”, zei Messer tijdens een interview minder dan twee weken na het begin van het proces.
IJsmeester Mark Messer poseert in het stadion waar de schaatswedstrijden zullen plaatsvinden tijdens de Olympische Winterspelen van 2026, aan de rand van Milaan, Italië.
AP Foto/Luca Bruno
Als Goudlokje een schaatser was, zou hockeyijs middelhard zijn, voor snelle puckbewegingen en scherpe bochten. Kunstschaatsijs zou zachter zijn, waardoor er momentum ontstaat voor sprongen en zodat het ijs niet versplintert bij de landing. Curlingijs is het zachtste en warmste van allemaal, voor gecontroleerd glijden.
Wil schaatsijs perfect zijn, dan moet het hard, koud en schoon zijn. En heel, heel soepel.
“De messen zijn zo scherp dat als er vuil op zit, het mes zijn scherpte verliest”, zei Messer, en de schaatser verliest snelheid.
De schaatser Enrico Fabris, winnaar van twee Olympische gouden medailles in Turijn in 2006, heeft zijn schaatsen opgegeven om de rol van adjunct-sportdirecteur van het schaatsstadion in Rho op zich te nemen. Voor hem betekent perfect ijs dat de omstandigheden voor alle schaatsers hetzelfde zijn – en als het snel ijs is, des te beter.
“Het is veel leuker om op dit ijs te schaatsen”, zei hij.
Messer’s eerste Olympische Spelen waren in Calgary in 1988 – de eerste keer dat schaatsen binnenshuis werd gehouden.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang het belangrijkste nieuws, de politieke, zakelijke en actuele krantenkoppen van de dag één keer per dag rechtstreeks in uw inbox.
“Dit gaf ons enkele voordelen omdat we ons geen zorgen hoefden te maken over het weer, de wind of de regen”, zei hij.
Leden van het Canadese nationale langebaanschaatsteam oefenen op het ijs van de Olympic Oval in Calgary, Alta., vrijdag 11 juni 2021.
DE CANADESE PERS/Jeff McIntosh
Nu gaat Messer de uitdaging aan door de eerste ijsmeester te worden die een tijdelijke ijsbaan bouwt voor de Olympische Spelen.
Vóór de aankomst in Italië waren werknemers wekenlang bezig met het voorbereiden van isolatie om de vloer waterpas te maken en vervolgens aan een netwerk van slangen en rubberen buizen met daarin glycol – een antivriesmiddel – dat op -7 of -8 C wordt gebracht om ijs te maken.
Het water wordt door een zuiveringssysteem geleid, maar het mag niet te zuiver zijn, anders is het ijs dat ontstaat te kwetsbaar. De juiste hoeveelheid onzuiverheden “houdt het ijs bij elkaar”, zei Messer.
De eerste lagen water worden langzaam aangebracht met een sproeikop; nadat het ijs enkele centimeters heeft bereikt, wordt het wit geverfd (een hele dag werk) en worden er strepen toegevoegd om rijstroken te creëren.
“De eerste duurt ongeveer 45 minuten. En zodra het vriest, gaan we terug en doen het opnieuw, en opnieuw, en opnieuw. Dus we doen het honderden keren”, zei Messer.
Naarmate het ijs dikker en stabieler wordt, brengen werknemers met slangen opeenvolgende lagen water aan. Messer bevestigt zijn buis aan hockeysticks om de verspreiding te vergemakkelijken.
Wat absoluut moet worden vermeden is vuil, stof of vorst, die wrijving bij schaatsers kunnen veroorzaken en ze vertragen. Het doel is dat wanneer skaters pushen “ze met minimale inspanning zo ver mogelijk kunnen komen”, zei Messer.
De Zamboni-ijsbaanmachine speelt een sleutelrol bij het schoonhouden van de ijsbaan, het snijden van een laag en het spuiten van water om een nieuw oppervlak te creëren.
Olympic Oval-ijsmaker Mark Messer bestuurt de reserve-ijsreinigingsmachine tijdens een pauze in de actie van het 500 meter lange schaatsevenement voor mannen op de Olympische Winterspelen van 2010 in Vancouver.
DE CANADESE PERS/Adrian Wyld
Eén uitdaging is het beoordelen hoe snel het water uit de resurfacing-machine op de tijdelijke landingsbaan bevriest.
Het is iets anders om het ijs op de juiste dikte te krijgen, zodat de zes ton wegende Zamboni de isolatie, de rubberen buizen of het ijs zelf niet verdringt.
“Als je het wegjaagt, en er is iets dat beweegt, dan zal het bewegen. Dat willen we niet”, zei Messer.
Gerelateerd nieuws
Laatste aanpassingen
Het circuit onderging zijn eerste grote test van 29 tot 30 november tijdens een Junior World Cup-evenement.
Op een permanent circuit worden testevenementen meestal een jaar vóór de Olympische Spelen gehouden, waardoor er meer tijd is voor aanpassingen. “We hebben nog maar een heel klein venster om te leren”, erkende Messer.
De Nederlandse schaatser Kayo Vos, die bij de heren neo-senior 1.000 meter won, zei dat het ijs een beetje zacht was, maar Messer leek zich niet al te veel zorgen te maken.
“We zijn heel bescheiden begonnen, nu kunnen we beginnen met het veranderen van de temperaturen en proberen het sneller te maken en het toch als veilig ijs te houden”, zei hij.
Het nauwkeurig afstemmen van de temperatuur, luchtvochtigheid en ijstemperatuur moet methodisch gebeuren, rekening houdend met het feit dat er voor elk evenement 6.000 toeschouwers op de locatie zullen zijn.
De volgende echte test is op 31 januari, wanneer de Olympiërs het ijs op gaan voor hun eerste training.
“Tachtig procent van het werk is gedaan, maar het moeilijkste deel is de laatste 20 procent, waar we moeten proberen de waarden en de manier te vinden om de uitrusting te beheren, zodat alle skaters dezelfde omstandigheden krijgen en alle skaters de beste omstandigheden krijgen”, aldus Messer.
