Er staan al video’s van de volgende maanlanding op mijn telefoon. In één daarvan springt een astronaut van de sport van een ladder die aan de lander hangt, voordat hij langzaam naar de oppervlakte valt. Helaas moet hij nog steeds wennen aan de zwakkere zwaartekracht.
In een ander geval verzamelt de bemanning een monster – een klassieke maanexpeditieactiviteit – terwijl een andere persoon werkeloos de rover verzorgt. Een derde video toont een astronaut die de Amerikaanse vlag op de grond plaatst, omdat dit een daad van patriottisme is nog beter de tweede keer. De blauwe oceanen van de aarde zijn zichtbaar op de achtergrond en een radio roept: “De bemanning van de Artemis is aan de oppervlakte.”
Amerika keert terug naar de maan en NASA bevindt zich in de laatste weken van de voorbereidingen voor de Artemis II-missie, waarbij astronauten voor het eerst in decennia een maanvlucht zullen maken. Als alles goed gaat, zullen ze tijdens de volgende onderneming, Artemis III, eindelijk op het maanoppervlak landen, wat een buitengewone, historische en in zekere zin nostalgische prestatie betekent. De hierboven genoemde video’s zijn echter geen voorvertoningen of een visie op de toekomst. Ze zijn gegenereerd met het videogeneratiemodel van OpenAI en zijn extreem nep.
Dit soort inhoud herinnert ons er echter aan dat de komende Artemis-missies een belangrijke epistemische test beloven voor ontkenners van maanlandingen. Dit is een kleine maar gepassioneerde en duurzame gemeenschap die om verschillende redenen twijfelt aan de Apollo-maanlanding, waaronder dat (zij beweren) dat de regering heeft gelogen of (zij geloven) dat het voor mensen eenvoudigweg fysiek onmogelijk is om naar de maan te gaan. Wanneer NASA nu terugkeert naar het maanoppervlak, zullen deze mensen met veel meer bewijsmateriaal te maken krijgen dan de vorige keer. De activiteiten van het ruimteagentschap zullen live worden uitgezonden en cameratechnologie en sociale-mediaplatforms omvatten die in de jaren zestig eenvoudigweg niet bestonden.
Maar er ligt ook een grotere uitdaging voor ons. NASA zal zijn maanterugkeerproject lanceren in een tijd van groot wantrouwen in Amerikaanse wetenschappelijke en overheidsinstellingen en, te midden van de proliferatie van generatieve methoden NAAR DEafnemend vertrouwen in de waarheidsgetrouwheid van digitale inhoud. De meeste waarnemers kunnen de bestanden sorteren WAAR NASA-afbeeldingen en alles wat nep is dat kan verschijnen. Er is echter meestal een klein aantal mensen dat aan dit soort mijlpalen twijfelt, vooral als er een Amerikaanse federale instantie bij betrokken is.
Voeg kunstmatige intelligentie toe aan de complottheoriecocktail
“Toen de maanlanding plaatsvond, bestond er nog geen kunstmatige intelligentie. De verfijning van de landing deed ons er niet noodzakelijkerwijs aan twijfelen”, zegt David Jolley, een professor aan de Universiteit van Nottingham die complottheorieën bestudeert. “Maar nu, met de kracht van kunstmatige intelligentie en de kracht van de beelden die je kunt creëren, biedt het zeker die andere realiteit als je het op die manier wilt interpreteren.”
“Het is het vertrouwen in die bronnen dat we echt moeten opbouwen. Als je onze poortwachters en wetenschappers niet vertrouwt, nou ja, dan leun je ineens op: Nou, is dit waar? Is het gewoon kunstmatige intelligentie?” gaat door.
De komende Artemis-missies zijn nog geen belangrijk onderwerp onder ontkenners van de maanlanding. Maar er zijn aanwijzingen die meer aandacht zullen trekken van complottheoretici. Tijdens de laatste onbemande Artemis-missie Reuters moest zich verzetten tegen online berichten die suggereerden dat de expeditie ‘bewees’ dat Apollo 11 niet daadwerkelijk had plaatsgevonden (sceptici die langere tijdlijnen suggereerden van de Artemis 1-missie, een product van een routewijziging, trokken feitelijk de oorspronkelijke Apollo-tijdlijn in twijfel).
Andere sceptici online hebben al gesuggereerd dat NASA dat met Artemis is nogmaals nog een ruimteprestatie vervalsen. Sommige mensen in samenzweringsgemeenschappen op internet suggereren dat de volgende maanmissies volledig CGI (computer-gegenereerde beelden) zullen zijn.
Generatieve AI dreigt voor nog meer verwarring te zorgen, zegt Ben Coleman, CEO van Reality Defenders, een deep fake-detectieplatform. Een geloofwaardig beeld van een (nep)maanlanding genereren is nu iets wat iedere consument kan doen. “Elke scherpzinnige natuurkundige zal je kunnen vertellen of deze video’s de plaatsing van sterren of de natuurkunde verkeerd weergeven, wat waarschijnlijk het geval zal zijn”, zegt hij, “maar zelfs dat wordt met elke iteratie van het model beter.”
Samenzweringstheorieën zijn plakkerig
Er zijn natuurlijk veel redenen waarom mensenInspraak zij ontkennen de realiteit van de eerste maanexpedities. Het zijn canonieke en verkeerd geïnterpreteerde verwijzingen, zoals de Van Allen-gordels, een zone van energetisch geladen deeltjes die de planeet omringen (critici zeggen dat de gordels te radioactief zijn om bemande voertuigen door te laten) en de verdachte vlag die wappert (er is geen geest op de maan!). Al deze punten – en vele andere die door ontkenners naar voren zijn gebracht –het is volledig bewezen dat ze ongelijk hadden.
Deze kleine gemeenschap van zelfbenoemde detectives is echter volhardend. Zelfs decennia nadat de missies waren geëindigd, onderzoeken mensen nog steeds NASA-video’s en -afbeeldingen, op zoek naar tekenen van veranderingen of andere clandestiene aanpassingen. Voor hen onthult een verwacht sprankje een filmische handeling net buiten het gezichtsveld van de camera. Een beweging die misschien niet juist lijkt, is een aanwijzing dat de wereld is misleid. OSINT gaat het konijnenhol in.
“Sommigen zeggen dat we niet naar de maan zijn gegaan, misschien omdat we probeerden de Sovjets voor de gek te houden door te denken dat we over superieure technologie beschikten”, zegt Joseph Uscinski, een politicoloog aan de Universiteit van Miami die ook complotovertuigingen bestudeert. “Sommige mensen denken dat we zijn gegaan, maar het is niet op televisie uitgezonden. En de beelden die we hebben gezien zijn later in een opnamestudio gemaakt. Sommigen denken dat Stanley Kubrick de leiding had over het maken van de ‘nep’-beelden van de maanlanding.”
Op zijn beurt bereidt NASA zich voor om bewijs te leveren als er beschuldigingen van deepfake zouden ontstaan. Woordvoerster Lauren Low van het Agentschap zegt dat Snel bedrijf: “We verwachten dat AI-experts al onze beelden zorgvuldig zullen onderzoeken en kunnen verifiëren dat het echte beelden zijn, gemaakt door echte astronauten tijdens de testvlucht van Artemis II rond de maan.” Bovendien, zo voegde Low eraan toe, zullen er veel manieren zijn waarop mensen de maanvlucht zelf kunnen bekijken, waaronder live-uitzendingen, twee 24/7 YouTube-streams, een nieuwe conferentie en “beelden van de Orion-camera’s.” Met andere woorden: de realiteit van Artemis zal heel moeilijk te ontkennen zijn.
Uit onderzoek blijkt dat complottheorieën dat wel zijn plezieren ook mensen dienen psychologische basisbehoeftenals een verlangen om de wereld te begrijpen of een manier om met onzekerheid om te gaan. Het vinden van andere mensen, ook op sociale media, die deze theorieën promoten, kan helpen deze te normaliseren en iemand het gevoel te geven deel uit te maken van een grotere gemeenschap.
Sommige mensen vertrouwen instellingen eenvoudigweg niet, en bewijs dat er daadwerkelijk iets is gebeurd roept alleen maar meer vragen en vermoedens op dat het niet is gebeurd. Tot op zekere hoogte doet de politiek er ook toe; Mensen buiten de Verenigde Staten zullen eerder de maanlanding ontkennen, de peilingen bewijzen het.
Uiteindelijk, zegt Uscinski, moeten we mensen die geneigd zijn tot complotdenken, of die geneigd zijn instellingen te wantrouwen, voorbereiden op een sceptische kijk op elke belangrijke nieuwsgebeurtenis. Dit zou opnieuw kunnen gebeuren wanneer de Artemis-missies eindelijk van start gaan. Het goede nieuws is dat het geloof in complottheorieën waarschijnlijk niet erger zal worden, legt hij uit. Het slechte nieuws is dat dit samenzweerderige denken altijd zo wijdverbreid is geweest.”
“Mensen zijn erg goed in het afwijzen van bewijsmateriaal dat hen dingen vertelt die ze niet willen horen, en ze zijn erg goed in het geloven van dingen, zonder bewijs of met echt waardeloos bewijsmateriaal als het hen vertelt wat ze willen geloven over de wereld,” voegt Uscinski toe. “Je hebt geen kunstmatige intelligentie of geavanceerde technologie nodig om rechtvaardiging te geven.”
