De oorlog in Oekraïne is een zware uitputtingsproef geworden, waarbij de beweging over de kaart wordt gemeten in meters, niet in kilometers. In de bevroren woestenij waar deze strijd wordt uitgevochten, lijkt er geen einde aan te komen.
Er staan enorme gevolgen op het spel, niet alleen voor de Oekraïners, maar ook voor Europa en de bredere internationale orde: of grenzen met geweld kunnen worden gewijzigd.
Op het terrein lijkt het conflict minder een grootse strategie, maar meer een dagelijkse inspanning om te overleven.
We sloten ons aan bij een eenheid van de 117e Brigade, belast met de verdediging van een van de meest omstreden gebieden van de Donbas, bekend als de ‘Fortgordel’.
Alleen al het bereiken van hun locatie is een test voor de zenuwen, omdat vooruitgaan vaak betekent dat je over open terrein moet lopen. Het is angstaanjagend.
Overal in het landschap zijn de tekenen van oorlog te zien. Vroeger hoefde je alleen maar bang te zijn voor de schreeuw van een granaat, nu is het ook het dreigende gezoem van een drone – en hier is de lucht er vol van.
Een drone ziet ons
Soldaten scannen de lucht op zoek naar onbemande luchtvaartuigen (UAV’s) en gebruiken draagbare drone-detectoren.
Een drone vliegt over onze positie, op zoek naar een doelwit, en de radio waarschuwt ons onmiddellijk dat hij terugkeert. De dronedetector stopt niet met piepen, wat aangeeft dat onze beweging is opgemerkt.
Sky’s Alex Rossi verstopt zich achter een kleine boom terwijl de drone boven hem vliegt
We horen het voordat we het zien en het steeds luider wordende gesis betekent dat de drone steeds dichterbij komt.
De plaatsvervangend commandant waar we bij zijn, opent het vuur met zijn aanvalsgeweer en een andere soldaat mengt zich in de strijd. Hoewel het raken van een klein, snel bewegend doelwit niet eenvoudig is, is het de enige manier om de dreiging te bestrijden en is het routine geworden voor soldaten.
We voelen ons opgelucht als we de drone uit de lucht zien vallen, maar er is geen tijd om te blijven hangen, omdat andere drones ons kunnen volgen en artillerie naar onze positie kan worden geroepen.
Ze horen de drone voordat ze hem door de kale takken van de boom zien
De plaatsvervangend commandant schiet op de drone boven ons
Het volgende deel van de reis naar het dorp waar de eenheid is gestationeerd, gaat op quads en racet over ijzige wegen.
Terwijl we vooruit snellen, liggen vernielde Oekraïense voertuigen verlaten langs de route; ze zijn een duidelijke herinnering aan dreigend gevaar.
Oekraïense drones zijn onze ogen in de lucht, volgen onze bewegingen boven ons hoofd en bieden zo enige bescherming.
Een Oekraïense drone volgt onze bewegingen op de ijskoude wegen
Goedkoop, in massa geproduceerd en dodelijk
De kleine ‘dronejager’-eenheid opereert grotendeels in de schaduw en helpt het logistieke centrum van Sloviansk te beschermen, een belangrijke stad die de verdedigingslinie in het oosten verankert Oekraïne.
In hun bunker, waar ze wonen en missies plannen, laten ze ons een drone zien die ze die ochtend hebben neergeschoten. Het is goedkoop, in massa geproduceerd en dodelijk.
Deze drone werd teruggevonden nadat hij door de eenheid was neergeschoten
Bohdan, commandant van de luchtafweerbatterij-eenheid van de 117e Brigade, legt uit: “Er zijn mannen die met jachtgeweren werken omdat daar de drones op hun laagste hoogte vliegen.
‘Dit ligt binnen het effectieve bereik van een geweer. Maar hier vliegen ze hoger en sneller, dus de Kalashnikov is het effectievere instrument.’
Bohdan, commandant van de eenheid
Wanhopige strijd om te overleven
De drones zijn meedogenloos en het landschap is geteisterd door jarenlange oorlog.
De soldaten laten ons iets bijzonders zien: er wonen nog steeds twee burgers op deze verwoeste plek.
Vier jaar lang overleefden Alexander en zijn vrouw onder voortdurende bombardementen. Hij vertelt me dat ze bang zijn, maar geen geld hebben en nergens heen kunnen.
Alexander en zijn vrouw blijven omdat ze het zich niet kunnen veroorloven om te verhuizen
Terwijl we praten, zoeken we dekking, omdat er boven ons een andere drone is gesignaleerd.
Voor de mannen die dit gebied verdedigen is het gevaar constant.
Eén soldaat beschrijft het ritme van hun dagen: ‘Het gebeurt twee, drie keer per dag: ijzige wegen, slapende drones, vliegende drones en de Russen. Gevaarlijker kan het niet zijn. Bedreigingen van alle kanten – binnen enkele seconden.”
Het leven in Oost-Oekraïne is een wanhopige strijd om te overleven.
Geheime ondergrondse bunker
We worden naar een geheime locatie diep in een bos gebracht. De toegang tot het brigadehoofdkwartier is strikt beperkt.
Binnen dalen we af in een bunker, een labyrint van schermen en monitoren die weerspiegelt wat deze oorlog is geworden.
Nu is het een conflict tussen microchips en modder, waarbij drones digitale doodsketens tekenen en mensen alles doen wat nodig is om te overleven.
De geheime bunker van de 117e Brigade
Soldaten verzamelen zich voor een muur van schermen waarop dronebeelden het gebied in de gaten houden
Kolonel Dmytro Yaroshenk, commandant van de 117e Brigade, zegt dat de transformatie diepgaand is geweest: “De oorlog is radicaal veranderd.
“Vroeger vochten we ’te paard’, om het zo maar te zeggen; nu vechten we in de lucht. We schieten ook helikopters neer met drones. Niet specifiek mijn brigade, maar er zijn eenheden die dat doen.”
Op een scherm laat hij zien wat er overblijft van een groep Russische soldaten die de mist probeerden te exploiteren om een verkenningsaanval uit te voeren. Surveillancedrones – en de algoritmen die ze aandrijven – zien alles en iedereen.
Kolonel Dmytro Yarosjenk
“Logistiek is momenteel een nachtmerrie omdat de technologie zo sterk is geëvolueerd; drones vliegen bijna overal. Als de vijand een voertuig opmerkt, is de kans groot dat het snel wordt vernietigd”, voegt de kolonel toe.
Er verschijnt een ander beeld: een bunker waar Russische troepen binnenkwamen. Aanvalsdrones worden ingeschakeld en raken de schuilplaats. Niemand gaat naar buiten.
Rook stijgt op uit Russische bunker na drone-aanval
De 21e eeuw is versmolten met de modderige loopgravenslagvelden van de Eerste Wereldoorlog en het resultaat is grimmig en wreed.
De gevechten hier lijken misschien duizenden kilometers ver weg, maar de gevolgen zijn dat niet.
Lees meer van Sky News:
De ‘heldenstad’ die 30.000 Russen niet konden veroveren
Klitschko tegen Trump: “Steek aan de kant van Oekraïne”
Deze oorlog zal helpen bepalen of macht het goed maakt in de 21e eeuw, of het internationaal recht wordt afgedwongen of afgezwakt.
Na vier jaar genadeloos vechten gaat de strijd om de Donbas verder dan territorium. Het gaat over het soort wereld dat zal ontstaan als de wapens eindelijk zwijgen.
