BAC NINH, Vietnam — De transformatie van het Vietnamese Bac Ninh is duidelijk zichtbaar in de uithangborden boven de winkels en in de pittige Chinese en Koreaanse gerechten op de tafels.
Ooit bekend om zijn rijstvelden en de liefdesduetten van Quan Ho’s eeuwenoude volksliederen, is de stad net ten noorden van Hanoi uitgegroeid tot een van de drukste industriële zones van Vietnam. Dit weerspiegelt een investeringsgolf, versneld door de tariefverhogingen van president Donald Trump, die de regio opnieuw vormgeeft.
De economie profiteerde ervan wrijving tussen Washington en Peking toen fabrieken uit China verhuisden en zich aansloten bij eerdere golven van buitenlandse investeringen door de Japanners en Zuid-Koreanen Vietnam een mondiaal productiecentrum. Maar de stijgende arbeidskosten, het tekort aan arbeidskrachten en de ontoereikende infrastructuur leggen de grenzen van de snelle groei bloot.
Terwijl rivalen als Indonesië en de Filipijnen hard concurreren om nieuwe projecten, wil Vietnam gebruik maken van hoogwaardiger productiefaciliteiten en de exportmarkten uitbreiden om dit momentum vast te houden. Deze inspanning is duidelijk zichtbaar in Bac Ninh.
Van oudsher een centrum van ambachtslieden, begon de eerste bloei van Bac Ninh rond 2008, toen Samsung daar zijn eerste telefoonfabriek bouwde, waardoor Vietnam zijn grootste offshore-productiebasis werd.
Nu komen Chinese bedrijven massaal naar de markt door hun fabriekslocaties te diversifiëren om Amerikaanse tarieven en andere handelsbeperkingen te omzeilen. Nadat Hanoi en Peking in de jaren negentig de betrekkingen hadden genormaliseerd, begon de instroom van Chinese investeringen zich te herstellen toen Chinese bedrijven in plaatsen als Bac Ninh profiteerden van de Vietnamese elektronicatoeleveringsketen, arbeidskrachten en ondersteunende lokale overheden, vaak geholpen door Chineessprekende tussenpersonen die het papierwerk en de logistiek afhandelden.
Maar Vietnam is te klein om China te vervangen, waarvan de economie veertig keer groter is dan die van de wereldfabriek. Om gelijke tred te houden, bouwen de leiders nieuwe infrastructuur, waaronder een snelweg naar de Chinese grens, waardoor de reistijden met meer dan een uur zijn verkort. Een spoorlijn zal Hanoi verbinden met Haiphong, de grootste zeehaven van Vietnam, en vervolgens met de grensstad Lao Cai.
Op 19 december brak Bac Ninh de grond uit voor de uitbreiding van een industriële zone voor hightech productie, waaronder elektronica, farmaceutische producten en schone energie. Het maakt deel uit van een gesynchroniseerde landelijke actie waarbij Vietnam 234 grote projecten ter waarde van ruim 129 miljard dollar heeft gelanceerd, slechts enkele weken voor het cruciale Nationale Partijcongres in januari, wanneer de leiders zullen beslissen over het politieke leiderschap en de economische richting van het land.
In het centrum van Bac Ninh draagt een supermarkt de naam Tmall, genoemd naar Alibaba’s vlaggenschip online marktplaats. Borden in het Chinees adverteren diensten voor investeerders. Chinees-Vietnamese taalscholen zijn geopend om de lokale bevolking en Chinezen te helpen elkaars talen te leren.
Maar terwijl Chinese bedrijven strijden om de beste arbeidskrachten en andere hulpbronnen, stijgen de kosten “China plus één” strategie voor fabrieksverplaatsing buiten China op andere plaatsen bijvoorbeeld Apple’s verhuizing naar India.
“Het wordt moeilijk om werknemers te werven”, zegt Peng, die werkt bij een bedrijf in telecommunicatieapparatuur dat is verhuisd vanuit Shenzhen, de zuidelijke technologiehub van China. Hij noemde slechts één naam omdat hij niet bevoegd was de media te woord te staan.
De arbeidskosten zijn sinds 2024 met 10-15% gestegen, zei hij: “En we verwachten dat dit zal blijven stijgen.”
Vietnam heeft nog steeds technologie, uitrusting en vaardigheden nodig Chinadat het ‘het beste productie-ecosysteem’ heeft gecreëerd, zegt Jacob Rothman, medeoprichter en CEO van het in China gevestigde Velong Enterprises, dat grillgereedschappen en keukengadgets maakt en een deel van de productie naar Zuidoost-Aziatische landen, waaronder Cambodja en Vietnam, heeft verplaatst.
Toeleveringsketens en fabrikanten in China hebben geprofiteerd van tientallen jaren overheidssteun, grootschalige investeringen en de enorme bevolking, aldus Rothman. “Je kunt het niet van de ene op de andere dag opnieuw creëren.”
Brian Bourke, mondiaal commercieel directeur bij het in de VS gevestigde SEKO Logistics, zei dat hoewel fabrieken die schoenen, meubels en technologie produceren nog steeds naar Vietnam verhuizen, het land achterblijft bij China wat betreft infrastructuur en logistieke mogelijkheden.
Sommige van deze beperkingen doen zich voor in bloeiende steden als Bac Ninh, waar bedrijven werknemers proberen te lokken met hogere lonen en bonussen, een doos instantnoedels op hun eerste dag en bustarieven als ze vanuit een andere stad pendelen, aldus staatsmedia.
Weinig landen hebben zoveel geprofiteerd van de handelsoorlog van Trump als Vietnam, waarvan de grootste exportmarkt nog steeds de Verenigde Staten is. In 2024 boekte Vietnam een overschot van 123,5 miljard dollar ten opzichte van de Verenigde Staten, de derde grootste na China en Mexico. Dit irriteerde Trump, die dreigde met een invoerbelasting van 46% op Vietnamese goederen voordat hij genoegen nam met 20%.
De twee landen zijn nog steeds bezig om een overeenkomst te handhaven tarieven van 20%. Vietnam bood brede preferentiële toegang voor Amerikaanse producten Het Witte Huis heeft dat gezegd in oktober. Het land heeft de tarieven tot nu toe grotendeels geabsorbeerd en boekte tussen januari en november 2025 een handelsoverschot van 121,6 miljard dollar.
Trump en Chinese leider Xi Jinping hebben in oktober overeenstemming bereikt over een handelswapenstilstand van een jaar en lagere gemiddelde tarieven op Chinese export naar de Verenigde Staten rond 47% hielp een aantal zorgen weg te nemen. Maar de aanhoudende onzekerheid over tarieven en andere handelsbeperkingen betekent dat bedrijven niet alleen fabrieken uit China willen verplaatsen, maar deze over verschillende landen willen verspreiden, zegt Frederic Neumann, de belangrijkste Azië-econoom van HSBC.
Zelfs met lagere Amerikaanse importheffingen op China wijzen de berekeningen nog steeds op een verschuiving naar Zuidoost-Azië, waar inefficiënties in de productie slechts zo’n 10% van de kosten met zich meebrengen. Maar terwijl grote bedrijven de productie gemakkelijk kunnen verplaatsen, kunnen kleinere bedrijven problemen ondervinden bij het uitrusten van een nieuwe fabriek met dure apparatuur.
“(De) race om China te verlaten is nog steeds aan de gang en versnelt”, zei Rothman.
Vietnam blijft grote buitenlandse investeringen aantrekken. De cumulatieve buitenlandse investeringen bedroegen in september meer dan 28,5 miljard dollar, een stijging van 15% ten opzichte van vorig jaar. Maar onderzoek naar de rol van Vietnam als knooppunt voor tariefontwijkende overslag heeft ertoe geleid dat sommige fabrikanten hun weddenschappen hebben afgedekt.
Een van de klanten van SEKO Logistics verplaatste een deel van de meubelproductie naar India, omdat hij niet ‘al zijn eieren in Vietnam wilde leggen’, zei Bourke.
Landen zoals Indonesië en de Filippijnendie de vroege winsten van Vietnam hebben gemist, promoten zichzelf als alternatieve productiebasissen. In de Filippijnen staat een nieuwe wet buitenlandse investeerders toe om privégrond voor maximaal 99 jaar te leasen om commerciële en industriële investeringen op lange termijn aan te trekken.
Vietnam wil in 2045 rijk zijn. Het streeft ernaar de volgende ‘tijgereconomie’ van Azië te worden, in navolging van exportgrootmachten als Zuid-Korea en Taiwan, in de overgang van goedkope assemblagewerkzaamheden naar de productie van producten met een hogere waarde, zoals elektronica en apparatuur voor schone energie.
Het biedt prikkels zoals belastingvoordelen op geïmporteerde machines en korting op de huur om fabrieksleveranciers te helpen upgraden en moderniseren. Ongeveer een derde gebruikt nog steeds niet-geautomatiseerde apparatuur en slechts ongeveer 10% gebruikt robots in hun productielijnen.
Het land probeert ook zijn afhankelijkheid van de Amerikaanse markt te verminderen door de export naar het Midden-Oosten, Latijns-Amerika, Afrika en India uit te breiden. Buitenlandse handelskantoren is gevraagd marktinformatie te delen en producten uit Vietnam te promoten.
Vietnam weet dat stijgende kosten en hardere concurrentie zullen testen hoe ver het land – en plaatsen als Bac Ninh – kunnen klimmen. Bij de aankondiging van honderden projecten in december schetste premier Pham Minh Chinh de inzet: Vietnam moet “tot ver in de oceaan reiken, diep onder de grond graven en hoog de ruimte in vliegen.”
___
Chan berichtte vanuit Hong Kong. Associated Press-onderzoeker Yu Bing in Beijing heeft bijgedragen.
___
De klimaat- en milieuverslaggeving van Associated Press ontvangt financiële steun van meerdere particuliere stichtingen. De AP is als enige verantwoordelijk voor alle inhoud. Vind AP’s standaard om samen te werken met filantropische organisaties, een lijst met supporters en gefinancierde dekkingsgebieden AP.org.
