LAGOS, Nigeria– Victor Ahansu was nauwelijks wakker met zijn vrouw en tweeling toen het gierende geluid van bulldozers hen wakker maakte. Het was de enige waarschuwing die de familie kreeg, zei ze, voordat ze op de vlucht sloegen voor de massale huisuitzettingen in hun historische Makoko-gemeenschap in Lagos. Hun huis werd op 11 januari gesloopt, een van de duizenden die tijdens de lopende operatie werden gesloopt.
Nu leven de vijf maanden oude tweeling en hun ouders in een houten kano, met een geweven plastic zak om te schuilen tegen de regen. Het gedreun van de hamers vult de lucht, net als dat van de andere bewoners Nigeria De grootste stad sloopt huizen en redt wat ze kan.
“Ik kon niet eens gaan werken om geld te verdienen, omdat ik mijn vrouw en kinderen niet in de steek wil laten, en de regering komt weer terug”, vertelde Ahansu, een visser, aan Associated Press.
Tientallen jaren lang hebben tienduizenden mensen in huizen op palen gewoond boven de Makoko-lagune, een van de oudste en grootste kustgemeenschappen van Afrika.
Voor veel Nigerianen is Makoko al lang een kenmerk. Voor non-profitorganisaties was het een proeftuin voor ideeën als drijvende scholen. Maar voor sommige ontwikkelaars en autoriteiten is dat wel het geval waardevolle eigendommen met uitzicht op zee in handen van enkele van de armste mensen in de megalopolis.
Volgens een coalitie van lokale belangengroepen zijn ruim 3.000 huizen gesloopt en zijn 10.000 mensen ontheemd geraakt tijdens deze laatste golf van sloop die eind december begon. Inwoners van Makoko hebben hier legaal gewoond, maar de Nigeriaanse landwet staat de overheid toe elk land in bezit te nemen dat zij geschikt acht voor publieke doeleinden.
Er bestaat een lange geschiedenis van dit soort massale uitzettingen in de zich snel ontwikkelende stad met ongeveer 20 miljoen inwoners aan de Golf van Guinee. Belangengroepen schatten dat honderdduizenden mensen hun huis hebben verloren sinds 2023, het jaar waarin de huidige deelstaatregering aantrad.
Honderden mensen protesteerden woensdag tegen de massale uitzettingen in Lagos. De politie verspreidde hen met traangas.
Terwijl de bevolking van Lagos groeit, bevinden mensen die in gemeenschappen met lage inkomens zoals Makoko wonen zich in de vuurlinie te midden van de inspanningen van de overheid om de megastad te ontwikkelen.
Bewoners vertelden de AP dat de deelstaatregering van Lagos in dit geval mensen had gevraagd zich 100 meter van een hoogspanningslijn te verwijderen, maar dat de sloop vervolgens doorging.
Ambtenaren van het staatsministerie van Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Ontwikkeling weigerden vragen te beantwoorden over de sloopwerkzaamheden in Makoko en de beweringen van bewoners dat er weinig of geen waarschuwing was geweest voordat ze op 23 december begonnen.
Ambtenaren wezen echter op recente opmerkingen van de gouverneur van Lagos, Babajide Sanwo-Olu, die de uitzettingen verdedigde en veiligheidsrisico’s aanhaalde, waarbij hij zei dat gemeenschappen zich hadden verspreid in de buurt van kritieke infrastructuur.
Bewoners zeggen dat de ruimte in het Makoko-gebied is gegund aan een particulier bouwbedrijf, een van de vele in een stad waar ruimte aan het water vaak wordt gewaardeerd vanwege luxe en andere eigendommen. De AP kon die bewering niet verifiëren.
“Ik denk dat wanneer (de overheid) op zoek gaat naar centraal gelegen land en omdat andere plaatsen vol zijn, er het idee ontstaat dat je gemeenschappen kunt komen ontruimen omdat ze minder bevoorrecht zijn en je een rechtvaardiging kunt vinden”, zegt Megan Chapman, mededirecteur van Justice and Empowerment Initiatives, een belangenorganisatie voor ontheemde gemeenschappen in Lagos.
Makoko, gesticht in de 19e eeuw, heeft eerdere slooppogingen overleefd, meestal als er publieke verontwaardiging was. Het leven slingert zich door smalle straatjes en waterwegen in de gemeenschap die door buitenstaanders de bijnaam ‘Venetië van Afrika’ wordt genoemd. Er zijn weinig openbare diensten zoals elektriciteit of afvalbeheer.
De ontheemden zeggen dat ze weinig opties hebben. Lagos heeft enkele van de hoogste huurprijzen in Afrika. Een kamer in een condominium waar tientallen mensen een badkamer delen, kan 700.000 naira per jaar (ongeveer $500) kosten in een stad waar het minimumloon 77.000 naira ($55) bedraagt.
Basirat Kpetosi zat bovenop de ruïnes van zijn huis aan de kust in Makoko en bakte deeg in kokende olie voor de verkoop. Ze berustte in haar verlies.
Kpetosi zei dat ze op 9 januari wakker werd van het geluid van bulldozers, toen haar huis werd gesloopt. Nu zitten zij en haar vijf kinderen zonder onderdak.
Kpetosi, uit een vissersfamilie, zei dat hij het huis aan de lagune – twee kamers op palen van bamboe en aluminiumfolie – vorig jaar heeft gebouwd.
Hij zei dat ze geen compensatie hebben ontvangen voor de vernietiging ervan en dat de regering geen plannen maakt voor hun hervestiging, ook al vereist de wet dit. In een uitspraak van het Hooggerechtshof van Lagos uit 2017 oordeelde de rechter dat de massale uitzetting zonder hervestiging het “fundamentele recht op bescherming tegen wrede en vernederende behandeling” schond.
“We slapen buiten”, zei Kpetosi. “Als het regende, regende het op mij en mijn kinderen.”
___
Lees meer over Afrika en ontwikkeling: https://apnews.com/hub/africa-pulse
___
De Associated Press ontvangt financiële steun voor de mondiale gezondheidszorg en ontwikkeling in Afrika van de Gates Foundation. De AP is als enige verantwoordelijk voor alle inhoud. Vind AP’s standaard om samen te werken met filantropische organisaties, een lijst met supporters en gefinancierde dekkingsgebieden AP.org.
