Kiezers in het Midden-Amerikaanse land Honduras zullen bij de algemene verkiezingen van zondag naar de stembus gaan, omdat zorgen variërend van corruptie tot nationale en economische veiligheid doorwegen.
De huidige voorzitter, Xiomara Castro van de linkse partij Libertà e Rifondazione (LIBRE), is bij wet beperkt tot één mandaat.
Aanbevolen verhalen
lijst van 3 artikeleneinde van de lijst
Maar de race om Castro op te volgen is voorbestemd zwaar te zijn. Drie kandidaten kwamen aan de leiding in de race, maar geen enkele nam definitief de leiding in de peilingen.
Onder hen Rixi Moncada van de LIBRE-partij; Nasry Asfura van de rechtse Nationale Partij; en Salvador Nasralla van de centristische Liberale Partij.
De race werd echter ontsierd door beschuldigingen van fraude en geknoei met verkiezingen.
Dergelijke beschuldigingen hebben de spanningen in Honduras vergroot, waar het politieke systeem zich nog steeds aan het herstellen is van de erfenis van een door de VS gesteunde hervorming uit 2009. militaire staatsgreep Dit werd gevolgd door een periode van repressie en omstreden verkiezingen.
“Honduras stevent af op deze verkiezingen te midden van een groeiende politieke druk op de verkiezingsautoriteiten, publieke beschuldigingen van fraude uit het hele politieke spectrum en verlamming binnen belangrijke verkiezingsorganen”, zegt Juanita Goebertus, directeur van de Amerikaanse afdeling van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch.
“Deze dynamiek heeft echte onzekerheid gecreëerd over de integriteit van het proces.”
Wie zijn de kandidaten, hoe zal de stemming plaatsvinden en wat staat er op het spel? Deze en andere vragen beantwoorden wij in deze korte toelichting.
Wanneer zijn de verkiezingen?
De verkiezing vindt plaats in één stemronde, die plaatsvindt op 30 november. De kandidaat met de meeste stemmen wordt tot winnaar uitgeroepen en zal naar verwachting op 25 januari 2026 aantreden.
Hoe lang duurt de presidentiële termijn?
Elke president kan slechts één termijn van vier jaar dienen.
Wie heeft stemrecht?
Er zijn ongeveer 6,5 miljoen Hondurezen die stemgerechtigd zijn, waarvan ongeveer 400.000 in het buitenland, in de Verenigde Staten, wonen. Die groep beperkt zich echter tot het stemmen op presidentskandidaten.
In Honduras is stemmen verplicht, maar er zijn geen sancties voor degenen die niet deelnemen.
Wie zijn de kandidaten?
Drie van de vijf presidentskandidaten zijn naar voren gekomen als voornaamste uitdagers in de race.
Als kandidaat voor de linkse LIBRE-partij concurreert Rixi Moncada, een naaste vertrouweling van president Castro, die eerst als minister van Financiën diende, van 2022 tot 2024, en daarna als minister van Defensie.
Moncada trad in mei af om zijn presidentiële bod voort te zetten.
Als ze verkozen wordt, beloofde ze ‘de economie te democratiseren’ en verwierp ze pogingen om staatsdiensten te privatiseren. Zijn platform belooft ook een grotere toegang tot krediet voor kleine bedrijven en hardhandig optreden tegen bedrijfscorruptie.
Een andere kanshebber is Salvador Nasralla, een bekend gezicht in de Hondurese politiek. Hij is kandidaat voor de centristische liberale partij en stelt zich voor de vierde keer kandidaat voor het presidentschap.
Nasralla, 72, met een achtergrond in civiele techniek, was voorheen vice-president van Castro voordat hij in april 2024 aftrad.
Nasralla zei dat hij de overheidsfuncties zou stroomlijnen en tegelijkertijd zou proberen informele werknemers, die een groot deel van de beroepsbevolking van het land uitmaken, in de formele economie te brengen.
Ten slotte is de kandidaat voor de rechtse Nationale Partij Nasry ‘Tito’ Asfura.
Asfura, voormalig burgemeester en vertegenwoordiger van de hoofdstad Tegucigalpa, zei dat hij het land zal besturen als ‘bestuurder’ en ‘uitvoerder’, waarbij hij een ondernemingsvriendelijk beleid zal bevorderen om investeringen aan te trekken.
Welke rol speelden de buitenlandse betrekkingen bij de verkiezingen?
Op het gebied van de buitenlandse betrekkingen wordt verwacht dat Moncada het streven van zijn voorganger naar nauwere banden met landen zal voortzetten zoals China en steun voor andere linkse figuren in de regio.
Zowel Nasralla als Asfura hebben gezegd dat zij Honduras zullen laten kantelen naar de Verenigde Staten en hun bondgenoten, waaronder Israël en Taiwan.
Woensdag, in de laatste dagen van de presidentiële race, sprak de Amerikaanse president Donald Trump zijn steun uit voor Asfura.
Trump heeft de presidentiële run van Honduras ook genoemd als onderdeel van zijn bredere campagne tegen de Venezolaanse president Nicolas Maduro, waarbij hij de Zuid-Amerikaanse leider beschuldigde van drugshandel en de oprichting van linkse regeringen in de hele regio.
“De democratie staat terecht bij de komende verkiezingen in het prachtige land Honduras op 30 november. Zullen Maduro en zijn narco-terroristen een ander land overnemen zoals ze Cuba, Nicaragua en Venezuela hebben overgenomen?” Troef hij schreef op zijn Truth Social-platform.
“De man die de democratie verdedigt en tegen Maduro vecht, is Tito Asfura.”
Wat zeggen de peilingen?
Hoewel uit de peilingen vóór de verkiezingen bleek dat Moncada, Nasralla en Asfura voorop liepen, kwam er geen duidelijke favoriet naar voren.
In de maand september wordt a vragenlijst Volgens het bedrijf CID Gallup behaalde Nasralla 27% van de stemmen, Moncada 26% en Asfura 24%. Deze percentages die de drie kandidaten scheiden, vallen binnen de foutmarge van de peiling.
Nog eens 18% van de respondenten in dat onderzoek zei dat ze nog geen besluit hadden genomen.
Waarom was verkiezingsintegriteit een probleem?
Corruptieproblemen hebben de kwetsbare democratie van Honduras lange tijd achtervolgd, en dit verkiezingsseizoen heeft deze zorgen weer op de voorgrond gebracht.
Tijdens de voorverkiezingen in maart waren er bijvoorbeeld ‘onregelmatigheden’ in de distributie van verkiezingsmateriaal en maakten sommige stembureaus melding van vertragingen, lange wachtrijen en een slechte personeelsbezetting, waardoor de stemming tot laat in de nacht moest duren.
Er is ook onenigheid geweest tussen de twee overheidsinstanties die de verkiezingen in Honduras organiseren: de Nationale Kiesraad (CNE) en het Electorale Hof van Justitie.
Het Congres kiest topleiders voor elk van de twee agentschappen. Maar zowel de rechtbank als de CNE zijn onlangs onderwerp van onderzoek geweest.
In oktober openden aanklagers een strafrechtelijk onderzoek tegen CNE-leider Cossette Lopez wegens vermeende plannen voor een ‘electorale staatsgreep’.
De gezamenlijke stafchefs van de strijdkrachten vroegen de CNE ook om een kopie van het rapport over het tellen van de stemmen voor de presidentiële race op de verkiezingsdag, waardoor bezorgdheid werd geuit over mogelijke inmenging door het leger.
Het Electoral Justice Tribunal werd ondertussen geconfronteerd met een onderzoek naar de vraag of het stemde zonder de aanwezigheid van al zijn leden.
Zowel president Castro als leden van de oppositie hebben zich uitgesproken over het risico van fraude bij de verkiezingen van zondag, waardoor de controle op de stemming is geïntensiveerd.
Organisaties als Human Rights Watch en de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) hebben hun bezorgdheid geuit over de druk die verkiezingsfunctionarissen ondervinden.
“Het belangrijkste is nu dat de electorale instellingen onafhankelijk kunnen opereren, dat de strijdkrachten hun beperkte constitutionele rol strikt respecteren, en dat alle politieke actoren zich onthouden van acties of uitspraken die spanningen kunnen aanwakkeren of het vertrouwen van het publiek kunnen ondermijnen”, aldus Goebertus.
