Voor de kust van Alexandrië zijn duikers en kraanvogels teruggekeerd naar een plek die eeuwenlang onder water heeft gelegen. Grote blokken steen die verbonden zijn met de oude vuurtoren van Alexandrië worden uit de zeebodem gehaald als onderdeel van een hernieuwde archeologische inspanning. Het bouwwerk, bekend als Pharos, stond ooit bij de ingang van de haven van de stad en werd tot de zeven wonderen van de antieke wereld gerekend. Dertig jaar nadat de onderwaterresten voor het eerst werden geïdentificeerd in 1995, zijn onderzoekers nu geselecteerde architecturale stukken aan het bergen voor gedetailleerd onderzoek. Het werk maakt deel uit van het PHAROS-project, een door Frankrijk geleid programma dat tot doel heeft de vuurtoren te documenteren, scannen en digitaal te reconstrueren met behulp van zowel teruggevonden blokken als fragmenten die onder de Middellandse Zee in kaart zijn gebracht.
Egypte Bij de opgraving zijn tweeëntwintig vuurtorenblokken uit de zeebodem teruggevonden
Stichting Dassault Systemsdie de technologische aspecten van het project ondersteunden, brachten 22 van de grootste overgebleven blokken bijeen. Sommige wegen tussen de 70 en 80 ton. Het gaat om monumentale deurlateien, deurstijlen, een drempel en grote voetplaten. Onder de vondsten bevindt zich een deel van een voorheen onbekende mast met een portaal in Egyptische stijl dat dateert uit de Hellenistische periode. De schaal van de stenen geeft een gevoel van de oorspronkelijke massa van de vuurtoren. Elk blok wordt ter plaatse bestudeerd voordat het verder wordt geanalyseerd.
Bij opgravingen in Egypte zijn tweeëntwintig vuurtorenblokken uit de zeebodem teruggevonden (Photo credit: GEDEON Programs / CEAlex)
Digitale reconstructie heeft tot doel Pharos virtueel te herbouwen
De teruggevonden voorwerpen worden gescand en verwerkt met behulp van fotogrammetrie. Ze zullen zich aansluiten bij meer dan 100 blokken die de afgelopen tien jaar al onder water zijn gedigitaliseerd. Ingenieurs die samenwerken met La Fondation Dassault Systèmes zullen de gegevens analyseren en proberen elk stuk in een virtuele omgeving te herpositioneren.Het doel is om verschillende hypothesen te testen over hoe de vuurtoren werd gebouwd en hoe deze uiteindelijk instortte. Met behulp van simulaties wil het team een digitale tweeling van de structuur creëren. Met dit model kunnen kijkers een gedetailleerde reconstructie van Pharos verkennen zonder deze fysiek te reconstrueren.
Digitale reconstructie heeft tot doel Pharos virtueel te reconstrueren (Photo credit: Isabelle Hairy – Centre d’Etudes Alexandrines)
Franse en Egyptische instellingen leiden de opgravingen
De opgraving wordt uitgevoerd door de CNRS via haar permanente eenheid in Egypte, onder het gezag van het Egyptische Ministerie van Toerisme en Oudheden. De afgelopen drie jaar heeft het project financiële steun gekregen van de Fondation Dassault Systèmes.Onderzoekers verzamelen ook oude teksten, munten en visuele representaties van de vuurtoren. Deze bronnen helpen de gaten op te vullen die door gefragmenteerde overblijfselen zijn achtergelaten. Een groot deel van het bouwwerk werd ontmanteld nadat het in 1303 niet meer functioneerde, en de stenen werden later hergebruikt bij de bouw van het Qaitbay-fort in 1477.
De vuurtoren van Alexandrië vormde de oude maritieme handel
Gebouwd in het begin van de 3e eeuw voor Christus onder Ptolemaeus I, wordt aangenomen dat de vuurtoren ongeveer 100 meter hoog was. Hij leidde schepen langs een moeilijke kust en werd een symbool van de status van de stad in de mediterrane handel. Geen enkele oude vuurtoren van vergelijkbare grootte overleeft vandaag de dag. Het huidige werk in Alexandrië gaat minder over spektakel en meer over de reconstructie van patiënten. Stukje bij beetje wordt het beeld duidelijker, ook al is het nog steeds onvolledig.
