Mijn vriendin Lila Hij is de meest knapperige persoon die ik ken.
Weigert insecten en ratten te doden. Hij liet me ooit zijn zelfgemaakte wijn proberen (rampzalig). Een paar jaar geleden verliet ze haar baan bij een non-profitorganisatie voor voedselrechtvaardigheid om in een yurt te gaan wonen, waarna ze naar de graduate school ging en naar een zolder verhuisde, waar haar kamergenoten eekhoorns waren. Tegen zijn wil bezat hij een iPhone voor een tijdje. Ze had geen keuze: een universiteitsbestuurder vertelde haar expliciet dat ze haar studententaken niet zonder een universiteitsbestuurder kon vervullen. Tweefactorauthenticatie en al het andere.
Maar Lilah is Lilah, dus na haar afstuderen gaf ze zichzelf een dumbphone. En jongen, die telefoon was stom. Ontworpen voor degenen die afdwalen van de realiteit, verbonden met wifi maar niet met internet en zeker geen apps ondersteund. Lilah navigeert nu de wereld rond zonder smartphone. “Ik denk dat de belangrijkste reden dat ik er vanaf kwam, was dat ik het gevoel had dat mijn hersenen versleten waren”, vertelde ze me onlangs.
De meeste van mijn mede twintigers willen net zo dom zijn als Lilah. Ik ken en begrijp deze behoefte: ik verspil uren per dag en verlies uren slaap als gevolg van de tirannie van perkament. Ik zit gevangen in een schaamtespiraal omdat ik een groot deel van mijn kostbare leven heb besteed aan het kijken naar video’s van volslagen vreemden, totdat mijn ogen en hoofd pijn doen. En ideologisch gezien hou ik van het idee om persoonlijke gegevens voor bedrijven te verbergen, om niet elke keer te bezwijken voor advertenties als ik mijn startscherm ontgrendel.
Maar ik ben niet stom geworden, en de reden is simpel: ik ben bang! Laat mijn smartphone achter het zou volkomen desoriënterend zijn. Het zou mijn algehele vaardigheid aanzienlijk verminderen. Het is heel gênant, ik voel me echt een gigantische baby, maar ik weet zeker dat mijn smartphone een deel van mij is. Ik zeg dit letterlijk: de paniek die ik voel als ik hem uit het oog verlies, is diepgeworteld, existentieel, alsof er stukjes van mijn fysieke lichaam ontbreken.
Deze gedachte is noch gek, noch origineel. In 1998 introduceerden Andy Clark en David Chalmers hun ‘extended mind-hypothese’, het idee dat externe hulpmiddelen het biologische brein op een quasi-fysieke manier kunnen uitbreiden. Controleer je de Notes-app op je boodschappenlijstje? Gebruikt u Google Maps om bij het huis van een vriend te komen? Het is niet alleen je telefoon op het werk, en het zijn ook niet alleen je biologische hersenen: het is een enkel cognitief systeem dat uit beide bestaat. Vanaf mijn veertiende, toen ik mijn eerste iPhone kreeg, omarmden mijn gedachten de steeds krachtiger wordende besturingssystemen van Apple en versmolten ze er in de loop der jaren mee. Mijn telefoon en ik zitten nu totaal, volledig vast.
Maar is het de moeite waard om jezelf te bevrijden van betrokkenheid? En is het mogelijk, zoals gebruikers van de domme telefoon lijken te geloven?
In 1985 werd de wijlen psycholoog Daniel Wegner publiceerde een theorie over intieme menselijke relaties, genaamd transactief geheugen. Hij betoogde dat langetermijnparen informatie in elkaar opslaan en dat hun collectieve pool functioneert als een soort gezamenlijke geheugenkaart, een enkel “systeem voor het verwerven, opslaan en gebruiken van kennis dat groter is dan de som van de systemen van zijn individuele leden.” Dit is vreemd genoeg, misschien vernederend, van toepassing op mijn relatie met mijn iPhone.
Aan het einde van mijn laatste jaar van de middelbare school ging ik naar de Apple Store om mijn versleten apparaat te vervangen door een nieuw en verbeterd exemplaar. Op de klassieke manier van onverantwoordelijke tieners had ik geen back-up gemaakt van mijn gegevens van de afgelopen maanden, dus mijn foto’s van dat schooljaar waren verdwenen. Mijn herinneringen aan die tijd, zo bleek, verdwenen samen met hen: een reis door het Zuiden, de dramatische breuk van een vriend. Ik wist intellectueel dat deze dingen waren gebeurd. Maar ik had er geen echt gevoel voor, geen specifiek beeld dat mijn geheugen opriep.
