Start-up gevestigd in Tel Aviv Factualiseer kwam vandaag uit stealth tevoorschijn met een startronde van $ 73 miljoen voor een ambitieuze maar quixotische missie: digitale documenten verder brengen dan de standaardformaten die door de meeste bedrijven worden gebruikt (.PDF, .docx, collaboratieve cloudbestanden zoals Google Docs) en het tijdperk van intelligentie binnengaan.
Voor Matan Gavish, oprichter en CEO van Factify, is dit niet zomaar een software-update; het is een onvermijdelijkheid waar hij al jaren door geobsedeerd is.
“De pdf is ontwikkeld toen ik op de basisschool zat”, vertelde Gavish aan VentureBeat. “De basis van het software-ecosysteem is nog niet echt geëvolueerd… iemand moet het digitale document zelf opnieuw ontwerpen.”
Gavish, hoogleraar computerwetenschappen en PhD aan Stanford, geeft toe dat zijn fixatie op administratieve bestandsformaten een anomalie is voor iemand met zijn diploma’s.
“Het is echt slecht om geobsedeerd te zijn door een probleem”, zegt hij. “Omdat ik een academische achtergrond heb in kunstmatige intelligentie en machinaal leren, wilde mijn moeder dat ik een AI-bedrijf startte omdat het interessant is. Ik weet niet waarom ik geobsedeerd en bezeten ben door documenten.”
Maar die obsessie heeft nu een aanzienlijke startronde opgeleverd onder leiding van Valley Capital Partners en ondersteund door AI-zwaargewichten zoals voormalig Google AI-chef John Giannandrea.
De weddenschap is simpel: de statische stijfheid van de meeste digitale bestanden heeft hun bruikbaarheid beperkt, en een beter, slimmer document dat daadwerkelijk de bewerkingsgeschiedenis en het eigendom deelt met gebruikers zoals bedoeld, is niet alleen mogelijk, maar ook een kans van meerdere miljarden dollars.
De geschiedenis van digitale documenten
Om te begrijpen waarom een startronde maar liefst 73 miljoen dollar zou kosten, moet je begrijpen in welke valkuilen bedrijven zich bevinden. Er zijn momenteel naar schatting drie biljoen pdf’s in omloop. “Sommige mensen zien de pdf meer dan hun kinderen zien”, grapt Gavish.
De geschiedenis van het digitale document is geen lineaire progressie waarbij het ene formaat het andere vervangt. In plaats daarvan is het een verhaal van ‘soortvorming’, waarin verschillende formaten zijn geëvolueerd om verschillende ecologische niches te vullen: creatie, distributie en samenwerking.
Het bestandstijdperk: Microsoft Word (jaren 80 en 90)
Digitale documenten begonnen als geïsoleerde artefacten. In de jaren tachtig was het ‘document’ onlosmakelijk verbonden met de hardware waaruit het ontstond. Een bestand gemaakt in WordPerfect op een DOS-machine was in feite zinloos voor een Macintosh-gebruiker.
Microsoft Word, dat zijn oorsprong vindt in de baanbrekende WYSIWYG-editors van Xerox PARC, bracht daar verandering in door te profiteren van de dominante positie van het Windows-besturingssysteem. In de jaren negentig werd het binaire .doc-formaat de standaardcontainer voor bewerkbare professionele documenten. Deze bestanden waren echter structureel complexe “geheugendumps”, ontworpen voor de beperkte hardware van die tijd, wat vaak leidde tot corruptie of privacylekken waarbij verwijderde tekst verborgen bleef in de binaire gegevens van het bestand.
Het tijdperk van de digitale ‘steen’: de pdf (jaren 90-2006)
PDF is niet geboren als schrijfhulpmiddel; het was een hulpmiddel voor visualisatie. In 1991 schreef John Warnock, medeoprichter van Adobe, het whitepaper “Camelot Project”, waarin hij een “digitale envelop” voor ogen had die er op elk beeldscherm of elke printer identiek uit zou zien.
In tegenstelling tot Word-bestanden, die kneedbaar waren, zijn PDF’s ontworpen om onveranderlijk te zijn. Ze gebruikten het PostScript-beeldvormingsmodel om karakters in precieze coördinaten te positioneren, waardoor visuele getrouwheid werd gegarandeerd. Hoewel de acceptatie aanvankelijk traag verliep, heeft Adobe’s besluit uit 1994 om Acrobat Reader gratis uit te brengen, ervoor gezorgd dat PDF de wereldwijde standaard is geworden voor ‘digitaal cement’, het definitieve formaat dat wordt gebruikt voor contracten, overheidsformulieren en documenten.
Het samenwerkingstijdperk van clouddocumenten (2006-heden)
In 2006 bracht Google opnieuw een revolutie teweeg in het model door het document van de harde schijf naar de browser te verplaatsen. Met behulp van ‘operationele transformatie’-algoritmen kon Google Docs meerdere gebruikers tegelijkertijd dezelfde tekststroom laten bewerken.
Dit heeft het paradigma verschoven van ‘een bestand verzenden’ naar ‘een link delen’. Hoewel Google Workspace tegenwoordig meer dan drie miljard gebruikers heeft (voornamelijk consumenten en onderwijs), heeft het de manier waarop we werken fundamenteel veranderd, waarbij documenten zijn getransformeerd in levende, samenwerkingsprocessen in plaats van statische artefacten.
De status quo: fragmentatie
Ondanks deze vooruitgang blijft de zakenwereld gefragmenteerd. We stellen op in Google Documenten (de “Digitale Stroom”), formatteren in Word (de “Digitale Klei”) en ondertekenen in PDF (de “Digitale Steen”).
Maar deze fragmentatie brengt een prijs met zich mee. “Het probleem is niet het document. Het is alles eromheen”, merkt het bedrijf op. “Zodra een PDF het systeem verlaat, verdwijnt de controle. Versies variëren. De toegang is onduidelijk. Er is niets zichtbaar.”
Digitale documenten transformeren in intelligente infrastructuren
De weddenschap van Factify is dat in het tijdperk van kunstmatige intelligentie deze fragmentatie niet langer alleen maar vervelend is: het is een kritieke mislukking. AI-modellen hebben gestructureerde en verifieerbare gegevens nodig om te kunnen functioneren.
Wanneer een AI een PDF ‘leest’, gokt hij in wezen, waarbij hij gebruik maakt van optische tekenherkenning om tekst te extraheren uit wat in feite een digitale foto is.
“Waar we hier mee te maken hebben is een megalomane visie, maar tegelijkertijd waarschijnlijk iets onvermijdelijks”, zegt Gavish.
De oplossing van Factify is om documenten niet als statische bestanden te behandelen, maar als intelligente infrastructuur. In de ‘Factified’ standaard brengt een document zijn eigen brein met zich mee. Het heeft een unieke identiteit, een actief autorisatiesysteem en een onveranderlijk auditlogboek dat met zich meereist.
“We hebben een nieuw documentformaat geschreven dat PostScript vervangt”, legt Gavish uit. “We hebben een nieuwe datalaag gecreëerd die het document als eersterangsburger ondersteunt… en altijd beschikbaar is binnen de organisatie en mogelijk ook daarbuiten.”
Dit onderscheid, tussen een bestand en een API, staat centraal in de presentatie van het bedrijf.”
-
Bestanden zijn schulden: Ze stapelen zich op, raken zoek en kunnen worden gestolen. “Het gaat terug naar de baksteenstaat”, zegt Gavish. “Bestanden zijn in ieder geval een risico, omdat ze zich daar opstapelen en je ze moet beschermen.”
-
API’s zijn bronnen: Een Factify-document is een actief object. Je kunt hem vragen stellen: “Wie heeft je gezien? Wanneer verloopt deze? Ben jij de meest up-to-date versie?”
“Mensen veranderen niet”, maar formaten wel
De geschiedenis staat vol met formaten die hebben geprobeerd PDF te vervangen (zoals XPS van Microsoft). Ze faalden omdat ze te veel gedragsveranderingen van gebruikers vereisten. Gavish is zich terdege bewust van deze valkuil.
“Als ik met ondernemers op het gebied van bedrijfssoftware praat, vertel ik hen dat de twee wetten die je moet weten over het starten van een bedrijf voor bedrijfssoftware zijn dat het mensen niets kan schelen en dat niemand verandert”, zegt hij.
Om dit te voorkomen heeft Factify een diepe achterwaartse compatibiliteit gecreëerd. Een Factified-document kan er precies zo uitzien als een PDF, compleet met pagina-einden en marges. Gebruikers hoeven geen nieuwe interface te leren om waarde te krijgen; ze hoeven alleen een specifiek pijnpunt op te lossen, zoals een leidinggevende die ervoor wil zorgen dat een beleggingsnota niet kan worden doorgestuurd.
“Het enige wat ze tegen hun team te zeggen hebben is: ‘Beste stafchef, de arbeidscontracten en investeringsmemoranda… zullen worden uitgewerkt. De rest gaat verder'”, zegt Gavish. “Ze zien een onmiddellijk voordeel… maar dan ontdekken ze dat ze de Rubicon zijn overgestoken.”
Wat is de toekomst van Factify?
Het kapitaal uit deze ronde zal worden gebruikt om zich te verdiepen in de kerntechniek van het platform, dat Gavish beschrijft als een ‘zware technische klus’ waarbij het documentformaat, de gegevenslaag en de applicatielaag helemaal opnieuw moeten worden opgebouwd. Het bedrijf is ook een belangrijk operationeel centrum aan het opzetten in Pittsburgh om zijn expansie naar de Verenigde Staten te ondersteunen.
Uiteindelijk probeert Factify niet nog een samenwerkingstool zoals Google Docs te creëren. Ze proberen het onveranderlijke record van de toekomst op te bouwen, de standaard van ‘waarheid’ in een digitale wereld.
“PDF…is een standaard geworden, wat betekent dat ik mijn belastingen niet in een ander formaat kan indienen. Zo ziet winnen eruit”, zegt Gavish. “We creëren een documentstandaard die niet specifiek is voor de zorg of verzekering, maar gewoon een document als zodanig is.”
Voor de drie biljoen statische bestanden die momenteel in de cloud zijn opgeslagen, zou dit eindelijk werkelijkheid kunnen worden.
