Groenlanders uiten angst en verontwaardiging terwijl Trump territorium in de gaten houdt

“Het Groenlandse volk wil geen Amerikaan worden”, zegt Mia Chemnitz tegen de BBC. “Wij zijn niet te koop.”

De 32-jarige zakenman uit de Groenlandse hoofdstad Nuuk weerspiegelt de gevoelens van velen die met de BBC spraken over hoe zij denken over de recente retoriek van de regering-Trump.

Het Witte Huis zei dat het “actief” discussieerde over een bod om het gebied te kopen dat al eeuwenlang tot Denemarken behoort. De Amerikaanse president Donald Trump en zijn functionarissen hadden eerder laten doorschemeren dat ze hem indien nodig met geweld zouden arresteren.

Dit stuitte op nervositeit en minachting onder de Groenlanders, zowel op het grootste eiland ter wereld als elders.

Deze nervositeit is alleen maar groter geworden sinds de Verenigde Staten de Venezolaanse president Nicolas Maduro van zijn residentie in Caracas naar New York hebben gebracht op beschuldiging van drugshandel en narco-terrorisme, in een ongekende militaire actie.

Vrijwel onmiddellijk daarna gaf de vrouw van een hoge stafmedewerker van het Witte Huis aan dat Groenland de volgende zou zijn.

“Toen voelde alles niet meer abstract aan”, zegt Tupaarnaq Kopeck, 40, die naar Canada verhuisde – een andere plaats die Trump heeft gedreigd te annexeren – voor familie en werk.

“Voor het eerst nam ik contact op met mijn zus in Groenland en vertelde haar dat als het ondenkbare ooit werkelijkheid zou worden, ze een plek zouden hebben om bij ons te verblijven.”

Aaja Chemnitz, een van de twee leden van het Deense parlement die Groenland vertegenwoordigen, zegt dat de opmerkingen van de regering-Trump “een duidelijke bedreiging” vormen waar ze “verbijsterd” over was.

“Het is volkomen respectloos tegenover de Verenigde Staten om niet uit te sluiten dat ons land en een andere NAVO-bondgenoot worden geannexeerd”, zegt hij.

Groenland is het dunst bevolkte gebied ter wereld. Omdat een groot deel van het Arctische eiland bedekt is met ijs, woont het grootste deel van de bevolking in Nuuk en de omliggende zuidwestelijke kust.

Maar het is van strategisch belang voor de Verenigde Staten – en daarom heeft het daar sinds de Tweede Wereldoorlog een militaire aanwezigheid.

De ligging van Groenland tussen Noord-Amerika en het Noordpoolgebied maakt het land goed gepositioneerd voor systemen voor vroegtijdige waarschuwing in het geval van raketaanvallen.

Meer recentelijk is er ook een groeiende belangstelling voor de natuurlijke hulpbronnen van Groenland, waaronder zeldzame aardmineralen, die steeds gemakkelijker toegankelijk worden naarmate het ijs smelt als gevolg van de klimaatverandering.

“Het is niet leuk om met 56.000 mensen te zijn en deze bedreigingen – als je ze zo mag noemen – te ontvangen van een reus als de Verenigde Staten”, zegt Masaana Egede, redacteur van de Groenlandse krant Sermitsiaq.

“De burgers van Groenland zijn hier nerveus over, omdat we hier niet lichtvaardig mee omgaan.”

Deskundigen zijn het er over het algemeen over eens dat een militaire overname van Groenland een gemakkelijke opgave zou zijn voor de Verenigde Staten – maar dat de geopolitieke gevolgen feitelijk een einde zouden maken aan het NAVO-bondgenootschap.

Nadat het Witte Huis de kwestie van het eigendom van Groenland opnieuw ter sprake had gebracht, kwamen zes Europese bondgenoten bijeen bracht een verklaring uit zeggen dat haar toekomst moet worden beslist door haar volk – iets waar Mia zegt dankbaar voor te zijn.

Maar hij vreest dat dit voor de Verenigde Staten weinig uitmaakt “als het niet gepaard gaat met consequenties en actie.”

“Als Groenlander vraag ik me af: hoeveel zijn we waard voor deze bondgenoten? Hoe ver zijn ze bereid te gaan om ons te beschermen?”

Tupaarnaq zegt: “Respect is meer dan allianties op papier. Als machtige naties over je praten in plaats van met je, verdwijnt dat respect heel snel.”

De regering-Trump heeft benadrukt dat het haar bedoeling is Groenland van Denemarken te kopen – hoewel Kopenhagen heeft herhaald dat het gebied niet te koop is – terwijl militaire interventie als optie wordt gehandhaafd.

Aaja gelooft dat annexatie met geweld onwaarschijnlijk is; in plaats daarvan “zullen we zien dat ze druk op ons zullen uitoefenen om ervoor te zorgen dat ze na verloop van tijd de controle over Groenland overnemen.”

Uit peilingen blijkt consequent dat Groenlanders over het algemeen voorstander zijn van uiteindelijke onafhankelijkheid van Denemarken, maar ertegen zijn om eigendom te zijn van de Verenigde Staten. Het grondgebied is grotendeels autonoom, waarbij de controle over buitenlandse zaken en defensie behouden blijft bij Kopenhagen.

Dat is misschien de reden waarom Aleqatsiaq Peary, een 42-jarige Inuit-jager die in de afgelegen noordelijke stad Qaanaaq woont, onaangedaan leek door het vooruitzicht van Amerikaans eigendom.

“Het zou de overgang zijn van de ene eigenaar naar de andere, van de ene bewoner naar de andere”, zegt hij. “Wij zijn een kolonie onder Denemarken. We verliezen al veel door onder de Deense regering te staan.”

Maar hij zegt: “Ik heb geen tijd voor Trump. Onze mensen hebben het nodig”, legt hij uit dat jagers zoals hij met honden op het zee-ijs jagen en vissen, “maar het zee-ijs smelt en de jagers kunnen niet langer in hun levensonderhoud voorzien.”

Volgens Masaana, redacteur van Sermitsiaq, neigt de Amerikaanse retoriek naar een bedrieglijke binaire keuze.

“We moeten echt proberen te voorkomen dat de geschiedenis het punt bereikt waarop Groenland moet kiezen tussen de Verenigde Staten en Denemarken, want dat is niet de keuze die het Groenlandse volk wil.”

Voor anderen, die de sterke relatie die Groenland al met de Verenigde Staten heeft, verslechteren, heerst er een duidelijk gevoel van verontwaardiging.

“Mensen in Groenland ergeren zich hier echt aan”, zegt Christian Keldsen van de Greenland Business Association.

“Groenlanders zijn gastvrij en openhartig, dat is het beste aan het land. Maar nu zijn sommige mensen bang.”

Groenland staat open voor zaken met de Verenigde Staten, benadrukt Christian, en merkt op dat er nieuwe rechtstreekse vluchten zijn van Groenland naar New York – een duidelijk teken dat “ze ons niet hoeven over te nemen”.

“We zijn een goed functionerende democratie en onze regering heeft een sterk mandaat”, zegt Mia. “Wij zijn een NAVO-bondgenoot en de Verenigde Staten hebben al meer dan zeventig jaar militaire bases in Groenland – en hebben nog steeds het recht om er steeds meer te creëren en te exploiteren.

“Zoals eerder door Groenland is aangegeven: we zijn niet te koop, maar wel open voor zaken.”