Het aantal gevallen van seksueel misbruik dat in een kliniek in de hoofdstad van Haïti wordt behandeld, is de afgelopen vier jaar verdrievoudigd nu het bendegeweld in het onrustige Caribische land toeneemt, waarschuwde een gezondheidsorganisatie woensdag.
Artsen Zonder Grenzen zegt “gealarmeerd en verontwaardigd” te zijn over het enorme niveau van seksueel en gendergerelateerd geweld.
“De mate waarin de aantallen zijn toegenomen, heeft ons geschokt”, zei Diana Manilla Arroyo, hoofd van de missie van de groep in Haïti, in een telefonisch interview.
“Het gaat niet alleen om de cijfers, maar ook om de ernst.”
Meer dan de helft van de patiënten die werden behandeld in de Pran Men’m-kliniek, die tien jaar geleden in Port-au-Prince werd geopend, werd aangevallen door verschillende leden van gewapende groepen, de liefdadigheidsinstelling Een nieuw rapport zegt dat.
“Meer dan 100 mensen werden tegelijkertijd aangevallen door tien of meer daders”, aldus het rapport, waarbij een gemiddelde van drie daders per zaak werd vermeld.
De kliniek heeft de afgelopen tien jaar bijna 17.000 patiënten behandeld, waaronder 2.300 in de eerste negen maanden van vorig jaar. Meer dan 350 van deze patiënten zijn jongens en mannen, aldus Artsen zonder Grenzen.
De demografie van degenen die worden aangevallen is ook veranderd. Vóór 2022 betrof de helft van alle gevallen in de kliniek patiënten jonger dan 18 jaar, vergeleken met 24% nu.
Volgens Artsen Zonder Grenzen is het aantal gevallen in de leeftijdsgroep tussen 50 en 80 jaar verzevenvoudigd.
Controle en macht
Gewapende bendes beheersen naar schatting ongeveer 90% van Port-au-Prince en velen nemen hun toevlucht tot seksueel misbruik om angst te zaaien, zeggen experts.
Volgens Artsen Zonder Grenzen vinden de misstanden plaats tijdens ontvoeringen, territoriale verwervingen en om de humanitaire hulp te controleren.
“Gewapende groepen gebruiken seksueel geweld om gemeenschappen te terroriseren, controleren en onderwerpen”, zei Manilla.
Het rapport citeerde een onbekende 53-jarige vrouw die zei dat ze was verkracht door drie mannen die jong genoeg waren om haar kinderen te zijn.
“Ze sloegen me en braken mijn tanden”, zei hij naar verluidt. “Nadat ze mij hadden verkracht, hebben ze ook mijn dochter verkracht.”
Vooral degenen die in geïmproviseerde onderkomens leven lopen gevaar. Volgens de Verenigde Naties heeft het bendegeweld de afgelopen jaren in heel Haïti een recordaantal van 1,4 miljoen mensen ontheemd.
Een 34-jarige vrouw die in het rapport wordt aangehaald, merkte op dat jonge vrouwen en jongens in opvangcentra met elkaar vermengd zijn.
“Moeders worden gedwongen dichtbij te blijven, want als een kind volwassen wordt, kan hij of zij op elk moment het doelwit van verkrachting worden”, zei ze.
Volgens de Verenigde Naties was bijna 70% van de mensen die tussen januari en september 2025 hulp zochten na seksueel misbruik, ontheemd.
De angst om gevallen van seksueel misbruik te melden blijft bestaan vanwege het aanhoudende stigma en het gebrek aan vertrouwen in het politie- en rechtssysteem van Haïti.
Condities verslechteren
Het aantal mensen dat door bendegeweld in Haïti is ontworteld, is het afgelopen jaar meer dan verdrievoudigd en bereikte een recordhoogte van minstens 1 miljoen, zei het migratiebureau van de Verenigde Naties vorig jaar.
De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) zei dat de situatie bijzonder nijpend was in Port-au-Prince, waar “meedogenloos bendegeweld” heeft geleid tot een bijna verdubbeling van het aantal binnenlandse ontheemdingen en de ineenstorting van de gezondheidszorg en andere diensten.
De gedwongen repatriëring van ongeveer 200.000 mensen, voornamelijk uit de naburige Dominicaanse Republiek, naar Haïti heeft de crisis verergerd, aldus het VN-agentschap. Beide landen delen het Caribische eiland Hispaniola.
Haïti wordt geplaagd door toenemend bendegeweld sinds de moord op de toenmalige president Jovenel Moïse in 2021.
Gewapende bendes controleren nu het grootste deel van Port-au-Prince en de komst van een door de Verenigde Naties gesteunde multinationale veiligheidsmacht heeft tot nu toe weinig impact gehad.
Volgens gegevens van het Mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties werden in 2024 ruim 5.600 mensen gedood in Haïti, een stijging van 20% ten opzichte van 2023.
