Video’s van katten die wegsluipen van aluminiumfolie zijn een bekende internetgrap geworden, waarbij eigenaren aanrechtbladen en tafels langslijnen om nieuwsgierige pootjes op afstand te houden. De reacties lijken dramatisch, verraste sprongen, onmiddellijke terugtrekkingen, maar de wetenschap erachter is alledaagser. Gedragsspecialisten en dierenartsen zeggen dat verijdelen kan werken, voor een korte tijd, en vooral omdat het de zintuigen van de kat overweldigt in plaats van een blijvende grens aan te leren.
Omdat folie katten stoort, tenminste in het begin
Voor katten is aluminiumfolie een onnatuurlijk oppervlak dat in de natuur niet gelijkwaardig is. Het voelt onbekend aan, is ongewoon soepel en reageert zodra het wordt aangeraakt. Deze onvoorspelbaarheid alleen al kan tot voorzichtigheid leiden bij een dier dat sterk afhankelijk is van routine en consistentie in de omgeving.Geluid is nog belangrijker. Volgens dierenartsen kan het golvende geluid dat door de folie wordt geproduceerd hogere frequenties bereiken dan normaal door mensen worden opgemerkt. Dr. Megan Conrad, een praktiserend dierenarts die werkt met de telegeneeskundedienst voor huisdieren Hello Ralphie, legde aan The Dodo uit: “Katten hebben een extreem scherp gehoor en het vreemde krakende geluid dat de film maakt bij aanraking kan irriterend zijn voor hun oren.” Katten zijn geëvolueerd om hoge geluiden te detecteren die door prooien zoals knaagdieren worden gebruikt, dus plotselinge, hoge geluiden uit het laken kunnen eerder opdringerig dan alleen maar vreemd lijken. De textuur draagt bij aan het effect. Dr. Claudine Sievert, dierenarts van het Stayyy-telegeneeskundeplatform, zei dit De Dodo dat katten last hebben van de “combinatie van gladde oppervlakken en ruwe randen” wanneer ze op de folie stappen.
Sommige gedragsdeskundigen merken ook op dat het reflecterende oppervlak van de folie op het eerste gezicht op water kan lijken, en dat de meeste katten instinctief vermijden om op iets te stappen dat nat lijkt. De International Association of Animal Behavior Consultants heeft opgemerkt dat wanneer katten een bedreiging waarnemen, hun instinct niet is om te vechten, maar om te vluchten: ze geven er de voorkeur aan te vluchten en zich te verstoppen in plaats van te onderzoeken.
Werkt het echt als afschrikmiddel?
Op de korte termijn kan aluminiumfolie sommige katten ervan weerhouden om op toonbanken of tafels te springen. Het probleem is de duurzaamheid. Herhaalde blootstelling vervaagt meestal het effect. Zodra de kat zich realiseert dat de film hem niet bijt of doordrenkt, verdwijnt de angst. Veel katten steken het uiteindelijk zonder aarzeling over; sommigen behandelen het zelfs als speelgoed.Daarom waarschuwen experts ervoor om niet te vertrouwen op film als langetermijnoplossing. Zoals Dr. Conrad verklaarde:“Sommige katten zullen, zodra ze de aanvankelijke onzekerheid over dit glanzende nieuwe oppervlak te boven zijn gekomen, hun angst verliezen en het niet langer bedreigend vinden.”Dr. Sievert stelt minder verrassende maar consistentere alternatieven voor, zoals dubbelzijdig plakband, waar katten een hekel aan hebben vanwege het plakkerige gevoel onder hun poten. Het bredere punt, zo benadrukken behavioristen, is dat afschrikmiddelen het beste werken als ze worden gecombineerd met positieve bekrachtiging elders, waardoor katten een aantrekkelijke alternatieve plek worden geboden in plaats van simpelweg de toegang te blokkeren.Aluminiumfolie is met andere woorden eerder een tijdelijke verrassing dan een gedragsmatige oplossing: tijdelijk effectief, na verloop van tijd onbetrouwbaar en uiteindelijk geen partij voor een kat die heeft besloten dat het aanrecht erbij hoort.
