Het gebruik van het Amerikaanse leger is altijd een optie in het streven van president Donald Trump om Groenland te annexeren en onder de controle van Washington te brengen, zei het Witte Huis dinsdag.
Trump bracht tijdens zijn eerste termijn het idee naar voren om Groenland, dat deel uitmaakt van het koninkrijk Denemarken, te kopen, maar na de militaire operatie van het weekend waarbij de Venezolaanse president Nicolás Maduro gevangen werd genomen, hernieuwde Trump de oproepen aan de Verenigde Staten om de controle over Groenland over te nemen, onder verwijzing naar strategische redenen.
“President Trump heeft duidelijk gemaakt dat de verwerving van Groenland een prioriteit van de Amerikaanse nationale veiligheid is en van cruciaal belang is om onze tegenstanders in het noordpoolgebied af te schrikken”, zei Witte Huis-woordvoerster Karoline Leavitt in een verklaring.
“De president en zijn team bespreken een aantal opties om deze belangrijke doelstelling van het buitenlands beleid na te streven, en natuurlijk is het gebruik van het Amerikaanse leger altijd een optie die beschikbaar is voor de opperbevelhebber.”
De opmerkingen van Leavitt zijn opmerkelijk omdat Trumps nieuw aangestelde speciale gezant voor Groenland, Jeff Landry, en plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis, Stephen Miller, allebei hebben gesuggereerd dat militaire actie niet nodig zou zijn.
Toen hem dinsdag werd gevraagd of hij zich op zijn gemak voelde bij het ondernemen van militaire actie in Groenland, antwoordde Mike Johnson, voorzitter van het Republikeinse Huis: “Nee. Ik denk niet dat het gepast is.”
De verklaring van het Witte Huis volgde op de leiders van Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, die zich bij de Deense premier Mette Frederiksen voegden bij het uitbrengen van een verklaring waarin zij opnieuw bevestigden dat het strategische, mineraalrijke Arctische eiland ‘van haar volk is’.
Hun verklaring verdedigde de soevereiniteit van Groenland, dat een autonoom gebied van Denemarken is en daarom deel uitmaakt van de militaire alliantie van de NAVO.
‘Groenland is van zijn volk’, zei hij. “Het is aan Denemarken en Groenland, en aan hen alleen, om te beslissen over zaken die Denemarken en Groenland betreffen.”
Ook de Canadese premier Mark Carney sprak zijn steun uit en kondigde begin volgende maand het bezoek aan Groenland aan van de Canadese gouverneur-generaal Mary Simon, van Inuit-afkomst, en minister van Buitenlandse Zaken Anita Anand.
“De toekomst van Groenland en Denemarken wordt uitsluitend bepaald door het Deense volk”, zei Carney, staande naast Frederiksen op de Canadese ambassade in Parijs.
Ook op dinsdag zei gouverneur Jeff Landry van Louisiana, die Trump vorige maand benoemde tot speciaal gezant van de VS voor Groenland, dat als het gaat om het sluiten van een deal met Groenland, hij niet geïnteresseerd is in gesprekken met mensen in Denemarken die “hun standpunt absoluut duidelijk hebben gemaakt.”
Landry wil ook niet met Europese diplomaten praten. In plaats daarvan, zei hij, wil hij rechtstreeks gesprekken voeren met de inwoners van Groenland.
“Ik wil met mensen praten die de kans willen krijgen om de levenskwaliteit in Groenland te verbeteren”, zei Landry in een radioprogramma van Fox News.
Hij zei dat hij al e-mails had uitgewisseld met Groenlanders die contact met hem hadden opgenomen.
“Ze vertellen me dat ze van jagen houden, van vissen houden, van plezier maken. Ik zeg dat jullie allemaal bij Louisiana horen. Ik noem het culinaire diplomatie,” grapte Landry.
Het Witte Huis zal zijn standpunt niet veranderen
Stephen Miller, plaatsvervangend stafchef van het Witte Huis, zei maandag dat Groenland deel moet uitmaken van de Verenigde Staten, ondanks de waarschuwing van Frederiksen dat een Amerikaanse overname het einde van de NAVO zou betekenen.
“De president is al maanden duidelijk dat de Verenigde Staten de natie moeten zijn die Groenland moet hebben als onderdeel van ons algehele veiligheidsapparaat”, zei Miller maandag tijdens een interview met CNN.
De Deense leider verwierp samen met de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen resoluut de hernieuwde oproep van Trump om het eiland onder Amerikaanse controle te brengen.
Trump heeft betoogd dat de Verenigde Staten Groenland moeten controleren om zijn veiligheid te garanderen in het licht van de toenemende dreigingen van China en Rusland in het Noordpoolgebied.
“Het is nu echt strategisch”, zei hij zondag tegen verslaggevers.
“Groenland is overal bedekt met Russische en Chinese schepen”, zei Trump. “We hebben Groenland nodig vanuit een nationaal veiligheidsperspectief, en Denemarken zal dat niet kunnen doen.”
Miller vroeg zich maandag tijdens zijn interview af of Denemarken de controle over Groenland zal kunnen uitoefenen.
“Wat is de basis van hun territoriale claim,” zei Miller. “Wat is hun basis voor het feit dat Groenland een kolonie van Denemarken is?”
Maar hij zei ook dat het niet nodig was om te overwegen of de Amerikaanse regering gewapende interventie overweegt.
“Je hoeft hier niet eens over na te denken of te praten in de context die je vraagt, van een militaire operatie. Niemand gaat militair tegen de Verenigde Staten vechten voor de toekomst van Groenland”, zei Miller.
Het strategische belang van Groenland
Groenland was honderden jaren lang een kolonie van het Deense koninkrijk en werd er in 1953 een integraal onderdeel van.
De regering van de Verenigde Staten erkende begin 20e eeuw het recht van Denemarken op heel Groenland.
De wetgeving uit 2009 die het zelfbestuur uitbreidde naar Groenland erkende ook het recht op onafhankelijkheid onder het internationaal recht, een optie waar de meerderheid van de Groenlanders de voorkeur aan geeft.
Groenland ligt voor de noordoostelijke kust van Canada, met meer dan tweederde van zijn grondgebied binnen de poolcirkel. Die positie heeft het van cruciaal belang gemaakt voor de verdediging van Noord-Amerika sinds de Tweede Wereldoorlog.
Het Amerikaanse ministerie van Defensie exploiteert de afgelegen Pituffik-ruimtebasis in het noordwesten van Groenland.
De basis is gebouwd na een defensieovereenkomst uit 1951 tussen Denemarken en de Verenigde Staten en ondersteunt raketwaarschuwings-, raketverdedigings- en ruimtebewakingsoperaties voor de Verenigde Staten en de NAVO.
Groenland bewaakt een deel van de GIUK Gap, genoemd naar de initialen van Groenland, IJsland en het Verenigd Koninkrijk, waar de NAVO Russische marinebewegingen in de Noord-Atlantische Oceaan volgt.
Groenland beschikt ook over grote voorraden zeldzame aardmineralen die nodig zijn om alles te produceren, van computers en smartphones tot batterijen, zonne- en windtechnologieën die de transitie van fossiele brandstoffen zullen stimuleren.
De US Geological Survey heeft ook potentiële offshore olie- en aardgasvoorraden geïdentificeerd.
